ΜΑΡΙΟΣ ΜΑΜΑΝΕΑΣ Στοιχεῖα πανάρχαιας ἑλληνικῆς ἐπιρροῆς στην θρησκεία καὶ παράδοση τῆς Κίνας ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ Ὁ τίτλος τοῦ παρόντος ἄρθρου θὰ προξενήσει ἀσφαλῶς ἔκπληξη καὶ ἀπορία στὸν καλόπιστο ἀναγνώστη τοῦ «Δαυλοῦ». Εὔλογα θ ̓ ἀναρωτηθεῖ κανείς, πῶς συμθαίνει ἕνας λαός, ὅπως οἱ Κινέζοι -ποὺ ἕως σήμερα ἐμφανίξονταν καὶ διαφημίζονταν ὡς ὁ ἀρχαιότερος τοῦ κόσμου -- μὲ τελείως διαφορετικὴ ψυχοσύνθεση καὶ ἰδιοσυγχρασία, μὲ ἀλλόχοτες γιὰ τὰ δικά μας δεδομένα ἀντιλήψεις καὶ μὲ ἰδιαίτερη φυλετική ἰδιοσυστασία, νὰ ὀφείλη τὴ γένεση τοῦ πολιτισμοῦ του στοὺς Ἕλληνες. Πῶς συμδαίνει νὰ γεφυρώνεται ἕνα γεωγραφικὸ χάσμα, ποὺ ξεκινᾶ ἀπὸ τὴν ἀνατολικὴ ἄκρη τῆς ̓Ασίας καὶ φθάνει στὸν Ἑλληνικὸ χῶρο; Ποῦ συναντῶνται αὐτοὶ οἱ δύο κόσμοι; Ἡ ἀναζήτηση τῶν στοιχείων, ποὺ θεμελιώνουν καὶ τεκμηριώνουν τὴν ἄποψη γιὰ τὴν ἑλληνικὴ παρουσία στὴν κινεζικὴ παράδοση, χινεῖται μεταξὺ τριῶν ἐπιστημῶν: τῆς Ἱστορίας, τῆς Φιλοσοφίας χαὶ τῆς Θρησχειολογίας. Ἢ ὕπαρξη ἑλληνικῶν στοιχείων στὴν χινεζιχὴ πραγματιχότητα χαθὼς καὶ ἡ μελέτη καὶ ἀξιολόγησή τοὺς ἀποτελεῖ πρόκληση γιὰ περαιτέρω ἔρευνα καὶ ἐξαγωγὴ ἀσφαλῶν συμπερασμάτων. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩ͂Ν ΕΠΙΔΡΑΣΕΩΝ Προχειμένου νὰ σχη ματίσουμε σαφῆ εἰκόνα τῆς ἐπιδράσεως τοῦ ἑλληνιχοῦ πολιτισμοῦ στοὺς Κινέζους, θὰ πρέπει μὲ ἀπόλυτη ἀντιχειμενιχότητα νὰ ἐπιχειρήσουμε τὴν ἑρμηνεία κάποιων «νεφελωδῶν» γεγονότων. ποὺ διασώζουν οἱ ἱστοριχοί μας. ἀναφερόμενοι σ ̓ ἐπαφὲς ̓ Ελλήνων- ἀλλοφύλων κατὰ τὴν προ-ιστορικὴ περίοδο. (Τό ἐπίθετο «προϊστορικὴ» τίθεται συμδατιχά, χαθὼς «κάποιοι» εἰς πεῖσμα τῆς ἀληθείας διατυμπανίζουν. ὅτι ἡ ἑλληνικὴ ἱστορία ξεχινᾶ περὶ τὸ 2.000-2,500 π.Χ.). Ἐπίσῆς κρίνεται σχόπιμη ἡ κατὰ παραλληλίαν ἐχτίμηση τῶν γεγονότων αὐτῶν μὲ κάποια ἄλλα ἐνδιαφέροντα, ποὺ ἀφοροῦν τὴν προ-ιστορία τῶν Κινέζων, ὅπως παρουσιάζεται αὐτὴ μέσα ἀπὸ τὰ δικά τους γραπτὰ μνημεῖα. Ἔστω ὡς ἀρχὴ τῆς ἀναφορᾶς μας ἡ «Ἐποχὴ τῶν Θεῶν». Μὲ ἕδρα τὸν Ἑλλαδικὸ-Αἰγαιακὸ χῶρο δυνάστευε τότε (10-9000 π.Χ.) τὸ γένος τοῦ αὐτοκράτορα Οὐρανοῦ. Ὁ ἴδιος χαὶ οἱ ὑπήκοοί του ζοῦσαν σ ̓ ἕνα κόσμο, ὅπου χυριαρχοῦσαν ἡ χρή στοήθεια καὶ ἣ δικαιοσύνη. Ἡ περίοδος αὐτή, ποὺ ἀφορᾶ τοὺς δικούς μας προπάτορες, ἀναφέρεται περιέργως χαὶ ἀπὸ τὰ κινεζικὰ χείμενα ὡς « Ἐποχὴ τῆς Μεγάλης Συνέπενας». Τόσο οἱ Ἕλληνες λόγιοι καὶ ἱστορικοὶ ὅσο καὶ οἱ Κινέζοι χρονογράφοι ἀποχαλύπτουν: «Πρῶτον δασιλέα φασὶν Οὐρανὸν γεγονέναι». (Εὐή μερος). «Οὐρανὸς πρῶτος τοῦ παντὸς ἐδυνάστευσε κόσμου». ( ̓Απολλόδωρος). «Δὲν ὑπῆρχε τότε τόπος στὴ γῆ, ποὺ νὰ μὴν ἀνήκει στὸ δασιλέα Οὐρανὸ». («Βιόλος τῶν Μεταθολῶν», -- «] Κίνγ»»). Οἱ περιγραφὲς συνεχίζουν, δίδοντας μία ἀνάγλυφη εἰκόνα τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπωντῆς « ̓Ἐποχῆς τῶν Θεῶν» ἢ «τῆς Μεγάλης Συνέπειας»: «Οἱ ἄνθρωποι ζοῦσαν τότε σὰν θεοί. Δὲν εἶχαν δάσανα καὶ πόνους. Τὸ γῆρας τοὺς εὕρισχε ὀρθίους. Γύοω τοὺς ἡ ζωοδότρα γῆ ἔδινε ἄφθονους χαρποὺς καὶ ἐκεῖνοι, πρᾶοι καὶ εἰρηνικοί, ἀπελ ἀμὄαναν τ ̓ ἀγαθὰ τοῦ μόχθου τους» (' Ησίοδος). «Ὅταν τὸ μέγα Ταὸ ἐπικρατοῦσε στὴ γῆ, οἱ ἄνθρωποι ἀποτελοῦσαν μία χοινότη τα. Τὰ παιδιὰ τῶν ἄλλων ἦταν καὶ παιδιά τους. Τ' ἀγαθὰ ἦταν ἄφθονα. Οἱ ἄνθρωποι ἐργάζονταν γιὰ τὸ κοινὸ καλό, χωρὶς νὰ ἐπιδιώκουν προσωπικὰ πλεονεκτήματα» (Χόϊ-Βάϊ-Λού, «ἱστορία Σινικῆς Φιλοσοφίας»). Ὁ ΜΙ Ώυταπί (ὑστοριχός, ποὺ δὲ φη μίζεται γιὰ τὸ φιλελληνισμό του) δέχεται στηριζόμενος στήν ἀρχαία Κινεζικὴ παράδοση, ὅτι ἡ ὡς, ἄνω περιγραφομένη «χρυσῆ κοινωνία» ἑστιάζεται γεωγραφικὰ «σὲ μιὰ μακρυνὴ εὖτυ χισμένήη χώρα τῆς Δύσεως (ἔνν. δυτικἀ τῆς Κίνας), ὅπου τὸ γένος τῶν ἀθανάτων εἶ χε τὴν πρωτεύουσα τῆς κοομοχρατορίας του κτισμένη δίπλα σ ̓ ἕνα ψηλὸ δουνὸ καὶ ζοῦσε 6ίο ἄλυπο μὲ ἑορτὲς καὶ συμπόσια» (6λ. σχετ. Ν. Ὀυγδηί, «Ιστορία καὶ πολιτισμὸς τῆς Κίνας