Β ΚΙΝΗ͂ΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΣΤ.ΜΕΛΙΣΣΙΝΟΣ., Ὃ Οἰδίποδας τοῦ Λαΐου καὶ ἡ συνωμοσία τῆς σιωπής Σύμφωνα μὲ τὴν «Ποιητικὴν» τοῦ ᾿Αριστοτέλους «τραγωδία ἐστί μίμησις πράξεως σπουδαίας καὶ τελείας...», δηλαδὴ ἀναπαράσταση καὶ ἀναθίωση στὴν σκηνὴ σπουδαίων γεγονότων τοῦ παρελθόντος, ποὺ ἀποσκοπεῖ στὴν «κάθαρσιν» ἤτοι στὴν ἀποτροπὴ τῆς κοινωνικῆς «ἐντροπίας» καὶ στὴν ἀποχκατάσταση τῆς τάξεως καὶ τῆς ἁρμονίας. Καὶ μέ- χρις ἑνὸς ὁρισμένου χρονικοῦ σημείου ἡ τραγωδία ἐπιτελοῦσε αὐτὸν τὸν ὑψηλό της σχο- πό: μὲ τὴν πάροδο ὅμως τοῦ χρόνου οἱ ποιητὲς ἐξετράπησαν τοῦ σκοποῦ τους καί, ὑπο- τασσόµε: οι εἴτε στὶς καλλιτεχνικές τους ἀνάγχες εἴτε σὲ πολιτικὲς σκοπιμότητες, προέ- 6αιναν καὶ προθαίνουν στὴν ἐπινόηση καὶ κατασκευὴ ψεύτικων ἢ καὶ ἐντελῶς φαντα- στικῶν σεναρίων κι ἐπεισοδίων ἤ, τὸ ἄκρως χειρότερο, καὶ στὴν παραχάραξη καὶ παρα- ποίηση τῆς ἱστορικῆς ἀλήθειας τῶν παμπαλαίων μύθων... (ἐχτενέστερα θλέπετε Η. Τσα- τσόµοιρου, «Ιστορία Γενέσεως τῆς Ελληνικῆς Γλώσσας», ἔκδ. «Δαυλὸς» 1991, σελ. 76-78). ᾿Ασφαλῶς γνωρίζουμε, ὅτι «ποίησις φιλοσοφικώτερον καὶ σπουδαιότερον ἱστορίας ἐστί» (Αριστοτέλης), ὅπως καὶ πιστεύουμε ἀταλάντευτα ὅτι «ἡ ἔρευνα ἢ ἡ ἀναζήτηση τοῦ ἀληθινοῦ δὲν μπορεῖ νὰ ὑπόκειται σὲ περιορισμούς», κάτι πού, ὡς γνωστόν, ἀποτελεῖ θασικὴ ἀρχὴ τοῦ «Δαυλοῦ». «᾿Απὸ τὸ σημεῖο ὅμως αὐτὸ μέχρι τὴν κατἀργησὴη ἢ δια- στρέδλωση τοῦ ἀντικειμένου ἐνδιαφέροντος ἀπ’ τὸν ἐνδιαφερόμενο ἐρευνητὴ ὑπάρχει με- γάλη διαφορά. “Ὑπάρχει αὐτονόητα ἀνατροπὴ τοῦ πρωταρχικὰ ὑπαρκτοῦ καὶ πρωταρ- χικὰ ἀναγκαίου συστήματος τῆς ἀλήθειας... μ᾽ ἀπρόδλεπτες συνέπειες γιὰ τὸν πολιτισμὸ καὶ τὸν ἄνθρωπο...». (Ἐκτενέστερα θλέπετε «Δαυλόν», τεύχη 48 Δεκ. ᾽85 καὶ 46 ὋΌκτ. ᾽85). κ Χ ὰκ Αὐτὸ τὸ «σύστημα τῆς ἀλήθειας» ἔχει ἀνατραπεῖ ἐξάπαντος, ὅσον ἀφορᾶ στὴν ἱστορία- μῦθο τοῦ «Οἰδίτοδος Τυράι νου». Τὰ δύο µέρη τῆςτριλογίας-- «Λάιος» καὶ «Χρύσιππος» - ἔχουν ἐξαφανισθεῖ καὶ µόνο τὸ ἕνα διασώθηκε -- «ἂν καὶ ἀποπειράθηχκαν νὰ τὸ ἐξαφα- νίσουν κι αὐτὸ ὅλοι οἱ μεταχριστιανικοὶ αἰῶνες. Τὸ παράδοξο πάντως τῶν παραδόξων εἶναι, ὅτι προθάλλονται τὰ ἀνατριχιαστικὰ μὰ ἄκρως δυσανάγνγωστα γεγονότα καὶ ἀπο- κρύπτεται (γιὰ 25 αἰῶνες) τὸ οὐσιῶδες τοῦ µαθήµατος», λέγει ὁ κ. Στ. Μ. στὸ ἐν ἐπιχεφαλίδι σύντομο μελέτημά του. Σχετικὰ μὲ τὸν «Οἰδίποδα Τύραννο»: «ἑκατοντάδες θεατροχρι- τικὲς ἐγράφησαν. Χιλιάδες θεωρητικὲς ἀναλύσεις ἐγίνηκαν. Πανεπιστημιακοὶ καθηγητὲς καὶ ἄλλοι “ρέκτες" τῆς ἀνάλογης ὕλης σχολίασαν (καὶ σχολιάζουν) μπροστὰ στὰ μάτια ἔκθαμόων φοιτητῶν τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατά τους. "Ε, λοιπόν! Πῶς συμδαίνει νὰ μιλοῦν πά- ντοτε γιὰ ὁτιδήποτε ἄλλο καὶ νὰ παρακάµπτουν πάντοτε τὸν οὐσιώδη πυρῆνα τοῦ ζητή- ματος; ᾿Αλλὰ μήπως καὶ οἱ φιλόσοφοι; Αὐτοὶ ποὺ ὑποτίθεται πώς: Συγκεντρώνοντας τὰ τελευταῖα ἐπιτεύγματα “ἐπὶ παντὸς τοῦ ἐπιστητοῦ”, ποὺ προχωροῦν σὲ “ἀνασυνθέσεις καὶ σὲ φυσιολογικὰ ἀπορρέοντα κορυφαῖα συμπεράσματα”. Καὶ αὐτοί, πῶς ἀρνοῦνται νὰ “φιλοσοφήσουν” ἐπὶ τοῦ προκειμένου; Τάχατες, σεμνοτυφίας φραγμοὶ νὰ παραλύουν τοὺς “λοδοὺς” τῶν ἐγκεφάλων τους; Ἢ τὸ πανίσχυρο (κατὰ καιροὺς καὶ τόπους) “ἱερα- τεῖο” τῆς καθεστηκυίας “τάξεως” τοὺς κάνει πάντοτε τὸ γνωστὸ νεῦμα τοῦ δακτύλου μπροστὰ σὲ σφραγισµένα χείλη; Ἢ μήπως - τελικὰ-- δὲν εἶχε φθάσει τὸ πλήρωμα τοῦ χρό- νου ὥς τώρα, Πάντως πίστη ἔχω πώς, ὅταν φθάνη ἡ στιγμὴ τῆς ἀλήθειας, τότε παίρνει µορ- φὴ χιονοστιδθάδας ἡ ἐπαλληλία τῶν γεγονότων» (σελ. 3-4). Ἑ κ ὋὉ ποιητὴς καὶ συγγραφεὺς τοῦ πονήµατος αὐτοῦ Σ.Μ. μετὰ ἀπὸ μιὰ σειρὰ ἐρωτημά-