ΚΑΛΛΙΜΑΧΟΣ ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ ̓Αποχρυπτογράφηση πανάρχαιας Ἑλληνικῆς γραφῆς τῆς Ἱσπανίας Ἐξετάζοντας τὰ συστήματα γραφῆς τῆς ἀρχαίας Ἱσπανίας, συναντοῦμε κάποια διαΦοροποίηση. Ὑπάρχουν κείμενα σὲ αὐτούσια ἑλληνικὴ γραφὴ καὶ ἄλλα, νεώτερα, σὲ λατινικὴ γροφή. Καὶ τὰ δύο ἀπέχουν ἀπὸ τὰ «πρωτότυπα» παλαιότατα δείγματα γραφῆς α) τῆς ΑΙρατῦε (κάτω Γουαδαλκιθὶρ) μὲ ἀλφαθητικὴ ἰδιαιτερότητα, ἀλλὰ ὀρθὰ συλλαδικῆς μορφῆς καὶ 6) τῆς Ταρτησσοῦ ἀνατολικώτερα μὲ ἁρμονικὴ καὶ πρωτότυπη σύνθεση συλλαθῶν. Τόσο στή γραφὴ τῆς Αἱρατὺο ὅσο καὶ σὲ ἐκείνη τῆς Ταρτησσοῦ εἶναι πρόδηλη ἡ ἐπίδραση τοῦ Ἑλληνικοῦ” Αλφαθήτου. Ενίοτε ἡ ἧ « ̓Ιδηρικὴ» διάλεκτος συναντᾶται γραφόμενη |μὲ χαρακτῆρες τοῦ Ἰωνικοῦ ἀλφαθήτου καὶ ἡ «Κελτοϊδηρικὴ» μὲ χαρακτῆρες τοῦ λὲ γόμενου « ἼΘηρ ρικοῦ» ἀλφαθήτου. Ἓ πρακτική. αὐτὴ φανερώνει, πὼς ἡ Ἰωνικὴ παρουσία ἦταν ἀρκετὰ ἰσχυρή, ὥστε νὰ ἐκλαμθάνεται ὡς δάση τῆς « Ἰθηρικῆς», ἡ ὁποία μὲ τὴ σειρά της χρησιμοποιήθηκε ὡς προθάλαμος τῆς «Κελτοϊθηρικῆς», ὅταν κατόπιν κελτικῆς διεισδύσεως διαμορφώθηκε ἡ «Κελτοϊθηρικὴ» διάλεκτος. Τὸν λογικὸ αὐτὸ συνειρμὸ ἀπορρίπτουν ὁρισμένοι μελετητές, κατὰ τοὺς ὁποίους «δὲν ὑφίσταται διαρκὴς σύμπτωση μεταξὺ τῶν περιοχῶν τῆς “σπανίας, τῶν χρησιμοποιη θέντων χαρακτήρων καὶ τῶν ζωνῶν διακρίσεως τῆς γραφῆς, ἡ ὁποία συναντᾶται στὴν ̓Ιδηρικὴ Χερσόνησο». Οἱ προαναφερθέντες διεύρυναν τὴ γλωσσολογικὴ διάκριση τῆς τρίτης ζώνης, τὴν ὁποία ἀνέφεραν οἱ Μοτεπο, Βατοίᾶ, Βε]ΙίΤαῃ κ.ᾱ., σὲ «ἑστίες», ὅπου κατὰ τὴ γνώμη τους συναντῶνται: α) ἧ Ἰδηρικὴ (περιοχὴ Βειίς). 6) ἡ Νεώτερη ̓Ιοηρικὴ (περιοχὴ ΑἸΡΆΓθΕ). Υ) ἡ Ταρτησσιανὴ (περιοχὴ (8612) καὶ δ) ἡἣ «Τουρδητανιχὴ » ἢ «Ταγγερικὴ» (νοτίως τοῦ ΟμαφαΚΙοίγ). Καταλήγουν θεθαίως στὸ συμπέρασμα, ὅτι: «μέσω Ταγγέρης εἶχε φθάσει πρὶν ἀπ ̓ ὅλες τὶς ἄλλες γλῶσσες ἡ ἡ φοινικικὴ» (ἱστορικὰ πολὺ νεώτερη) καὶ «...σ ̓ αὐτὴν πρέπει νὰ ἀναζητηθεῖ ὁ πρόγονος τῆς γραφῆς τῆς ἀρχαίας ̓Ιδηρίας». "Ας ἐξετάσοῦυμε λοιπόν, ποιά εἶναι ἡ γραφὴ ποὺ ἔφθασε πρώτη στὴν ἀρχαία ἹΙσπανία καὶ ποιός τὴν ἔφερε στοὺς "Ιὅόηρες. Ἕνας χορυφαῖος ἐρευνητὴς εἶναι ὁ Ἱσπανὸς Τονᾶτ. Κατ ̓ αὐτὸν «οἱ χαρακτῆρες τῆς ΑΙΡαγρο καὶ συγκεκριμένα τῆς κάτω ̓Ανδαλουσίας εἶναι τὸ πραγματικὸ Ταρτησσιανὸ ἀλφάδητο. Τὸ ἀρχαῖο δασίλ ειο τῆς “Ταρτησσοῦ, ὄχι μακρὰν τοῦ (ααϊξ, χρησιμοποιοῦσε συλλαδικὴ γραφὴ ὅμοια μὲ ἐκείνη ἡ ὁποία συναντᾶται τὴν ἴδια ἐποχὴ σὲ ὅλη τὴ Μεσογειακὴ λεκάνη...».Ο Τονατ συνεχίζει λέγων: «ὑπολείμματα τῆς συλλαύικῆς αὐτῆς γραφῆς διετηρήθησαν στὴν νεώτερη ̓Ιδηροταρτησσιανή γραφή, μὲ ἀποτέλεσμα ἡ συλλαδικὴ μορφὴ νὰ εἶναι πρόγονος τῶν ἐξελιγμένων τύπων, οἱ ὁποῖοι διεμορφώθησαν ἀργότερα στὴν ἴδια τὴν Ταρτησσό». Κατὰ τὴν παράδοση ἡ ἣ πόλη (δαϊΖ εὑρίσκετο στὴν περιοχὴ τῆς Ταρτησσοῦ. Ἢ περιοχὴ αὐτὴ ἦταν ἐμπορικὴ καὶ ἐξυπακούεται ὃ ὅτι εἶχε ἐπαφὴ μὲ ἕλληνες, ἐφόσον ἡ ἑλληνικὴ ἐπίδραση εἶναι αἰσθητὴ σὲ ὅλο τὸν χῶρο τῆς Ἰθδηρικῆς Χερσονήσου. Ἢ θέση τοῦ Τονατ χλίνει πρὸς τὴ θεωρία τῆς Αἰγαιίδος. Γι’ αὐτὸ ἀξίζει νὰ μνημονευθεῖ στὸ ἔπαχρο. ὋὉ Τοναγ, διακρίνοντας Ταρτησσιανὴ γραφὴ καὶ διάλεκτο (Δυτικὴ ̓Ανδαλουσία) καὶ Ἰθηροταρτησσιανὴ γραφὴ καὶ διάλεκτο (ὁ Ανατολικἡ ̓Ανδαλουσία) λέγει, ὅτι «καὶ στὶς δύο περιπτώσεις ἀνιχνεύεται ὕπαρξη μιᾶς ἀρχαίας συλλαδικῆς γραφῆς, ἡ ὁποία χρησίμευσε ὡς ἐξελικτικὸ δάθρο. Ἢ ἀρχαία μορφὴ συλλαθικῆς γραφῆς δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ἄλλη ἀπὸ τὸν πρόγονο τῶν νεώτερων ἑλληνικῶν γραμμάτων». Περαιτέρω ὁ Τονατ ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «ἡ Ταρτησσιανὴ γραφὴ εἶναι συγγενὴς πρὸς τὴν γραφή τῆς Καρίας, ἐνῶ ἡ ̓Ιδηροταρτησσιανὴ πρὸς μία γραφὴ προσεγγίζουσα τὴν πρωτότυπη ἀρχαία Ιωνική». Ἢ πρωτότυπη ἀρχαία Ἰωνικὴ ὅμως συναντᾶται καὶ σὲ ̓ἀρχαιότερες μορφὲς τῆς Ἐτρουσκικῆς (ὄλέπε «Δαυλόν», τεύχη 128-129 καὶ 130), ὅπου ἔχει ἐντοπιστεῖ ἡ σχέση τῶν τελευταίων μὲ τὴν Μινωϊκὴ Γραμμικὴ Α. Κατὰ τὴ γνώμη μας ὁ Τονατ ἂν εἶχε ἐντρυφήσει στὴ Γραμμικὴ Α, θὰ διέκρινε σ ̓ αὐτὴν τὸν πρόγονο τῆς ̓Ιδηροταρτησσιανῆς.