ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΦΟΙΝΙΚΙΣΜΟΣ, ΙΝΔΟΕΥΡΩΠΑΙΙΣΜΟΣ ΚΑΙΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΗΤΕΡΑ ΓΛΩ͂ΣΣΑ Ἑλλήνων καὶ θαρθάρων φωνὴ 1. Εἶναι γνωστὴ ἡ πολυτυπία τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσας, ποὺ τὴν καθιστᾶ τὴν πλουσιότερη γλῶσσα τοῦ κόσμου. Μὲ τὰ 6.000.000 λεκτικῶν τύπων (πού, ὡς γνωστόν, ἀπεθησαύρισε σὲ ἦλε- κτρονικὸ ὑπολογιστὴ ἡ ἀμερικανίδα Μὰἀκ-Ντόναλντ, καθηγήτρια τοῦ Πανεπιστηµίου "Ιρδαϊν) ἀποχτᾶ τὴν ἱκανότητα ὁ ἀνθρώπινος νοῦς νὰ ἐκφράζει χαὶ τὶς λεπτότερες ἀποχρώσεις τῆς σκέ- ψης καὶ τῶν συναισθημάτων. Ἡ καθαρότητα, ἡ σαφήνεια, ἡ πληρότητα, ἡ ἀκρίδεια καὶ ἡ λε- πτότητα τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς ὀφείλονται πρώτιστα στὸν λεξιλογικὸ πλοῦτο της, ποὺ πέρα τῶν ἄλλων τῆς προσδίδει καὶ τὸ χαρακτῆρα τῆς λιτότητας καὶ τοῦ ἀπέριττου. Ὅμως δὲν εἶναι μόνον ἡ ποσότητα τῶν λεχτικῶν τύπων ἤ ἡ πολυπλοχότητα τῆς γραμματιχο- συντακτικῆς δομῆς, ποὺ χαρακτη θίζουν τὴν ὕψη λὴ δαθμῖδα τῆς Ἑλληνικῆς ἀνάμεσα σ᾽ ὅλες τὶς ἄλλες γλῶσσες τοῦ κόσμου, ζωντανές ἢ νεκρές. Ἐκεῖνο ποὺ προξενεῖ κατάπληξη εἶναι τὸ ὑψηλὸ σημασιολογικὸ ἐπίπεδο τοῦ ἀρχαιοελληνικοῦ λεξιλογίου. ᾿Αϕηρημένες ἔννοιες, ἐπιστημιονικὴ ὁρολογία, ποικιλία παραγωγῆς καὶ σύνθεση, εὐφυΐα προθετικῶν καὶ ἐπιρρηματικῶν συνδυα- σμῶν, λεχτιχοὶ τύποι χαὶ ἔννοιες ποὺ ἀποχαλύπτουν ὑψηλὸ πνευματικὸ καὶ πολιτιστικὸ ἐπίπε- δο, ὅλ᾽ αὐτὰ παρουσιάζουν μπρὸς στὰ μάτια µας ἕνα µακραίωνα πολιτισμό, ποὺ καὶ σήµερα ἀποτελεῖ τὸ «αἱμα» τῆς Οἰκουμένης. Αὐτὸ μπορεῖ γὰ τὸ ἀποδείξει ὁποιοδήποτε λεξικὸ «ξένης» γλὠσσας (τουλάχιστον τῆς Λευχῆς Φυλῆς), ὅπου σχεδόν τὰ 2/5 τῶν λημμάτων του (ἰδιαίτερα οἱ ἄφη ρηµένες ἔννοιες) εἶναι πανάρχαιες ἑλληνικὲς λέξεις --καὶ πολλὲς μάλιστα στην Ὁμηρικὴ μορ- φή τους (. χ. απαἰγοίς, δΥ ΠΙΠεδἰς, αΥΟΠΘΙγ ΡΟ, πεηιεσίς, οι ρμαιὶς κ.λπ.). Εἶναι γνωστὸ ἄλλωστε, ὅτι καὶ μόνον τὸ λεξιλόγιο τῶν “Ομηρικῶν ᾿Ἐπῶν εἶναι δεκαπλάσιο τῆς Λατινικῆς γλώσσης. Οὔτε χρει- άζεται δέδαια νὰ τονίσουμε ἰδιαίτερα, ὅτι ὁ σημερινὸς κόσμος χωρίς ἀεπιοσταογ, πιησίς, 6οΟπΟΠΙΥ, ΡΗΙΙΟ5ΟΡΗΥ, ΙΕΠΠΟΙΟΡΥ, ΠΙΦίΟΓΥ, Ρο[ιέο5, ΘΟΟΠΟΠΊΙΟΒ, πια(Πεπια(ίος, Ιορίς, [ῃραίογ κ.λπ. ἑλληνικότα- τες δημιουργίες θὰ ἦταν ἕνα συνονθύλευμα δενδρόδιων ὁ ὄντων ἤ ἕνα σπηλαιολογιχὸ συμθάν. 2. Ὅμως, ἄν τὸ ἕνα χαρακτηριστικὀ τῆς Ἑλληνικῆς εἶναι ἡ πολυτυπία της, τὸ ἀλλο εἶναι ὁ πλοῦτος φωνηέντων ποὺ τὴν διακρίνει καὶ τῆς προσδίδει µουσικότητα, καθιστῶντας την τὸ κατ᾽ ἐξοχὴν δεῖγμα ἔναρθρου λόγου. Ἔναρθρος λόγος σημαίνει φωνηεντικὸς λόγος, ἐνῶ τὸν ἄναρ- θρο λόγο τὸν χαρακτηρίζει πληθώρα συμφώνων καὶ σπανιότης φωνηέντων. Απὸ τὶς σήµερα ὁμι- λούμενες γλῶσσες τοῦ πολιτισμένου κόσμου τὰ ὀλιγώτερα φωνήεντα ἔχουν οἱ Σλαθικὲς γλῶσσες καὶ οἱ Σημιτικὲς ( Εδραϊκά- ᾿Αραθικά). Τὰ περισσότερα φωνήεντα ἓ ἔχει ἡ ἀρχαία Ἑλληνικὴ καὶ ἀχολουθεῖ μακρὰν ἧ Λατινική. Ἐπίσης ἡ Ἑλληνικὴ εἰναι ᾗ γλῶσσα ποὺ διαθέτει τὶς περισσότε- ρες λέξεις, ποὺ ἔχουν ἕνα µόνον σύμφωνο, χι ὅλα τ᾽ ἄλλα εἶναι φωνήεντα (π.χ. ών, γαῖα, αὐτοῦ, ἄρα, νῆα, ἵνα, ἐνί ἱέναι, ἁλίοιο, ἠελίοιο, ἄνευ, ἐγώ, ἵετο, οὐδέ, υἱός κ.λα.). Ὁ φωνη εντισμὸς αὐτὸς τῆς Ἑλληνικῆς, πέρα τῆς µουσικότητας καὶ τῆς ὀρθοφωνίας ποὺ παρουσιάζει, ἔχει καὶ µιάν ἄλλη τεράστια σημασία: ἐπιτρέπει τὴν ἄνετη καὶ ἄφθονη ὀξυγόνωση τοῦ ἀνθρώπινου ἐγχεφάλου, διό- τι, ὡς γνωστόν, ἡ ἄρθρωση τῶν φωνηέντων χαρακτηρίζεται ἀπὸ ἐλεύθερη καὶ ἀνεμπόδιστη ἔξο- δο τοῦ ἀέρα τῶν πνευμόνων χωρίς τὴν παρεμθολὴ ἐμποδίων ἐκ τῆς στοματικῆς χοιλότητος, ἐνῶ ἀντιθέτως τὰ σύμφωνα τῆς γλώσσας παράγονται, ἄν ὁ ἐξερχόμενος ἀέρας προσκρούσει ἀρχικὰ