ΗΙΝΗ ΙΖ ΟΝΕΛΡΌΝ, ΝΙΚ. ΕΜΜ. ΠΡΕΑΡΗΣ,΄Ο Ορφέας καὶ οἱ Ορφικοὶ Στὴν Αρχαία Ἑλλάδα, ὡς γνωστόν, δὲν ὑπῆρχε ἐπίσημη, χρατικὴ θρησκεία. Οἱ Ἕλλη- νες ἐλεύθερα μποροῦσαν νὰ λατρεύουν τὴ θεότητα καὶ ν᾿ ἀναφέρωνται σ᾽ αὐτήν, ἀποκα- λώντας την, ἀνάλογα μὲ τὸ μορφωτικό τους ἐπίπεδο, ἄλλοι Λόγο καὶ Νόμο, ἄλλοι Νοῦ καὶ Δύναμη, ἄλλοι Δία καὶ Ποσειδῶνα, κι ἄλλοι, τέλος, Διόνυσο-Ζαγρέα ἢ Δήμητρα-Περ- σεφόνη. Ὁ ᾿Ορφισμὸς ἦταν μιὰ εὐρέως διαδεδομένη θρησκευτική τάση. Μὲ κέντρον καὶ γενέτειρα τὴ Θράκη (Μακεδονία) κατέκτησε τὴν Δυτικὴ Ἑλλάδα, τὴν Κάτω Ἰταλία κι ἐκεῖθεν τὴν ᾿Αθήνα, ὅπου, εἰσαχθεὶς ἐπὶ Πεισιστράτου (6ος αἰών), ὠργανώθηκε συστη- ματικὰ καὶ τελειοποιήθηχε, ὁ δὲ Διόνυσος-Ζαγρεὺς ἐντάχθηκε στὸ πανάρχαιο τελε- τουργικὸ τῶν Ἐλευσινίων Μυστηρίων κι ἀναγνωρίσθηχε ἀπὸ τοὺς Δελφοὺς ὡς συµπά- ρεδρος τοῦ ᾿Απόλλωνος. Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Ὀρφισμὸς ἦταν θρησκεία καὶ μάλιστα συστηματική, ἐν τούτοις οὐδέποτε διεκδίκησε τὴν μοναδικότητα τοῦ θεοῦ της καὶ τὸ ἀλάνθαστο τῶν θεωριῶν του. ᾿Απεναντίας καὶ μὲ τὰ Ἐλευσίνια συγχρωτίσθηχκε, καὶ μὲ τὸ Δωδεχκάθεο συνεργάσθηκε, καὶ τὶς θεωρίες του μετέθαλλε καὶ ἐνεπλούτιζε διαρκῶς μὲ νέα στοιχεῖα, κάτι ποὺ τὸν κά- νει ἐντελῶς ξεχωριστὸ ἀπ᾽ τὶς ἄλλες θρησκεῖες κι ἰδιαίτερα ἀπ᾿ τὸν δογματισμὸ τοῦ Ἰου- δαϊσμοῦ. Ὁ ᾿Ορφισμὸς δέχτηκε καὶ ἀφομοίωσε κατὰ σειρὰν τὶς κοσμογονιχὲς ἀπόψεις τῆς «Θεογονίας» καὶ τοῦ Ἡσιόδου, τὶς φιλοσοφικὲς ἀπόψεις τῶν Πυθαγορείων, τὸν πανθεῖ- σμὸ τῶν Στωικῶν καὶ τὶς νεοπλατωνικὲς ἀντιλήψεις τῆς ᾽Αλεξανδρείας. Αὐτὸ ἀχριδῶς εἶναι ὅ,τι τὸν καθιστᾷ ἀνώτερο ὅλων τῶν θρησκειῶν: ὅτι δηλαδὴ ἦταν μὴ δογµατικός, ἀνοιχτὸς στὸ λόγο καὶ τὸ διάλογο, ἱκανὸς νὰ διορθώση, ν᾿ ἀναθεωρήση καὶ νὰ συµπλη- ρώση τὶς θεωρίες του. Γι’ αὐτὸ καὶ προσείλκυσε στὶς τάξεις του γίγαντες τοῦ πνεύματος, οἱ ὁποῖοι τὸν συµπλήρωναν ἀλλὰ καὶ συμπληρωνόταν... -.. Νέος μισελληνικὸς ὁλοκληρωτισμὸς Καὶ καθὼς ἡ ᾿Ελλάδα δρίσκεται στὸ μάτι τοῦ κυκλῶνα, ἀκόμα καὶ αὐτοὶ ποὺ τὰ ἰσχυρὰ συμφέροντα ἢ οἱ ροπὲς καὶ οἱ ἄνεμοι ποὺ φέρανε κακὸ τοὺς ἔκα- ναν κυδερνῆτες τῆς, στράφηκαν μὲ λόγια προσθλητικὰ καὶ εἶπαν στοὺς “Ελλη- νες νὰ πάψουν νὰ πιστεύουν πὼς οἱ ξένοι--ἰσχυροὶ συνωμοτοῦν σὲ ὄάρος τους γιὰ νὰ μᾶς ξεκάνουν, γιατὶ ἡ ᾿Ελλάδα δὲν εἶναι ὀμφαλὸς τῆς Γῆς. “ὲς καὶ τὸ σκοτάδι χορτασμένο ἀπὸ τὴν νύχτα ποὺ ἁπλώνεται ἀπειλητικὰ θὰ ἀφήσει ἁπλόχερα ὃ ἕνα κομμάτι γῆς μὲ φῶς, πὼς οἱ πλημμύρες θὰ ἐξαιρέ- σουν ἐκεῖνο τὸν μοναχικὸ διαθάτη, πὼς οἱ ἱ χολεριασμένοι δὲν θὰ ἀγγίξουν, ἀπὸ πρόθεση νὰ κολλήσουν τὴν ἀρρώστια τους, τὸ χαρούμενο γελαστὸ παιδί, ποὺ τραγουδάει στὸν ἥλιο. δὲς καὶ οἱ προστάτες τῆς νύχτας θὰ ἀφήσουν νὰ τοὺς ξεφύγει ὁ μικρὸς καὶ θὰ χορτάσουν μόνο ἀπὸ τὰ μεγάλα. Ὃ ὁλοκληρωτισμὸς ἔχει πάντα τὴν ἴδια «ἀπαίτηση» καὶ ἐφαρμογή:" νὰ ὑπο- ταχθοῦν ὅλοι καὶ ὅλα στὸ ἴδιο καὶ συγκεκριμένο «ὑπόδειγμα», ὅλοι καὶ ὅλα ἀνεξαιρέτως στὴν ἴδια... τάξη πραγμάτων. Ὅ ὁλοκληρωτισμὸς τοῦ χΧ ίτλερ δὲν ἀνέχτηκε τὴν ἀτίθαση ματιά μας, τὴν ἀποκοτιὰ τῆς ψυχῆς µας, τὴν αἰώνια αὐτὴ ταύτιση καὶ λατρεία μὲ τὴν ᾿Ελευθερία καὶ τὴν ᾿ Αλήθεια. Καὶ τότε ἡ --»-