ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
144ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1993
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Νέρων, ο συκοφαντημένος — ΠΑΝΑΓΟΣ, ΣΑΡΑΝΤΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΠΑΝ
ΝΕΡΩΝ, ὁ συκοφαντηµένος
Σύμφωνα μὲ τὶς πηγὲς τὰ δεκατέσσερα ἔτη τῆς δασιλείας τοῦ Νέρωνος ἀποτελοῦν μιὰ
«χρυσῆ ἐποχή», μιὰ «ἀκτινοόόλο περίοδο, ποὺ ἄφησε ἕνα μοντέλο χρηστῆς διακυθέρνη-
σης». Ο φιλειρηνικὸς καὶ ἐμπνευσμένος αὐτὸς καῖσαρ ἐπέτυχε νὰ ἐπιθάλη τὸ νόµο, τὴν τά-
ξη καὶ τὸν ἀνθρωπισμὸ µέσα σ᾽ ἕναν κόσμο ἀνήθικο, ἄδικο, ἀκόλαστο, πρόστυχο. Μὲ μιὰ
σειρὰ διαταγμάτων διέκοψε τὶς πολεμικὲς δραστηριότητες τῆς Ρώμης, ἀπηγόρευσε τὶς
μονομαχίες, ἔκλεισε τὸν ἱππόδρομο, θέσπισε τὴ «δωρεὰν παροχὴ σίτου καὶ θεαμάτων»
στοὺς φτωχούς, κατήργησε τὸ θεσμὸ τῆς δουλείας, περιόρισε στὸ ἐλάχιστο δυνατὸν τὶς θα-
νατικὲς καταδίχες. Ἐξέλιπεν τὸ φαινόμενο, νὰ πετιοῦνται ἐκτὸς τῶν τειχῶν σὰν σκουπί-
δια οἱ γέροντες κι ἀνήμποροι δοῦλοι ἀπ’ τοὺς ἀφέντες τους' περιορίστηκε ἡ πεῖνα καὶ ἡ
ἀνέχεια" ἐλήφθη μέριμνα γιὰ τὰ ὀρφανὰ παιδιά. Μὲ τὶς φροντίδες καὶ τὴν ἐνεργὸ συμμε-
τοχὴ τοῦ ἴδιου τοῦ αὐτοχράτορος χατασκευάσθηχαν ἐξαίρετα δημόσια χαταστή ματα,
ὑδραγωγεῖα, γυ μναστή ρια, σχολές, θέατρα καὶ πλατεῖες, ποὺ ἐκοσμήθησαν μὲ ἔργα τέχνης
ἕλλη νικῆς τεχνοτροπίας. Θεσπίστηχαν ὁ ἀγῶνες στίδου, μουσικῆ 5 θεάτρου, λογοτεχνίας εἰς
ἀντικατάστασιν τῶν μονομαχιῶν καὶ τοῦ ἱπποδρόμου. Μ᾿ δλ᾽ αὐτὰ ὁ νεαρὸς αὐτοκράτωρ
ἐπέτυχε ν᾽ ἀποσπάση τὴν εἰλικρινῆ ἀγάπη καὶ ἐχτίμηση τοῦ λαοῦ, ποὺ τὸν θεοποίησε,
καὶ νὰ κερδίση τὴν ἐμπιστοσύνη τῆς παντοδύναμης συγκλήτου, ἡ ὁποία, ὑπολογίζοντας
καὶ στὴν δημοτικότητά του, τοῦ ἔδωσε τὸν τίτλο «Πατὴρ τοῦ Ρωμαϊκοῦ Ἔθνους».
Ἂ κ Χ
ὋὉ Νέρων σὲ ἡλικία μόλις δεκαπέντε ἐτῶν καὶ μὲ ἀπόφαση τῆς συγκλήτου εἶχε διορι-
σθῆ δικαστής σοθαρῶν ὑποθέσεων, ὅπου διεκρίθη ὄχι μόνο γιὰ τὴν ἀμεροληψίατου ἀλλὰ
καὶ γιὰ τὴν ἐπιείκεια καὶ τὴν συγκαταθατικότητά του. Οἱ θανατικὲς ποινὲς ποὺ ἐξέδωσε
ἢ ποὺ ὡς καῖσαρ ὑπέγραψε μετριοῦνται στὰ δάχτυλα τῆς μιᾶς χειρός: ὑπέγραφε θανατικὴ
καταδίκη, ὅταν ἦταν ἀδύνατον νὰ µεταπείση τοὺς συγκλητικούς' καὶ τότε ὅμως ἐπινο-
οὔσελόγους ἀναθολῆς τῆς ἐκτέλεσης τῶν θανατικῶν ποινῶν ἔτσι, ὥστε οἱ κατάδικοι ν᾿ ἀπο-
θνήσκουν στὶς φυλακὲς ἐξαιτίας τοῦ γήρατος. Λέγεται ὅτι, ἀδυνατώντας κάποτε ν᾿ ἀπο-
τρέψη τὴν εἰς θάνατον καταδίκην ἑνὸς στρατιωτικοῦ, ἐπειδὴ ἀπαιτοῦσαν τὴν ὑπογραφὴ
τῆς ἀπόφασης ἀπ’ τὸν καίσαρα ἡ ᾿Αγριππῖνα κι ἡ σύγκλητος, µονολογώντας περίλυπος
εἶπε: «Αχ, γιατί νὰ μοῦ μάθουν γράμματα».
Ὅσο δημοφιλὴς ἦταν ὁ Νέρων, ἄλλο τόσο ἀγαποῦσε χι αὐτὸς τοὺς λαούς του’ ἰδιαίτε-
ρα ὅμως τοὺς Ἕλληνες καὶ τὴν Ἑλλάδα. Ἡ Ἑλλὰς καὶ οἱ κλασσικοὶ Ἕλληνες καλλιτέχνες
καὶ συγγραφεῖς ἀποτελοῦσαν τὰ ἰδανικὰ τοῦ καίσαρος, εὐκαιρία δὲ δὲν ἔχανε, γιὰ νὰ δεί-
χνη τὰ αἰσθήματα καὶ τὴν εὔνοιά του πρὸς τοὺς Ἕλληνες. Τὸ 1888 θρέθηκε στὴν Καρδί-
τσα μιὰ πλάκα, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἦταν χαραγμένη ἡ ὁμιλία τοῦ Νέρωνος πρὸς τοὺς Κοριν-
θίους: τὴν παραθέτουμε σὲ μετάφραση σχεδὸν αὐτούσια, ἐπειδὴ εἶναι πολὺ ἀποκαλυπτι-
χή: «Ὅλοι ἐσεῖς ποὺ κατοικεῖτε στὴν ᾿Αχαΐα καὶ σ᾽ αὐτὴ τὴ γῆ ποὺ ὀνομάζεται Πελο-
πόννησος, ἀπὸ τώρα καὶ στὸ ἑξῆς θὰ εἶσθε ἀπολύτως ἐλεύθεροι. Οἱ Ρωμαῖοι χιλίαρχοι θὰ
εἶναι ἐγγυητὲς τῆς ἐλευθερίας σας: μιᾶς ἐλευθερίας, ποὺ σπάνια μέχρι τώρα γνωρίσατε,
ἐσεῖς ποὺ μέχρι τώρα ἄλλοτε ὑπήρξατε ὑπόδουλοι ξένων κι ἄλλοτε οἱ μὲν στοὺς δέ, μετα-
ξύ σας. Μακάρι νά "χα τὸν χρόνο, ὥστε ν’ ἀποδείξω μὲ ἔργα τὴν εὐγνωμοσύνη καὶ τὸν θαυ-
μασμό μου πρὸς τὴν Ελλάδα, κάνοντας ὃ,τι καλύτερο μπορῶ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους της. Κά-
νω ἐπίκληση στὸ χρόνο, νὰ μοῦ ἐπιτρέψη νὰ πραγματοποιήσω ὅλα τὰ εὐνοϊκὰ γιὰ τοὺς