ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

140-141ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1993

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 8211 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
66 ἀπό 81
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Τα αριθμητικά "πέντε", "δέκα", "είκοσι" — ΚΑΤΣΙΑΔΡΑΜΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ
    ἀρχή: σελ. 8211 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 140

Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση

ΒΑΣΙΛΗΙΟΣ ΚΑΤΣΙΑΔΡΑΜΗΣ. Τὰ ἀριθμητικὰ «πέντε», «δέκα», «εἴκοσι» καὶ ἡ θέση τῶν Ε, 1 καὶ Καὶ στὸ ᾿Αλφάβητο ΣΥΝΤΡΙΠΤΙΚΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥΣ Στὸ ἄρθρο αὐτὸ γιὰ ἄλλη μιὰ φορὰ θὰ ἀναφερθῶ στὸ ἑλληνικὸ ἀλφάβητο, εἰδικὰ στὴ θέσι τῶν γραμμάτων καὶ στὰ ἀριθμητικά. Εν προχειµένω θὰ ἤθελα νὰ ἀνα- φερθῶ στὰ ἀριθμητικὰ πέντε, δέκα καὶ εἴκοσι καὶ συγκεκριµένα: 1) στὴν καταγωγὴ τῶν ὀνομάτων τῶν ἀνωτέρω ἀριθμητικῶν, 2) στὴν σχέσι τῶν ὀνομάτων αὐτῶν καὶ τῆς καταγωγῆς τοῦ δεκαδικοῦ ἀριθμητικοῦ συστήµατος, 3) στὴν ἐπιλογὴ τῆς θέ- σεως τῶν γραμμάτων Εἰ, ] καὶ Καὶ στὸ ἀλφάβητο καὶ τῆς σχἐσεώς των μὲ τὰ ἀντί- στοιχα ἀριθμητικά, 4) στὴν αἰτιολόγησι τῆς ἀριθμήσεως ὡς παραμέτρου τῆς διατά- ξεως τῶν γραμμάτων τοῦ ἀλφαβήτου. 1. 'Ἡ καταγωγὴ τῶν ὀνομάτων τῶν ἀριθμητικῶν Δέκα καὶ Εἴκοσι 1.1. Περὶ τοῦ ἀριθμητικοῦ Δέκα ο Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐτυμολογία τοῦ ὀνόματος τοῦ ἀριθμητικοῦ δέκα, ἀναφέρεται: «κατά τινας ὑπάρχει συγγένεια πρὸς τὸ δέκοµαι, δικαιολογουµένγ ἐκ τοῦ ὅτι χα- τὰ τὸ δέχεσθαι αἱ χεῖρες εἶναι τεταμέναι "ἆαε-κπιί « ἔανε-Κπιῖὶ (Ξ δύο χεῖρες)...» Τὸ δέχομαι ἀποτελεῖ ἰων. καὶ αἰολ. τύπο, ἀντὶ τοῦ δέχομαιΐ. ᾿Αλλὰ καὶ ἄλλες λέ: ξεις ἐ ἐκ τοῦ δέχομαι ἀμέσως ἣ ἐμμέσως προερχόμενες θυμίζουν χεῖρες ἣ τὸ ἀριθμη- τικὸ δέκα: Οὕτω: «Δέκ-της- ὁ δεχόμενος, ὁ λαμβάνων “.“ ὅθεν ἐ ἐπαίτης". Δεκά-ζω- δέχομαι δῶρα. Δεξ-ιόομαι - προσφέρω (προτείνω) τὴν δεξιὰν πρὸς ὑποδοχήν, χαι- ρετίζω διὰ τῆς δεξιᾶς. Δεἔξ-ιός-ἐτυμ.: ἐκ ρ. δεξ-, ἐκτετ. τύπου τῆς δεκ-, δεχ- τοῦ δέ- χομαι»'. Ὅπως ἐκ τῶν ἀνωτέρω συνάγεται ἀλλὰ καὶ κατωτέρω ἀναπτύσσεται (παρά- γραφος 2), εἶναι βέβαιον ὅτι τὰ δέκα - δέκοµαι κατάγονται ἐκ τῶν δύο χειρῶν ἤ, ἂς μοῦ ἐπιτραπῆ, ζεύγους χειρῶν 2 δεύγους χειρῶν 2 δε-ύγους χε-ρῶν Ὁ 3δε-χε 2 δέ- κα - δέκομαι. ᾿Αλλὰ καὶ ἐκ τοῦ ζεύγους χειρῶν γιὰ τὴν λ. ζεῦγος προχύπτει: ζεῦγος » Ἀδεῦγος 2 "δεῦχος 2 Ἐδέχος 2 δέκα. 1.2. Περὶ τοῦ ἀριθμητικοῦ Είκοσι 1.2.1. Στὴν παροῦσα παράγραφο ἐπιχειρεῖται μιὰ προσέγγισι τῆς ἐτυμολογίας τοῦ ἀριθμητικοῦ εἴκοσι. Κατὰ 1. Ὑταματάκον: «εἴκοσι δωρ. εἴκατι, δελφ. ἴκατ,ι, ἄττ. εὐκάς, "άδος (Ξ ἡ εἰκοστὴ ἡμέρα τοῦ μηνός) -εἴκοσι καὶ εἰκοστὸς ἔχουσιν -ο-ἀ- ντὶ -α-, κατ᾽ ἀναλογίαν πρὸς τὴν κατάλ. -κοντα»΄. Ὡς συνάγεται ἐκ τῶν προήγου- μένων, ἐκ τοῦ λεξικοῦ δὲν προκύπτει σαφὴς ἐτυμολογία τοῦ ἀριθμητικοῦ εἴκοσι. 'Ἡ μόνη ἔνδειξις εἶναι ἣ τοποθέτησις τοῦ -ο- ἀντὶ τοῦ -α-, ώστε τοῦτο νὰ ὁμοιάση πρὸς τὰ λοιπὰ ἀριθμητικὰ καταλήξεως -κοντα. ᾿Επ᾽ αὐτοῦ ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑ- ξῆς: 1.2.2. Τὸ ἀριθμητικὸν εἴκοσι παριστᾷ εἴκοσι μονάδες. Σ᾿ ὅλα τὰ ἀριθμητικὰ πέ- ρα τοῦ εἴκοσι καὶ ἕως τοῦ χίλια (ἐκτὸς τοῦ ἑκατόν) τὰ ὀνόματά των ἔχουν ὡς βάσιν
← καθαρισμένο κείμενο