ΚΑΛΛΙΜΑΧΟΣ ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ ᾿Αποχρυπτογραφήσεις ἐπιγραφῶν Σκαπανέων Αἰγαίων στη Σκανδιναθία ΠΑΝΑΡΧΑΙΟΙΕΛΛΗΝΕΣ ΘΑΛΑΣΣΟΠΟΡΟΙ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ Σύμφωνα μὲ μιὰ παλιὰ σκανδιναυικἠ παράδοση. ὁ θεὸς Ὀντὶν (Οάἱπ) εἶναι ὁ ἐμπνευστῆς τῶν κειμένων. τὰ ὁποῖα ἔχουν χαραχθεῖ σὲ θράχους μὲ γραφὴ Μπα (όλ. «Δαυλόν», τ. 193, 134). Κατὰ τὴν ἴδια παράδοση ὑφίσταται δυνατότης ἔπι- κοινωνίας τοῦ Οαΐπ μὲ τοὺς πιστούς του μέσω ἑρμητικῶν μηνυμάτων σὲ γραφὴ Ευμαγ, Τὴ δυνατότητα αὐτὴ δημιούργησε ὁ ἴδιος ὁ Οαάϊΐπ. Ἐλέχθη ἤδη (θλέπε «Δαυλόν», τεῦχος 135). ὅτι ὁ σκανδιναυιχκὸς Οάϊπ ταυτίζεται μὲ τὸν Δία (ἀνα- γραμματισμὸς τοῦ 4ἴον). Τὸ ὅτι ὁ Οάϊπ ἐλατρεύετο ἀπὸ τοὺς Βίκινγκς ὡς θεὸς τῆς θάλασσας δὲν ἀφίσταται ἀνάλογης ἑλληνικῆς πρακτικῆς. Οἱ ἀρχαῖοι ἕλλη- νες θαλασσοπόροι ὁ ὀνόμασαν τὸν Δία Νηρέα Βοῦν. Ὃ τελευταῖος εἶναι ὁ Νη ρεὺς Βορρᾶς. ὁ «πολικὸς ἀστέρας». ποὺ χρησιμεύει στὴ χάραξη τῆς πορείας τοῦ πλοί- ου κατὰ τὴ διάρκεια τῆς νύχτας. Οἱ Κέλτες τῆς Γερμανίας ἀπέδιδαν μυστικιστικὴ σημασία στὰ κείμενα μὲ γραφὴ Εωπας. τὰ ὁποῖα εἶχαν χαραχθεῖ πάνω σὲ ξύλο. Ἢ σχέση τῆς Δρυὸς ὡς ὑλι- κοῦ καὶ ἀλληγορίας («Δίας Ρᾶ») ἀποδίδει προφανῶς τὴν ἀντίληψη, ἡ ὁποία ἐκφράζεται μὲ τὴν προαναφερθεῖσα σκανδιναυικὴ παράδοση, δηλαδη τη δυνα- τότητα ἐπικοινωνίας: Χάραξη Ἐωπαί Ξ χάραξη πορείας πλοίου. Ὁ παραλληλι- σμός. ὁμιλεῖ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ. Ἡ ὃρῦς ὡς. ὑλικὸ κατασκευῆς μεταφορικοῦ μέσου, τὸ ὁποῖο ἐπιτρέπει ἐπικοινωνία, συναντᾶται στὴν ᾽Αργώ καὶ συγκεκριµένα στὸ πλω- ριότης µαδέρι. Τὸ μαδέρι αὐτὸ (κοράκι ἢ καρακάχα στὴ γλῶσσα τῶν ναυτικῶν) τοποθετήθηκε σ᾽ ἐκεῖνο εἰδικὰ τὸ ση μεῖο τῆς ᾿Αργοῦς μὲ εἰσήγη ση τῆς θεᾶς τῆς Σοφίας, τῆς ᾿Αθηνᾶς. Τὸ «κοράκι» τῆς ᾿Αργοῦς ηταν ἀπὸ ξύλο δρυος τῆς Δω- δώνης, ὅπου εὑρίσκετο τὸ ἱερὸ τοῦ Δία. Σύμφωνα μὲ τὸν μύθο «μιλοῦσε» καὶ ἔδι- νε συµθουλές. ᾿Ιδοὺ καὶ πάλι ἡ σχέση Διὸς καὶ Δρυὸς μὲ τὴν θάλασσα, μὲ τὰ πλοῖα καὶ μὲ τὴν ἐπικοινωνία. “Ο Δίας τῶν ἑλλήνων ᾿Αργοναυτῶν εἶναι κάτι με- γαλύτερο ἀπὸ τὸν ᾿Οντὶν τῶν Βίκινγκς. “Ορισμένοι ἐπιστήμονες (Ε Ὠοτηςεί{ξ, “ας Αἰρμαθεῖ ἱπ Μγεκ ιά Μαρίε") ὑποστηρίζουν, ὅτι “ἱστορικὰ ὑπῆρξε μιὰ μετάδαση ἀπὸ λατρευτικἁ κείμενα μὲ γραφὴ ΚΙΜάΥ σὲ καθημερινῆς χρήσης ἐπιγραφὲς μὲ γραφὴ Κιιπαγ᾽. Κατ) αὐτοὺς τὸ γεγονὸς ἐντοπίζεται σὲ κάποια περίεργη πραχτικὴ συναντώμενη στοὺς ἕλλη- νες. «οἱ ὁποῖοι συνήθιξαν νὰ διατυπώνουν διφορούµενα κείμενα, στὰ ὁποῖα, ὅταν ὁ θεατὴς ἐντρυφοῦσε περισσότερο, ἀναγνώριζε σὲ χοινὲς ἐπιγραφὲς μιὰ ἄλλη διάσταση, μιὰ διάσταση ἐμμέσων ἀναφορῶν στὰ θεῖα» (π.χ. ἡ ἰωνικὴ ἔκφραση «Ρέω»). Οἱ ση μαντικώτερες σκανδινανικὲς ἐπιγραφὲς εἶναι αὐτὲς ποὺ ἔχουν χα- ραχθεῖ μὲ γραφὴ Κιπαγ πάνω σὲ τεράστιους θράχους. Οἱ παλαιότερες εὑρίσκο- νται σὲ παραθαλάσσιες περιοχὲς καὶ ὁρισμένες ἀπεικονίζουν πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν προσεγγίσει σὲ ἀκτὴ (π.χ. ἢ θραχογραφία τοῦ Ι,ατΏτο στὴ ΕοιΙαπά, τοῦ Κάτςίαά χ.λπ.: ὅλ. προηγούμενα τεύχη «Δαυλοῦ»). Οἱ τελευταῖες ὀνομάσθηκαν ΘνεηςΚ ΝοιςΚκα Ειποτπα (Σουηδο-Βόρεια διακοσμητική Ειπαγ) σὲ μιὰ προσπά-