ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΕῚ / «Ὁ γαμέμνων» ̓Απὸ τὴν Ἴ]δη μέχρι τὸ ̓Αραχναῖο φέραν τὴν εἴδησι« στὸ "Αργος οἱ φρυκτοί. «Φλόγα τῆς νύχτας, φῶς, ποὺ μέσα στὸ σκοτάδι σὰν ἡμέρας δείχνει. -- Φῶς», ἀντιλαλεῖ διφορούμενα: καὶ ἡ Κλυταιμνήστρα. "Ημέρα εὐφρόσυνη τῆς νίκης. «Μοιρολογοῦν πάνω ἀπ’ τὰ κουφάρια τῶν πολυαγαπημένων νεκρῶν οἱ νικη μένοι, εὐφραίνονται σὲ τραπέξια πρωινὰ οἱ νικηταί. Ὥ, τί μακαρισμένον ὕπνο ποὺ θὰ κάνουν χωρίς τὴν ἔγνοια τῆς φρουρᾶς. Πῆμα ὀλωλότων» κι ἄδικα χυμένο αἷμα παρθενικὸ ἀγρυπνοῦν. Μέσα στὸ παλάτι ὁ γιὸς τοῦ Θυέστη, ἐραστὴς τῆς γυναίκας τοῦ κραταιοῦ ̓Αγαμέμνονα, νικητῆ τῆς Τροίας χαὶ «ἐραστῆ τῶν Χ υσηΐδων». Μαύρη σκύλα ὀσμίξεται τὸ αἷμα, χυμάει, χτυπάει, τὸ σμίγει μ ̓ ἄλλο αἷμα. Τὴν ἠθικὴ τάξῃ στὴν κοινωνία τῶν ἀνθρώπων φρουροῦν ἀμείλικτες οἱ χθόνιες ̓ Ερινύες. Στοιχειωμένος ὁ δρόμος, ποὺ θὰ όγαλει κάποτε στὸ ξέφωτο, στὴ Δί ίκη τοῦ “Διός, στὴ νίκη του πάνω στὶς τρομερὲς θεές. Μὲ δική του προτροπὴ ἡ θεὰ τῆς σοφίας θὰ ἱδρύσει τὸν "Αρειο Πάγο, ποὺ θὰ λυτρώσει τὸν ̓Ορέστη ἀπὸ τὸ ἄχθος τῆς προγονικῆς ἀρᾶς καὶ τῆς μὴ τροκτονίας. Ἥ ἐκδύκη σι θὰ δώσει τὴ θέσι της στήν ἆ ερόλήπτη καὶ ψύχραιμη τιμωρία τοῦ κράτους, τῆς εὐρύτερης οἰκογένειας ηλαδή, κι ὄχι τοῦ ἀσύδοτου χαι ὑπερφίαλου κράτους -- ἐξουσίας, καλὴ ὥρα, ποὺ καμμία θέσι δὲν ἔχει στὴ νέα δίκη, τὴ νέα τάξι ( χαλάστρα ποὺ μᾶς κάνουν τὰ εἰδωλα, τέλος πάντων!/). ο κατηγορούμενος θὰ ἐξετάζεται πρῶτα μὲ ἱερὴ προσοχή, μὲ κατανόησι, καὶ θ ̓ ἀναζητοῦνται τὰ ἐλατήρια τοῦ φόνου. Οἱ ̓Ερινύες θὰ μεταλλαγοῦν σὲ Εὐμενίδες καὶ γονιμότητα, ἀσφάλεια καὶ εἰρήγη, θ ̓ ἀνθοφορήσουν τις κοινωνίες τῶν ἀνθρώπων. Θὰ γίνει ἔτσι; Θὰ ὁδεύσουν παράλληλα μὲ τὴν ἐξελικτικὴ πορεία τῶν. θεῶν; Γιατί σκοτωνόμαστε; Τί μᾶς δέρνει; Εἶναι τὸ σοδαρώτερο πρόόλημα ποὺ ἀπασχολεῖ τὸν Αἰσχύλο στὴν «Ορέστεια» καὶ θὰ δώσει τὴ λύσι του στὶς «Εὐμενίδες» ἀλλά... μὲ πόνο καὶ τρόμο ὄλέπει τὰ πάθη νὰ φουντώνουν γύρω του. Α πελπίζεται μὲ τοὺς ἐμφύλιους, τὶς παρεκτροπές, τὶς ἐγωιστικὲς παρεκκλίσεις. Εἶναι καὶ ἡ ἀποδυνάμωσι τοῦ ̓Αρείου Πάγου καὶ ᾗ ἀνεξέλικτη 4 ημοκρατία. "Οπως ὁ χορὸς στὸν «Αγαμέμνονα» πνίγεται μέσα σὲ μαῦρα προαισθήματα, ξέρει ὅτι ἡ «καίρια πληγὴ » δὲν εἶ εἶναι πολὺ μακριά. Δυὸ χρόνια πρὶν κλείσει τὰ μάτια του στὴ Γ έλα τῆς Σικελίας, τὸ 456 π.Χ., τὸ Θέατρο τοῦ 4 ιονύσου συγκλονίξεται ἀπὸ τὸ ἔργο ποὺ οἱ ξένοι ἔχουν αρακτηρίσει σὰν «τὸ τελειότερο ἀνθρώπινο δημιούργημα». δν, ἡ τετραλογία μὲ τὰ ὁράματα « ̓Αγαμέμνων», «Χοηφόροι», «Εὐμενίδες» καὶ τὸ σατυρικὸ «Πρωτεύς», ποὺ χάθηκε. Μὲ τὰ σκοτάδια πάλαιψε ὁ πατέρας καὶ μεγάλος φίλος. ̓Αναλώθηκε μέσα στὰ ξεχασμένα χρυσωρυχεῖα, τὶς μυθολογικὲς παραδόσεις καὶ θρησκευτικὲς δοξασίες ποὺ χάνονται στὰ 6άθη τῶν χρόνων. Ψηλάφισε τὴ ρίξα τοῦ κακοῦ, ὄρῆκε τὸ δότανο τῆς γιατρειᾶς τῆς. Σωφροσύνη ἡ ὕπατη ἀρετή, «νοῦς μέγας Ὃ η ινὸς ψυχῆς», τῶν παθῶν, ποὺ ἀνεξέλεγκτα κατρακυλᾶνε χιονοστιδάδα μαστίζοντας τὸ «τάλαν γένος». “Ἢ Ι Μοῖρα, ποὺ περπατάει ἀπὸ γενιὰ σὲ γενιά. Στὴν «Ορέστεια» χρησιμοποίησε τὸ μῦθο τῶν Τανταλείων ἀρχίξοντας ἀπὸ τοὺς γιοὺς τοῦ Πέλοπα, ποὺ--γιὰτὸν Α ἰσχύλο -- δὲν εἶναι ἐπιδαρυμένοι. Ἴσως, γιὰ ν ̓ ἀρχίσει ἀπὸ κάπου γιὰ λόγους σκηνικῆς οἰκονομίας. Σκοτισμέν ̓ ἀπὸ τὸν πόθο τῆς ἐξουσίας τὰ δυὸ ἀδέρφια παρανοοῦν καὶ διαστρέφουν. τὴν ἔννοια τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς κοινωνικῆς ὁμάδας (ἡ «πρώταρχος ἄτη» κατὰ τὴ γνώμη μου), και ἀρχίξει τὸ μακελειό. Τὸ θρόνο θὰ κερδίσει ὁ ̓Ατρέας: ὁ Θυέστης θὰ γοητεύσει τὴ δασίλισσα, γιὰ νὰ τὴν χρησιμοποιήσει στὴν καθαίρεσι τοῦ ἀδερφοῦ του, θὰ ἐξοριστεῖ, κι ὅταν κάποτε γυρίσει ἱκέτης, θὰ παρακαθήσει σὲ δεῖπνο μὲ τὶς σάρκες τῶν σφαγμένων παιδιῶν του. Ὅταν τὸ ἀντιληφθεῖ, θ ̓ ἀνα-