ΤῸ ΑΝΕΚΛΟΤΟ ΛΙΗΓΗΜΑ ΤΟΥ [..] Καθὼς ὁ Πειραιᾶς γινόταν µεγάλη ἐμπο- ρικη δύναμη, ἔκσυγχρονιζόταν καὶ ὁ διοι- κητικὸς μηχανισμὸς τοῦ λιμανιοῦ. Οἱ ὑπη- ρεσίες του, ὅπως καὶ ὅλες οἱ δημόσιες ὑπη- ρεσίες, στελεχώνονταν μὲ αὐστηρὴ ἐπιλογή τῶν ἱκανοτέρων, χωρὶς πολιτικὲς ἢ κομμα- τικὲς παρεµθάσεις, πιέσεις ἢ παρακλήσεις τῶν ἀρχόντων, τῶν πρυτάνεων, τῶν ὄου- λευτῶν ἢ τῶν στρατιωτικῶν. Ἡ ἐπιλογὴ τῶν καλύτερων, τῶν πιὸ ἔντιμων καὶ πιὸ ἔξυπνων, ἀποτελοῦσε ἀπαράθατο κανόνα, χωρὶς καμμιὰ διάκριση ἀνάμεσα σὲ ἐλεύ- θερους πολίτες, μέτοικους ἢ πρώην δού- λους. Ὑπῆρχαν πέντε ἀγορανόμοι καὶ πέντε μετρονόμοι γιὰ τὸν ἔλεγχο τοῦ δάρους καὶ τῆς ποιότητας τῶν διαφόρων ἐμπορευμά- των, δέκα σιτοφύλακες γιὰ τὸν ἔλεγχο τῶν τιμῶν τοῦ σίτου, τῶν ἀλεύρων καὶ τοῦ ἄρτου, δέκα ἐλεγχτὲς τῆς κίνησης τῶν πλοί- ων καὶ τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου γιὰ τὰ εἰσαγόμενα εἴδη καὶ πολλοὶ δοηθοί τους, Ἢ ἐφαρμογὴ σύγχρονων ὀργανωτικῶν μεθόδων στὴ μεταφορὰ προσώπων καὶ ἀγαθῶν κατέστησαν γρήγορα τὸν Πειραιᾶ πρότυπο γιὰ μίμηση. Ἡ ἄμιλλα ἀνάμεσα στοὺς ἐμπόρους τῆς περιοχῆς -- ποὺ ὄρι- σκόταν πάντοτε κάτω ἀπὸ τὴν αὐστηρὴ ἐπί- ὄλεψη τῶν ἀρχῶν - δημιούργησε συνθήκες σκληροῦ, ἀλλὰ ἔντιμου ἀνταγωνισμοῦ, ποὺ ὁδηγοῦσαν στὴν ἐπικράτηση τῶν ἄριστων, στοὺς ὁποίους μάλιστα ἀκόμη καὶ στὴν πε- ρίπτωση ποὺ ἦσαν μέτοικοι ἐπέτρεπαν νὰ συμμετέχουν ἐνεργὰ στὴ διοίκηση τοῦ λι- μανιοῦ, ὅσο καὶ στὴν πολιτικὴ ζωὴ τῆς πό- λης (νομοθετικὴ καὶ δικαστικὴ ἐξουσία). ἜΕ αἰτίας τῆς γενικότερης ἐχτίμησης ποὺ εἶχα ἀνάμεσα στοὺς συμπολίτες μου καὶ στὶς ἀρχὲς τοῦ Πειραιᾶ, μοῦ ἐμπιστεύθη- ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΝΑΓΟΣ Τὸ ἡμερολόγιο ἑνὸς Πειραιώτη µεγαλοεπιχειρηµατία τοῦ δου πρὸ Χριστοῦ αἰῶνος καν τὴν ἀρχηγία τῶν ἐπιχειρηματικῶν τά- ξεων τῆς πόλης µας. Μὲ τὴν ἰδιότητά µου αὐτὴ µετέθαινα συχνὰ στὴν Αθήνα καὶ συ- ζητοῦσα μὲ τοὺς ἄρχοντες θέματα σχετικὰ μὲ τὴν καλύτερη ὀργάνωση τοῦ λιμανιοῦ, τοὺς τρόπους εἴσπραξης τῶν φόρων καὶ τὴν προστασία τῶν ἔντιμων ἐμπόρων ἀπὸ τὰ ξέ- να ἀναρχικὰ καὶ τυχοδιωκχτικὰ στοιχεῖα ποὺ κυκλοφοροῦσαν στὸ λιμάνι. “Ὅπως ἡ συμμετοχὴ στὰ κοινὰ ἦταν καθῆκον ὅλων τῶν πολιτῶν, ἐνῶ ἡ τυχὸν ἀδιαφορία ἐθεωρεῖτο προδοσία ἐναντίον τοῦ πολιτεύματος καὶ ἐτιμωρεῖτο μὲ αὐστηρὸ χλευασμό, ἔτσι ἦταν ὑποχρεωτικὴ καὶ ἡ συμμετοχὴ τῶν ἐπιχειρηματιῶν στὴν ἐπαγγελματική τους ὀργάνωση, ἡ ἀδικαι- ολόγητη ἀποχὴ εἴχε ὡς συνέπεια τὴν ἀπο- πομπὴ καὶ τὴν περιφρόνηση τοῦ ὑπεύθυ- νου. Στὶς τακτικὲς συναντήσειςτους οἱ ἔπι- χειρηματίες τοῦ Πειραιᾶ συζητοῦσαν ἔποι- κοδομητικὰ καὶ ἀποφάσιζαν συλλογικά. Ἢ ἔκφραση ὑπεύθυνης καὶ τεκμηριωµένης γνώμης ἀποτελοῦσε καθῆκον κάθε ἔπιχει- ρηματία, δασικὸ μέλημα τοῦ ὁποίου ἦταν ὄχι μόνο ἡ εἰσήγηση τῶν ἀναγκαίων με- ταρρυθμίσεων γιὰ τὴν ἀναζωογόνηση καὶ τόνωση τῆς ἐμπορικῆς κίνησης τοῦ λιμα- νιοῦ, ἀλλὰ καὶ ἡ κατάκτηση τῶν µεσογει- ακῶν ἀγορῶν. Ἡ συνεργασία καὶ ὁ συντο- νισμὸς τῶν Πειραιωτῶν ἐπιχειρηματιῶν ἦταν ἕνας ἀπὸ τοὺς κύριους λόγους τῆς ἐπι- τυχίας τους. Ὡς ἡγέτης τῶν ἐπιχειρηματικῶν τάξεων τοῦ Πειραιᾶ εἶχα ἐξουσιοδοτηθεῖ ἀπὸ τὶς διοικητικὲς ὑπηρεσίες τῆς ᾿Αθήνας νὰ ἀπαλλάξω τὴν ἀγορὰ τοῦ λιμανιοῦ ἀπὸ ἀνεπιθύμητα τυχοδιωκτικὰ στοιχεῖα µετοί- κων, ποὺ εἶχαν ἐγκατασταθεῖ ἐκεῖ ἀποσκο- πώντας στὴ συνωμοτικῃ ὀργάνωση πειρα- τικῶν ταξιδιῶν, τὴν πορνεία καὶ τὴν ἄσκη-