ΗΙΝΗ ΙΖ ΟΝΕΛΡΌΝ, ΝΙΚ. ΕΜΜ. ΠΡΕΑΡΗΣ, ́Ο Ορφέας καὶ οἱ Ορφικοὶ Στὴν Αρχαία Ἑλλάδα, ὡς γνωστόν, δὲν ὑπῆρχε ἐπίσημη, χρατικὴ θρησκεία. Οἱ Ἕλληνες ἐλεύθερα μποροῦσαν νὰ λατρεύουν τὴ θεότητα καὶ ν ̓ ἀναφέρωνται σ ̓ αὐτήν, ἀποκαλώντας την, ἀνάλογα μὲ τὸ μορφωτικό τους ἐπίπεδο, ἄλλοι Λόγο καὶ Νόμο, ἄλλοι Νοῦ καὶ Δύναμη, ἄλλοι Δία καὶ Ποσειδῶνα, κι ἄλλοι, τέλος, Διόνυσο-Ζαγρέα ἢ Δήμητρα-Περσεφόνη. Ὁ ̓Ορφισμὸς ἦταν μιὰ εὐρέως διαδεδομένη θρησκευτική τάση. Μὲ κέντρον καὶ γενέτειρα τὴ Θράκη (Μακεδονία) κατέκτησε τὴν Δυτικὴ Ἑλλάδα, τὴν Κάτω Ἰταλία κι ἐκεῖθεν τὴν ̓Αθήνα, ὅπου, εἰσαχθεὶς ἐπὶ Πεισιστράτου (6ος αἰών), ὠργανώθηκε συστηματικὰ καὶ τελειοποιήθηχε, ὁ δὲ Διόνυσος-Ζαγρεὺς ἐντάχθηκε στὸ πανάρχαιο τελετουργικὸ τῶν Ἐλευσινίων Μυστηρίων κι ἀναγνωρίσθηχε ἀπὸ τοὺς Δελφοὺς ὡς συμπάρεδρος τοῦ ̓Απόλλωνος. Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Ὀρφισμὸς ἦταν θρησκεία καὶ μάλιστα συστηματική, ἐν τούτοις οὐδέποτε διεκδίκησε τὴν μοναδικότητα τοῦ θεοῦ της καὶ τὸ ἀλάνθαστο τῶν θεωριῶν του. ̓Απεναντίας καὶ μὲ τὰ Ἐλευσίνια συγχρωτίσθηχκε, καὶ μὲ τὸ Δωδεχκάθεο συνεργάσθηκε, καὶ τὶς θεωρίες του μετέθαλλε καὶ ἐνεπλούτιζε διαρκῶς μὲ νέα στοιχεῖα, κάτι ποὺ τὸν κάνει ἐντελῶς ξεχωριστὸ ἀπ ̓ τὶς ἄλλες θρησκεῖες κι ἰδιαίτερα ἀπ ̓ τὸν δογματισμὸ τοῦ Ἰουδαϊσμοῦ. Ὁ ̓Ορφισμὸς δέχτηκε καὶ ἀφομοίωσε κατὰ σειρὰν τὶς κοσμογονιχὲς ἀπόψεις τῆς «Θεογονίας» καὶ τοῦ Ἡσιόδου, τὶς φιλοσοφικὲς ἀπόψεις τῶν Πυθαγορείων, τὸν πανθεῖσμὸ τῶν Στωικῶν καὶ τὶς νεοπλατωνικὲς ἀντιλήψεις τῆς ̓Αλεξανδρείας. Αὐτὸ ἀχριδῶς εἶναι ὅ,τι τὸν καθιστᾷ ἀνώτερο ὅλων τῶν θρησκειῶν: ὅτι δηλαδὴ ἦταν μὴ δογματικός, ἀνοιχτὸς στὸ λόγο καὶ τὸ διάλογο, ἱκανὸς νὰ διορθώση, ν ̓ ἀναθεωρήση καὶ νὰ συμπληρώση τὶς θεωρίες του. Γι’ αὐτὸ καὶ προσείλκυσε στὶς τάξεις του γίγαντες τοῦ πνεύματος, οἱ ὁποῖοι τὸν συμπλήρωναν ἀλλὰ καὶ συμπληρωνόταν... -.. Νέος μισελληνικὸς ὁλοκληρωτισμὸς Καὶ καθὼς ἡ ̓Ελλάδα δρίσκεται στὸ μάτι τοῦ κυκλῶνα, ἀκόμα καὶ αὐτοὶ ποὺ τὰ ἰσχυρὰ συμφέροντα ἢ οἱ ροπὲς καὶ οἱ ἄνεμοι ποὺ φέρανε κακὸ τοὺς ἔκαναν κυδερνῆτες τῆς, στράφηκαν μὲ λόγια προσθλητικὰ καὶ εἶπαν στοὺς “Ελληνες νὰ πάψουν νὰ πιστεύουν πὼς οἱ ξένοι--ἰσχυροὶ συνωμοτοῦν σὲ ὄάρος τους γιὰ νὰ μᾶς ξεκάνουν, γιατὶ ἡ ̓Ελλάδα δὲν εἶναι ὀμφαλὸς τῆς Γῆς. “ὲς καὶ τὸ σκοτάδι χορτασμένο ἀπὸ τὴν νύχτα ποὺ ἁπλώνεται ἀπειλητικὰ θὰ ἀφήσει ἁπλόχερα ὃ ἕνα κομμάτι γῆς μὲ φῶς, πὼς οἱ πλημμύρες θὰ ἐξαιρέσουν ἐκεῖνο τὸν μοναχικὸ διαθάτη, πὼς οἱ ἱ χολεριασμένοι δὲν θὰ ἀγγίξουν, ἀπὸ πρόθεση νὰ κολλήσουν τὴν ἀρρώστια τους, τὸ χαρούμενο γελαστὸ παιδί, ποὺ τραγουδάει στὸν ἥλιο. δὲς καὶ οἱ προστάτες τῆς νύχτας θὰ ἀφήσουν νὰ τοὺς ξεφύγει ὁ μικρὸς καὶ θὰ χορτάσουν μόνο ἀπὸ τὰ μεγάλα. Ὃ ὁλοκληρωτισμὸς ἔχει πάντα τὴν ἴδια «ἀπαίτηση» καὶ ἐφαρμογή:" νὰ ὑποταχθοῦν ὅλοι καὶ ὅλα στὸ ἴδιο καὶ συγκεκριμένο «ὑπόδειγμα», ὅλοι καὶ ὅλα ἀνεξαιρέτως στὴν ἴδια... τάξη πραγμάτων. Ὅ ὁλοκληρωτισμὸς τοῦ χΧ ίτλερ δὲν ἀνέχτηκε τὴν ἀτίθαση ματιά μας, τὴν ἀποκοτιὰ τῆς ψυχῆς μας, τὴν αἰώνια αὐτὴ ταύτιση καὶ λατρεία μὲ τὴν ̓Ελευθερία καὶ τὴν ̓ Αλήθεια. Καὶ τότε ἡ --»-