ΚΩΝ.Β.ΚΟΥΤΡΟΥΒΕΛΗΣ Ἢ πανάρχαια κοσμολογία τοῦ ̓Ορφέως συμπίπτει μὲ τὶς σύγχρονες θεωρίες 1. Η ΑΡΧΗ ΔΗΜΙΟΥΡΠΑΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ὋὉ κόσμος τοῦ οὐρανοῦ ἐκτείνεται σ ̓ ἕνα ἀπύθμενο κι’ ἀνεξιχνίαστο χάος, ὀνομαζόμενο σύμπαν, καὶ ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ τὸ ἀντίκρυσε ἄρχισε νὰ τὸ ἐρευνᾶ σὲ ὅλες τοῦ τὶς διαστάσεις, κινήσεις καὶ συστάσεις. Οἱ ἔρευνες αὐτὲς δὲν ἔχουν τελειώσει ἀκόμη καὶ δὲν πρόκειται νὰ τελειώσουν, διότι ὁ ἄνθρωπος εἶναι θνητὸς καὶ τὸ σύμπαν ἀθάνατο. Τελεῖ ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀενάου κινήσεως τῶν συστατικῶν μερῶν του, ἡ ὁποία ρυθμίζεται ἀπὸ τοὺς νόμους τῆς παγκοσμίου ἕλξεως καὶ ἀπώσεως, συντελοῦντας εἰς τὴν φυγὴν τῶν μεγάλων κοσμικῶν συστημάτων (γαλαξιῶν) καὶ εἰς τὴν περιστροφικὴν καὶ περιφερειακὴν κίνηση τῶν μικροκόσμων, τῶν λεγομένων πλανητικῶν συστημάτων. Γιὰ τὰ θέματα αὐτὰ διατυπώθηκαν καὶ διατυπώνονται καθημερινὰ πολλὲς θεωρίες, χωρὶς νὰ καταλήγουν σὲ συγκεκριμένα τελικὰ συμπεράσματα. Οἱ ἀπαντήσεις ὑπάρχουν σὲ εἰδικὰ 6ιθλία καὶ σ ̓ ὅλες τὶς ἐγκυκλοπαίδειες. ̓Απαντήσεις ὅμως στὸ ἐρώτημα, πῶς οἱ ἀρχαῖοι καὶ κυρίως οἱ ἄνθρωποι τῆς προϊστορίας ἐξήγησαν καὶ ἔλυσαν τὸ πρό6λημα τῆς δημιουργίας τῆς ὕλης καὶ τοῦ κόσμου τοῦ οὐρανοῦ, ἐνῶ ἔχουν διατυπωθεῖ σποραδικὰ στὰ κείμενα τῶν ἀρχαίων συγγραφέων, δὲν ἔχουν τύχει τῆς δεοὔσης προσοχῆς καὶ καταλλήλου τεχνικῆς ἐξηγήσεως, ὥστε νὰ γίνουν κατανοητὲς ἀπὸ τὸν σημερινὸ ἄνθρωπο. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα τοῦ παρόντος μελετήματος. Οἱ πρῶτες ἀνησυχίες γιὰ τὴν ἔρευνα καὶ τὴν μελέτη τοῦ οὐρανίου κόσμου ἐμφανίσθηκαν στὸν Ἑλληνικὸ χῶρο ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῶν Τελχίνων. «Οἱ γνώσεις τὶς ὁποῖες ἀνέπτυξαν ἦσαν πολὺ χρήσιμες γιὰ τοὺς ἀνθρώπους», διότι «ἀσχολήθηκαν καὶ ἐδίδαξαν τὴν ἀστρονομία πρὶν ἀπὸ τὸν κατακλυσμὸ τοῦ Δευκαλίωνα», γράφει στὴ Βιόλιοθήκη του (μτφρ. Α. Παπανδρέου, ἔκδ. Ἑλληνικοῦ Ἔκδοτικοῦ ̓Οργανισμοῦ Γεωργιάδη, 6ιόλ. Ε, παράγρ. 57) ὁ Διόδωρος ὁ Σικελιώτης, καὶ γι’ αὐτὸ ὁπωσδήποτε μεταδόθηκαν χρόνο μὲ τὸ χρόνο καὶ στοὺς ἄλλους γειτονικούς τους λαούς. Περὶ τῆς θεογονἰίας --τῆς πρώτης συγκροτήσεως τοῦ κόσμου--- καὶ περὶ τῆς σφαίρας πρῶτος ἔγραψε ὁ Μουσαῖος, ὁ ὁποῖος, ὅπως γράφει ὁ Διογένης ὁ Λαἐρτιος στοὺς Βίους Φιλοσόφων (μτφρ. Ν. Κυργιοπούλου, ἔκδ. «Πάπυρος», 1975, σελ. 25), εἶπε: «τὰ πάντα γίνονται ἀπὸ τὸ ἕνα (αὐτὸ ποὺ σήμερα ὀνομάζεται ἀτομο) καὶ ἀναλυόμενα καταλήγουν πάλι σ ̓ αὐτὸ τὸ ἕνα», διατυπώνοντας ἔτσι πρῶτος τὴν ἀρχὴ τῆς ἀτομικῆς θεωρίας χιλιάδες χρόνια πρὶν ἀπὸ τοὺς Λεύκιππο καὶ Δημόκριτο. Οἱ γνώσεις αὐτές, εἶναι φυσικόν, ὅτι εἶχαν κάποιο ὑπόδαθρο ἀπὸ προηγουμένους πανάρχαιους ἐρευνητές, τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζουμε, ὅπως δὲν γνωρίζουμε καὶ τί ἔγραψε ἐπὶ λέξει ὁ Μουσαῖος στὶς παραπάνω πραγματεῖες, οἱ ὁποῖες, ὅπως φαίνεται, δὲν ἔφτασαν οὔτε κὰν στὶς ἑπόμενες γενεὲς τοῦ Μουσαίου. Τὸ διασωθὲν ὅμως ἀξίωμα, ὅτι «τὰ πάντα γίνονται ἀπὸ τὸ ἕνα καὶ ἀνα-