ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
148ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1994
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- 894ία: Οι άγνωστες Ολυμπιάδες των γυναικών στην αρχαία Ελλάδα — ΚΟΥΤΟΥΛΑΣ, ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ
- Εκεχειρίαι - Αμφικτυονίαι - Ολυμπιάδες — ΚΟΥΜΠΟΥΡΑΣ, ΣΑΒΒΑΣ
Κείμενο φύλλου
ΔΙΑΜΑΝΤΗΣΚΟΥΤΟΥΛΑΣ
ΗΡΑΙΑ: Οἱ ἄγνωστες Ολυμπιάδες
τῶν γυναικῶν στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα
Τὸ ὅτι ἡ ἀρχαία Ἑλληνικὴ ἱ ἱστορία πλαστογ ραφεῖται ἐδῶ καὶ πολλοὺς αἰῶνες,
εἶναι περίπου γνωστό: ἐκεῖνο ποὺ δὲν εἶναι ἀντιλη πτὸ στὸ εὐρὺ κοινὸ εἶναι τὸ ὅτι
ἀποσιωποῦνται ἱστορικὲς μαρτυρίες τῶν ἀρχαίων συγγραφέων (ἐνῶ ταυτόχρονα
προθάλλονται ἄλλες εἴτε λανθασμένες εἴτε ὕποπτα ἐμδόλιμες), μὲ τελικὸ ἀποτέλεσμα
τὴν παραποίη ση τῆς στορικῆς μας μνή μῆς. Εἶναι πάρα πολλὰ τὰ σημεῖα
παραποίησης τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς ἱστορίας: ἀπὸ τὴν αὐτοχθονία τῶν Ἑλλήνων
(ποὺ φθάνει τουλάχιστον ὡς τὴν Νεολιθικὴ ̓Εποχὴ) μέχρι τὴν προέλευση τοῦ
ἀλφαθήτου καὶ ἀπὸ τὴν δουλεία μέχρι τὴ θέση τῆς γυναίκας στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα.
Στὰ σχολεῖα καὶ τὰ πανεπιστήμια τῆς χώρας μας ἀποσιωπῶνται δύο σημαντικὲς
ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἀλήθειες: α) ἡ ὕπαρξη στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα Ὀλυμπιάδων
γυναικῶν μὲ τὴν ἐπωνυμία «Ἡραῖα», ποὺ ἐτελοῦντο ἀνὰ 4ετίαν στὴν ̓Ολυμπία
καὶ 6) ὅτι ἡ πρώτη ̓Ολυμπιάδα ἀνάγεται τουλάχιστον στὸν Πέλοπα (πατέρατοῦ
̓Ατρέα καὶ πάππο τοῦ ̓Αγαμέμνονα) - στὶς ἀπαρχὲς δηλ. τῆς Μυκηναϊκῆς
Ἐποχῆς. ̓Αντίθετα ἡ ἢ λεγόμενη «πρώτη » ὀλυμπιάδα τοῦ 776 π.Χ. στὴν πραγματικότητα
εἶναι ἡ πρώτη μετὰ τὴν ἀνασύσταση τῶν ̓Ολυμπιακῶν ἀγώνων ἀπὸ
τὸν Ἴφιτο κατὰ τὴν περίοδο τῶν ἐμφυλίων πολέμων. Τὶς πληροφορίες αὐτὲς τὶς
λαμόάνουμε ἀπὸ τὸν Παυσανία (2ος αἰ. μ.Χ.), ἀπὸ τὸ ἔργο του «Ελλάδος Περιήγη
σις», ποὺ θὰ δοῦμε παρακάτω ἀναλυτικά.
Εἶναι γνωστὴ ἡ ἱστορία τῆς Καλλιπάτειρας, γυναίκας καὶ μητέρας ὀλυμπιονικῶν,
ἡ ὁποία μεταμφιεσμένη σὲ γυμναστὴ μπῆκε στὸν ἱερὸ χῶρο τῆς Ολυμπίας,
ἴω
̓ὔ
2
/
9
/
Εκεχειρίαι- Αμφικτυονίαι-- Ολυμπιάδες
ο ἄνθρωπος. εἶναι τὸ μόνον ὂν ἐπὶ τῆς γῆς, τὸ ὁποῖον ἐξοντώνει ὃὅμοιόν του, ἐκ τῆς πρωτοεμφανίσεώς
του, καὶ θὰ πράττῃ τοῦτο ἐσαεί, κι ἂς λέγουν ὅ,τι θέλουν οἱ ποικίλοι ἀδελφοποιοὶ καὶ εἰρηνοποιοὶ ἢ
ἄλλως οἱ ὀπαδοὶ τοῦ συνονθυλεύματος λαῶν καὶ ἀξιῶν. Τὴν ἀχαλίνωτον ἐκδήλωσιν- "συμπεριφορὰν τοῦ
ἀνθρωπίνου ἐνστίκτου δὲν δυνάμεθα ν ̓ ἀλλάξωμεν. Δυνάμεθα ὅ ὅμως ὡς ἔλλογα ὄὄντα νὰ ἐλέγξωμεν καὶ
περιορίσωμεν τὴν ἀκόρεστον ἀνθρωπίνην ἡδονὴν διὰ τὴν ἀπόκτησιν περισσοτέρων ὑλικῶν ἀγαθῶν, τὴν
καταναγ καστικὴν ἐπιδολὴν καὶ τὴν καθυπόταξιν εἰς δογματιομοὺς καὶ μεσσιανισμοὺς ὁμάδων καὶ λαῶν
μὲ τὴν πρόταξιν ἰδεαλιστικῶν καὶ ἡρωικῶν προτύπων.
Οἱ ἀρχαῖοι “Ελληνες ἀντιληφθέντες τὰς καταστρεπτικὰς συνεπείας τῶν συνεχῶν συγκρούσεων καὶ τὴν
ἀνάγκην ἑνώσεώς των διὰ τὴν ἱστορικὴν- “δημιουργικήν των πορείαν, ἐθεομοθέτησαν τὴν ̓Εκεχειρίαν.
Τὸ γεγονὸς ὅτι μὲ τὸν θεσμὸν τοῦτον ἐξεκίνουν οἱ Ολυμπιακοὶ ἀγῶνες καὶ ὅτι ὁ θεσμὸς εὕρισκε τὸν σεδασμὸν
καὶ τήρησίν του ὑφ ̓ ὅλων τῶν ̓Ελληνίδων πόλεων καταδεικνύει τὸ κοινὸν αἴσθημα τῶν ̓Βλλήνων
περὶ τοῦ ὁμοαίμου, ὁμογλώσσου, ὁμοφύλου καὶ ὁμοθρήσκου, στοιχείων μὲ τὰ ὁποῖα συνεδέθη ἡ ́Εκεχειρία.
“Ἐκεχειρία (ἔχω Έ χεὶρ) ἢἢ «θέρμα», κατὰ τὴν τοπικὴν διάλεκτον τῶν ̓Ηλείων, σημαΐνει τὴν διακοπὴν
ἐχθροπραξιῶν, τὴν ἀνακωχήν' ξεκινᾶ δὲ ἡ λέξις μὲ τὸ Ε (Ξ «ἡ διὰ κραυγῶν κλῆσις ἐ ἐν ̓Ολυμπίᾳ»). Ἡ
γραμματολογικὴ ἀνάλυσις τῆς λέξεως ' Εκεχειρία συμφώνως μὲ τὴν ριζοσπαστικἠν ἔρευναν τοῦ αειμνήστου
Ηλ. Τσατσόμοιρου («Ιστορία Γενέσεως τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας», φιλολογική ἐπιμέλεια Δημ. Λάμπρου,
ἔκὸδ. «Δαυλός», 1991) μᾶς λέγει: Τὸ χρυσοῦν κήρυγμα ἂς ἔλθη (ἐννοεῖται τὸ κήρυγμα ἐνάρξεως
τῶν ̓Ολυμπιακῶν ἀγώνων) εἰς τοὺς “ Ἓλληνας κατευθύνον αὐτοὺς ρυθμικὰ- "ὀργανωμένα εἰς τὴν ὑπερτά:
την ̓Αρχήν, ἡ ὁποία κρατεῖ- -διοικεῖ- ἃ:ἄρχει (ὑπερτάτη ̓Αρχὴ ὁ Ζεύς, πρὸς τιμὴν τοῦ ὁποίου ἐτελοῦντο οἱ
̓Ολυμπιακοὶ ἀγῶνες καὶ ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐν ̓Ολυμπίᾳ τὸ ἱερόν του).
-----»-