ΗΔΝΟΣ ΤΣΙΝΑΣ Μέγας Κωνσταντῖνος καὶ Χριστιανισμὸς Μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ αὐτοκράτορος Διοκλητιανοῦ ἐπεκράτησε τοιαύτη σύγχυσις εἰς τὴν ρωμαϊκὴν αὐτοκρατορίαν, ἡ ὁποία οὐδέποτε προηγουμένως εἰς τὸν 6ιον αὐτῆς εἶχεν ἐπικρατήσει. Μία τρομερὰ σύγχρουσις ἐξέσπασε τότε μεταξὺ τῶν ἐπιγόνων τοῦ Διοκλητιανοῦ, εἰς ἣν εἷς ὁλόκληρος κόσμος, ὃ κόσμος τῶν χριστιανῶν, θὰ εἰσέλθῃ, εἴτε διότι τὰ πράγματα τὸν ἠνάγκασαν πρὸς τοῦτο εἴτε διότι ὁ ἴδιος ἐθεώρησεν ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα του, καὶ κατ ̓ αὐτὴν τὴν ὥραν ἢ θὰ ἐπικρατοῦσε ἢ θὰ διελύετο. Τὸν κόσμον αὐτὸν ἐξεμεταλλεύθη ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἐκ τῶν ἐπιγόνων τοῦ Διοχλητιανοῦ εἷς νέος κατὰ τὴν ἀρχὴν τῶν γεγονότων ἀξιωματικός, ὁ Κωνσταντῖνος, ὅστις καὶ ἐξ ἄλλων ἴσως συγχυριῶν, κυρίως ὅμως, ὡς ἡ ἱστορία μαρτυρεῖ, ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν χριστιανῶν ἐξῆλθε νικητὴς καὶ ἐπέδαλε μίαν ὅλως νέαν τάξιν πραγμάτων. Ποῖος ἦτο ὁ ἄνθρωπος αὐτός; Ὃ Φλάδιος Κωνσταντῖνος ἐγεννήθη εἰς τὴν πόλιν Ναϊσσὸν τῆς Μοισίας καὶ ἦτο φυσικὸς υἱὸς τοῦ Κωνσταντίου τοῦ Χλωροῦ ἐκ τῆς νομίμου παλλακίδος αὐτοῦ Ἑλένης θυγατρὸς πανδοχέως τινὸς ἐκ Βιθυνίας. Ὃ Κωνστάντιος κατήγετο ἀπὸ γονεῖς χωρικοὺς τῆς ̓Ιλλυρίας καὶ ὑπηρέτει ὡς ἀξιωματικὸς εἰς τὸν ρωμαϊκὸν στρατόν. Ὃ Μαξιμιανός, ὅστις διωρίσθη αὔγουστος τοῦ δυτικοῦ τομέως τῆς Αὐτοχρατορίας, ἐκτιμῶν τὰς ἱκανότητάς του διώρισεν αὐτὸν τὸ ἔτος 292 καίσαρα, δοηθὸν καὶ διάδοχόν του. Αμα τῷ διορισμῷ ὑπεχρέωσε αὐτὸν νὰ διαζευχθῇ τὴν “Ἑλένην καὶ νὰ νυμφευθῇ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ Θεοδώραν. Ὃ Κωνσταντῖνος παρέλαθε τότε αὐτὸς τὴν μητέρα του Ἑλένην, ἀλλὰ διετήρησε πολὺ καλὰς σχέσεις μὲ τὸν πατέρα του Κωνστάντιον. 'Ὁ Κωνσταντῖνος δὲν ἔτυχε καθόλου μορφώσεως, ἀλλά, ὡς καὶ ὁ πατήρ του, καταταγεὶς νεώτατος εἰσέτι εἰς τὸν στρατόν, διεχρίθη εἰς τοὺς ἐπισυμθόάντας κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην πολέμους τῆς Αὐτοχρατορίας κατὰ τῆς Αἰγύπτου καὶ τῆς Περσίας. Ὅταν παρῃτήθη ὁ Διοκλητιανός, ὁ Κωνσταντῖνος, νέος ὧν τότε ἀξιωματικός, ὑπηρέτει εἰς τὴν φρουρὰν αὐτοῦ: καὶ ὁ Γαλέριος, ὅστις διεδέχθη τὸν Διοκλητιανόν, ἐκράτησεν ὡς ὅμηρον τὸν νέον αὐτὸν ἀξιωματικὸν πρὸς τὸν σκοπόν, ὅπως ἐξασφαλίσῃ τὴν πρὸς αὐτὸν καλὴν διαγωγὴν τοῦ Κωνσταντίου. Ὅταν ὁ Κωνστάντιος παρεχάλεσε τὸν Γαλέριον νὰ ἀφήσῃ τὸν νέον αὐτὸν νὰ ὑπάγῃ εἰς αὐτόν, οὗτος ἐκώφευσεν, ὁπότε ὁ Κωνσταντῖνος διέφυγε τῆς ἐπιτηρήσεως καὶ ταξιδεύσας ἡμέραν καὶ νύκτα διὰ μέσου τῆς Εὐρώπης, συνήντησε τὸν πατέρα του εἰς τὴν Βουλώνην καὶ μετέσχε τῆς ἐκστρατείας εἰς τὴν Βρεταννίαν. Ὅταν ὁ Κωνστάντιος ἀπέθανεν εἰς τὴν Ὑόρχην τὸ ἔτος 306, ὃ στρατὸς ἀνηγόρευσε τὸν Κωνσταντῖνον αὔγουστον. Οὗτος ὅμως ἐδέχθη τὸν κατώτερον τίτλον τοῦ καίσαρος, διότι ἐφοθεῖτο διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ζωῆς του, ἐπειδὴ δὲν εἶχεν ἐπαρκῆ δύναμιν. Ὃ Γαλέριος, ἐπειδὴ ἦτο πολὺ μακρυὰ διὰ νὰ ἐπέμόῃ. ἠναγκάσθη νὰ ἀναγνωρίσῃ ὡς καίσαρα τὸν Κωνσταντῖνον. Ο Κωνσταντῖνος ἐπολέμησε τότε κατὰ τῶν Φράγκων καὶ διέθρεψε τὰ θηρία τῶν Γαλατικῶν ἱπποδρομίων μὲ τὰς σάρκας τῶν δασιλέων τῶν φατριῶν αὐτῶν. Ἐκεῖνον τὸν καιρὸν (306) ἐπανεστάτησε εἰς τὴν Ρώμην ἡ πραιτωριανὴ φρουρὰ