ΚΑΛΛΙΜΑΧΟΣ ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ ̓Αποχρυπτογραφήσεις ἐπιγραφῶν Σκαπανέων Αἰγαίων στη Σκανδιναθία ΠΑΝΑΡΧΑΙΟΙΕΛΛΗΝΕΣ ΘΑΛΑΣΣΟΠΟΡΟΙ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ Σύμφωνα μὲ μιὰ παλιὰ σκανδιναυικἠ παράδοση. ὁ θεὸς Ὀντὶν (Οάἱπ) εἶναι ὁ ἐμπνευστῆς τῶν κειμένων. τὰ ὁποῖα ἔχουν χαραχθεῖ σὲ θράχους μὲ γραφὴ Μπα (όλ. «Δαυλόν», τ. 193, 134). Κατὰ τὴν ἴδια παράδοση ὑφίσταται δυνατότης ἔπικοινωνίας τοῦ Οαΐπ μὲ τοὺς πιστούς του μέσω ἑρμητικῶν μηνυμάτων σὲ γραφὴ Ευμαγ, Τὴ δυνατότητα αὐτὴ δημιούργησε ὁ ἴδιος ὁ Οαάϊΐπ. Ἐλέχθη ἤδη (θλέπε «Δαυλόν», τεῦχος 135). ὅτι ὁ σκανδιναυιχκὸς Οάϊπ ταυτίζεται μὲ τὸν Δία (ἀναγραμματισμὸς τοῦ 4ἴον). Τὸ ὅτι ὁ Οάϊπ ἐλατρεύετο ἀπὸ τοὺς Βίκινγκς ὡς θεὸς τῆς θάλασσας δὲν ἀφίσταται ἀνάλογης ἑλληνικῆς πρακτικῆς. Οἱ ἀρχαῖοι ἕλληνες θαλασσοπόροι ὁ ὀνόμασαν τὸν Δία Νηρέα Βοῦν. Ὃ τελευταῖος εἶναι ὁ Νη ρεὺς Βορρᾶς. ὁ «πολικὸς ἀστέρας». ποὺ χρησιμεύει στὴ χάραξη τῆς πορείας τοῦ πλοίου κατὰ τὴ διάρκεια τῆς νύχτας. Οἱ Κέλτες τῆς Γερμανίας ἀπέδιδαν μυστικιστικὴ σημασία στὰ κείμενα μὲ γραφὴ Εωπας. τὰ ὁποῖα εἶχαν χαραχθεῖ πάνω σὲ ξύλο. Ἢ σχέση τῆς Δρυὸς ὡς ὑλικοῦ καὶ ἀλληγορίας («Δίας Ρᾶ») ἀποδίδει προφανῶς τὴν ἀντίληψη, ἡ ὁποία ἐκφράζεται μὲ τὴν προαναφερθεῖσα σκανδιναυικὴ παράδοση, δηλαδη τη δυνατότητα ἐπικοινωνίας: Χάραξη Ἐωπαί Ξ χάραξη πορείας πλοίου. Ὁ παραλληλισμός. ὁμιλεῖ ἀφ ̓ ἑαυτοῦ. Ἡ ὃρῦς ὡς. ὑλικὸ κατασκευῆς μεταφορικοῦ μέσου, τὸ ὁποῖο ἐπιτρέπει ἐπικοινωνία, συναντᾶται στὴν ̓Αργώ καὶ συγκεκριμένα στὸ πλωριότης μαδέρι. Τὸ μαδέρι αὐτὸ (κοράκι ἢ καρακάχα στὴ γλῶσσα τῶν ναυτικῶν) τοποθετήθηκε σ ̓ ἐκεῖνο εἰδικὰ τὸ ση μεῖο τῆς ̓Αργοῦς μὲ εἰσήγη ση τῆς θεᾶς τῆς Σοφίας, τῆς ̓Αθηνᾶς. Τὸ «κοράκι» τῆς ̓Αργοῦς ηταν ἀπὸ ξύλο δρυος τῆς Δωδώνης, ὅπου εὑρίσκετο τὸ ἱερὸ τοῦ Δία. Σύμφωνα μὲ τὸν μύθο «μιλοῦσε» καὶ ἔδινε συμθουλές. ̓Ιδοὺ καὶ πάλι ἡ σχέση Διὸς καὶ Δρυὸς μὲ τὴν θάλασσα, μὲ τὰ πλοῖα καὶ μὲ τὴν ἐπικοινωνία. “Ο Δίας τῶν ἑλλήνων ̓Αργοναυτῶν εἶναι κάτι μεγαλύτερο ἀπὸ τὸν ̓Οντὶν τῶν Βίκινγκς. “Ορισμένοι ἐπιστήμονες (Ε Ὠοτηςεί{ξ, “ας Αἰρμαθεῖ ἱπ Μγεκ ιά Μαρίε") ὑποστηρίζουν, ὅτι “ἱστορικὰ ὑπῆρξε μιὰ μετάδαση ἀπὸ λατρευτικἁ κείμενα μὲ γραφὴ ΚΙΜάΥ σὲ καθημερινῆς χρήσης ἐπιγραφὲς μὲ γραφὴ Κιιπαγ ̓. Κατ) αὐτοὺς τὸ γεγονὸς ἐντοπίζεται σὲ κάποια περίεργη πραχτικὴ συναντώμενη στοὺς ἕλληνες. «οἱ ὁποῖοι συνήθιξαν νὰ διατυπώνουν διφορούμενα κείμενα, στὰ ὁποῖα, ὅταν ὁ θεατὴς ἐντρυφοῦσε περισσότερο, ἀναγνώριζε σὲ χοινὲς ἐπιγραφὲς μιὰ ἄλλη διάσταση, μιὰ διάσταση ἐμμέσων ἀναφορῶν στὰ θεῖα» (π.χ. ἡ ἰωνικὴ ἔκφραση «Ρέω»). Οἱ ση μαντικώτερες σκανδινανικὲς ἐπιγραφὲς εἶναι αὐτὲς ποὺ ἔχουν χαραχθεῖ μὲ γραφὴ Κιπαγ πάνω σὲ τεράστιους θράχους. Οἱ παλαιότερες εὑρίσκονται σὲ παραθαλάσσιες περιοχὲς καὶ ὁρισμένες ἀπεικονίζουν πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν προσεγγίσει σὲ ἀκτὴ (π.χ. ἢ θραχογραφία τοῦ Ι,ατΏτο στὴ ΕοιΙαπά, τοῦ Κάτςίαά χ.λπ.: ὅλ. προηγούμενα τεύχη «Δαυλοῦ»). Οἱ τελευταῖες ὀνομάσθηκαν ΘνεηςΚ ΝοιςΚκα Ειποτπα (Σουηδο-Βόρεια διακοσμητική Ειπαγ) σὲ μιὰ προσπά-