ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
145ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1994
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η Μινωϊκή γραφή του Μά ντ' Αζίλ — ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ, ΚΑΛΛΙΜΑΧΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΚΑΛΛΙΜΑΧΚΟΣ ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ
Ἢ Μινωικὴ γραφὴ τοῦ Μὰ ντ ἸΑξιλ
Ἐξετάζοντας ἀνθρωπολογικὰ πλαίσια ἐξελίξεως πολιτισμῶν στὴν Εὐρώπη, ὁ
ΓΗ εν 6ρεποε κατονομάζει τὶς περιόδους Κρὸ Μανιὸν ἢ Ὠρινιάχειο ο οθοσία
Οτο Μαρποπ καὶ Αυωτίρπας τῆς Ν.Δ. Γαλλίας), Μαγδαληναία (τοποθεσία
Μαάε]είπε τῆς Ν.Δ. Γαλλίας) καὶ ᾿Αζιλιανὴ ἢ Ταρδενοσία (τοποθεσίες Μας ἆ᾿
ΑΖ} στὸ Απερε Γαλλίας καὶ Τατάεπος Ἱσπανίας). Κατ’ αὐτὸν πολιτιστικὰ µετα-
ναστευτικὰ κύματα ἐμφανίστηχκαν στὴν Εὐρώπη, στὸ τρίγωνο Βισκαϊκὸς Κόλπος
-"Πυρηναῖα - Ν.Δ. Γαλλία, ἐδῶ καὶ χιλιάδες χρόνια. Ὁ δρεποε ἐντόπισε ἕνα µο-
νοπάτι στὴν προϊστορία. Δὲν ἀσχολήθηκε ὅμως μὲ τὴ φορά τον, μὲ τὴν ἀφετη-
ρία του οὔτε μὲ τὴν σχέση του μὲ ἄλλα μονοπάτια ἢ λεωφόρους.
Κάποιοι εἰδικοὶ ἀνθρωπολόγοι ὀνομάζουν τὴν περίοδο Κρὸ Μανιὸν «παλαι-
οντολογική», τὴν Μαγδαληναία «παλαιολιθική» καὶ τὴν ᾿Αζιλιανὴ «ἐπιπαλαι-
ολιθική». Ἢ διάκριση ἔχει σχέση μὲ συγκεκριμένες χρονολογίες. Γιὰ τὴ χρονο-
λόγηση ὅμως αὐτὴ ὑπάρχουν ἐπιφυλάξεις. Ὑπεστηρίχθη, ὅτι τὰ εὑρήματα τοῦ
Μας ἆ᾿ Α7ιὶ ἐντάσσονται σὲ πολὺ παλαιότερα πλαίσια. Ακόμη κι ἂν ἀρκεσθοῦμε
ὅμως στὸν χαρακτηρισμὸ «ἐπιπαλαιολιθική», σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ τὴν ᾿Αζιλιανὴ πε-
ρἰοδο, ἐρευνητέα ἡ προέλευση τοῦ πολιτιστικοῦ κύματος ποὺ ἐπέδρασε καταλυ-
τικὰ στὴν «ἀναθάθμιση» τῆς περιοχῆς. Οἱ ὀνομασίες Κρὸ Μανιόν, Ἑορινιάκ, Μα-
ντελέν, Μὰ ντ’ ᾿Αζὶλ καὶ Ταρδένος ξενίζουν, ἐπειδὴ δὲν ἐντοπίζεται ἐτυμολόγη-
σή τους θάσει προδιαγραφῶν τῆς γαλατικῆς γλώσσας. Ἔχει λεχθεῖ, ὅτι πρόκει-
ται γιὰ παραφθορὰ λέξεων ἄλλης γλώσσας, χωρὶς νὰ δίνεται ἑρμηνεία. Στὰ Λα-
τινικὰ δὲν συναντᾶται συγγενὴς ρίζα. Νὰ ὑπάρχει ἄραγε τέτοια ρίζα στὰ ἕλλη-
νικά, ὡς πρόγονου τῆς Λατινικῆς γλώσσας;
Στὰ σπήλαια Ανεπµρπαπ ("Ανω Πυρηναῖα), Μοτνεῖ]ες, Κοσοαπιαάουτ(10ἱ) καὶ
Οτουζαᾶς (1, Αυάε) θρέθηκαν ζωγραφιαμένες στὸν θράχο παλάμες. Οἱ ζωγρά-
φοι τῆς ἀρχαιότητος ἀκουμποῦσαν τὸ χέρι τους καὶ σχεδίαζαν τὸ περίγραμμα μὲ
κόκκινο ἢ μαῦρο χρῶμα. Πρὸς τί αὐτὴ η τάση; Κάποιοι εἰδικοί, ἀδυνατώντας νὰ
δώσουν ἐξήγηση, ἀπεδωσαν στὴν πράξη αὐτὴ «μαγικ σημασία», λέγοντας ὅτι
παρόμοια συνήθεια συναντᾶται στοὺς Αδοτίριπες τῆς Αὐστραλίας.
Στὸ Μέγα 1εξικὸν τῆς ᾿Ελληνικῆς Γλώσσης τῶν [Λα 6]] καὶ οοο(ί διαθάζουµε:
«παλαμναῖος Ξ-- μολυσμένος, ἱκέτης, μήπω ἐξαγνισθεὶς καὶ συνάμα ὁ χειρὶ ἀνελών
τινα. παλάσσω Ξραντίζω, μολύνω, μιαίνω, διασκορπίζομαι καὶ πλήττομαι διὰ κε-
οαυνῶν». Τόσο στὴν πρώτη ὅσο καὶ στὴ δεύτερη λέξη ἀνιχνεύονται ἔννοιες ἵκε-
σίας πρὸς σωτηρίαν (π.χ. φυγῆς σὲ ἄλλο μέρος τῆς γῆς μαχρυὰ ἀπὸ σημειούμε-
νες καταστροφές). Ἑπομένως στὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα τὸ σύμδολο τῆς παλάμης
προδίδει τάση ἐξαγνισμοῦ. Ἡ τάση αὐτὴ εἶναι ἀνοδική, πρὸς τὸν οὐρανό, ὅπου
κυρίαρχο στοιχεῖο τῆς φύσεως εἶναι ὁ ἀήρ.
«Παλάμη» καὶ «χεὶρ» εἶναι λέξεις συμθολίξουσες τὸ στοιχεῖον ἀήρ. Ἂς δοῦμε
τί διαπιστώνεται στὶς ἀντίστοιχες λέξεις στὰ Γαλλικά. Ἡ παλάμη στὴ Γαλλική
γλῶσσα λέγεται ραιυπο. Εἶναι αὐτονόητη ἡ ἑλληνική της προέλευση (παλάμη,
ποὺ παρεφθάρη σὲ Ἀπαλάμε καὶ Ἐπάλμε καὶ στὴ συνέχεια μὲ γραφὴ τοῦ Δ ὧς Ν
ἔγινε ρᾶνηγο, ραυππε). Ἐκεῖ ὅπου ἐκπλήσσεται κανείς, εἶναι, ὅταν ἀντιληφθεῖ ὅτι
ὁ ἀναγραμματισμὸς τοῦ ρᾶυπηε σὲ Ρᾶεππι δίδει τὴν ἔκφραση ρᾶ πηι Ξ- πα ἐμοῦ Ξ
πατὴρ ἐμοῦ - ὁ πατήρ μου. Πρόκειται γιὰ ἀναφορὰ συγχρόνως στὸν οὐρανό,
ἄρα καὶ στὸ στοιχεῖο ἀήρ.
Στὰ Γαλλικὰ ἡ χεὶρ καλεῖται »παίη. “Ἡ τελευταία διασπώμενη προσφέρει. τὰ
ἀκόλουθα; τη--ἀἴη, ηγὰ--ἰὴ καὶ παί-π. Στὴν πρώτη περίπτωση ἀνιχνεύεται ἡ ἔκφρα-
ση εμὰ εν (ἐμοὶ, τὸ ἕν Ξ εἰς ἐμὲ τὸ ἕν - σὲ μένα ἡ Μονάς), στὴ δεύτερη ἡ ἔκφραση