Ὅταν κάποιοι κάνουν τὴν «Κόρη» «Σφίγγα»... Τὰ γραφέντα στὸν τύπο ἐξ ἀφορμῆς. κλοπῆς τῆς μαρμάρινης κεφαλῆς «τῆς Κόρης ἢ Σφίγγας ἀπὸ τὴν ᾿Αφαία τῆς Αἴγινας», ἡ ὁποία ἐφυλάσσετο στὸ Ἐθνικὸ ᾽Αρχαιολογικὸ Μουσεῖο, προχαλοῦν ἐρωτηματικὰ καὶ ἐπιθάλλουν κάποια ἕνη µέρωση διὰ τῶν στη λῶν τοῦ «Δαυλοῦ», σχετικὴ μὲ τὴν διαφορὰ µε- ταξὺ «Κόρη ς» καὶ «Σφιγγός». Οἱ «Κόρες», ἐκπροσωποῦσες τὴν ᾿Αθηνᾶ, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν μὲ Σφίγ- γες. Οἱ «Κόρες» εἶναι προδήλως ἑλληνικὲς ἀναφορὲς στὴν ᾿Αθηνᾶ- Κόρη τοῦ Διός. Κατὰ τὸν Ετηςί 1 απρ]οίΖζ «φέρουν ἑλληνικὴ ὑπογραφή», συναντώµενες δὲ σὲ «δῇθεν φοινικικὲς περιοχὲς» (ὁ μύθος περὶ τῆς παρουσίας Φοινίκων κ.λπ.) ἀποδειχνύουν, ὅτι α) δὲν ὑπῆρξε στὶς περιοχὲς αὐτὲς φοινικική, ἀλλὰ ἑλληνικὴ ἐπίδραση καὶ ϐ) δὲν ἔχουν Φφοινικικὴ ἢ αἰγυπτιακὴ προέλευση. Κατὰ τὸν Π,αηρΙοί2 ἔχουν χατασκευαστεῖ ἀπὸ ἕλλη νες γλύπτες μὲ προεξέχοντες τοὺς Φωκαεῖς. ᾿Αφοῦ μελέτησε 2 κεφαλές, μία ἀπὸ τὴν περιοχὴ τῆς Κυζίκου τῆς Μ. Ασίας (μουσεῖο Βερολίνου) καὶ µία ἀπὸ τὸ ᾽Αλικάντε ( Ελίκη) τῆς Ἱσπα- νίας (μουσεῖο Βαρχελώνη ς) ὁ ὁ Γ.ΔΠΡΙΟΙ2 καταλήγει στὸ ὅτι ἡ τεχνοτροπ.ατους «δεί χνει προέλευση, ἀπὸ τὴν ᾿ἀρχαϊκὴ ᾿Ιωνία καὶ ὁμαλὴ ἑλληνικὴ συνέχεια πα- θουσίας μέχρι τῆς ἐποχῆς τῆς Μεγάλης" Ελλάδας». Ὁ Γ.ηΡΙΟΙΖ ὅ ὅμως ἐπιση μαίνει καὶ κάτι ἐνδιαφέρον, ἤτοι ὅτι α) οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν οἱ «Κόρες» μὲ τὶς «Σφίγγες» καὶ 6) ὑπάρχουν 2 εἴδη «Σφιγγῶν». Τὸ πρῶτο εἴδος Σφιγγός, τὸ «πρωτότυπο» ὅπως θὰ λέγαμε, παρουσιάζεται ὡς «λέων μὲ πτέρυγες», (όλέπε εἰκόνα ὀρειχάλκινου ἀγαλματίδιου τοῦ Μου- σείου Ρα Οεἰίγ). Τὸ εἶδος αὐτὸ συμόολίζει τὸν θεὸ Ἥλιο (ΛΕΩΝ ΞΗΛΕΩΝ Ξ Ὁ Ἡλιακὸς ὮὯν- ὁ Ἥλιος, ἀλληγορικῶς εἰπεῖν). Τὸ δεύτερο εἶδος Σφιγγός, συναντώμενο ὡς κατασκευὴ στὴν Αἴγυπτο καὶ ὡς μῦθος (ἡ διάκριση ἔχει ση- μασία) στὴν΄ Ἑλλάδα (στὴν περιοχὴ τῶν Θηόῶν), δὲν ἔ ἔχει πρόσωπο λέοντος, ὅπως τὸ πρῶτο εἶδος, ἀλλὰ γυναικεῖο. Κάποιοι ἐρευνητὲς φρονοῦν, ὅτι «ἡ Σφίγξ μὲ γυναικεῖον πρόσωπον συμόολίξει τὴν γυναικείαν ροπὴν πρὸς ἅμαρ- τίαν, διὰ τῶν συνεχῶν ἐρωτημάτων της καὶ τῆς φυσικῆς περιεργείας αὐτῆ ς». Δὲν θὰ συμμεριστῶ τὴν «ἀντιφεμινιστική »τους διάθεση. Κλίνω ὑπὲρ τῆς ἀπό- ψεως τῶν Βυταπά, Ὀἱε| κ.ᾱ. περὶ συμθολισμοῦ «τῆς περιπλάνησης τοῦ ἀτό- μου στὸ χάος τῆς ἄγνοιας καὶ τῆς προσπαθείας του νὰ κατανοήσει φαινό ε- να, τὰ ὁποῖα ὁ κοινὸς νοῦς ἀδυνατεῖ νὰ συλλάδει» (κάτι ἀνάλογο τοῦ «ἕν οἶδα ὅτι οὐδὲν οἶδα»). Μὲ τὴν τελευταία ἕ ἑρμηνεία ὁ μύθος τῶν Θηόδῶν εὑρίσκει ἔρεισμα στὸ γε- γονὸς ὅτι «ἡ ἄγνοια εἰναι ἐπικίνδυνη καὶ ἐκθέτει τὸν ἄνθρωπο σὲ ποικίλες πε- οιπέτειες», ἐκτὸς. ἂν τὸ ἄτομο «ἔχει γνώση» (πέρα τῆς σύνεσης καὶ τῆς κοινῆς λογικῆς), ἄλλως ὦ ἂν τὸ ἄτομο εἶναι «πνευ ματικὰ ἀναδαθμισμένο», πρᾶγμα ποὺ συμόαίνει ὅταν ἔχει καταστεῖ «ἥρως», ὁ ὁποῖος «πέρασε τὴν Ογμία Πύλη τοῦ ναοῦ τῆς ᾿Αθηνᾶς στὶς Θῆδες» (ἀλληγορία σχετικὴ μὲ τὴν ἀπόκτηση γνώσε- ων: 6λ. «Δαυλόν», τ. 138). Στὴν περίπτωση αὐτὴ ὁ «ἥρως» ξεπερνᾶ τὶς δυ- σκολίες ποὺ τοῦ θέτει ἡ «Σφίγγα», τὰ γνωστὰ «αἰνίγματα» (ὀρθότερα ἐρω- τή ματα πρὸς ἑαυτὸν) χάρη στὴν γνώση ποὺ ἀπέκτη: σε µέσω ᾽ΟΥ μίας ᾿Αθηνᾶς- Κόρης. Ἐξυπακούεται, ἕ ὅτι ᾿Αθηνᾶ- Κόρη-θεὰ᾽ τῆς Σοφίας Ξ γνώση καὶ ἑπομένως Ξ μὴ ἄγνοια. Κρίνοντας ἀπὸ τὸ «σῆ μα» τῆς ἡμερήσιας ἔφη με- ρίδος τῶν ᾿Αθηνῶν «Καθη µερινή», συμπεραίνουμε ὅτι ὁ ση μερινὸς Ἕλλην ρέπει πρὸς τὸν «φέροντα πτέρυγες λέοντα» (θεὸ Ἥλιο) καὶ ὄχι πρὸς τὴν Σφίγ- γα (τὴν ἴδια μορφή, ἀλλὰ μὲ γυναικεῖο πρόσωπο), ἄλλως τὴν ἄγνοια. Μὲ ἄλλα