ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
154ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1994
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ήχοι της γλώσσας και της μουσικής των Ελλήνων — ΣΤΟΥΠΗ, Μ.
Κείμενο φύλλου
0050
ΔΑΥΛΟΣ/154,Οκτώόριος 1994
δείχθη. “ο Δη μήτριος Φαληρεὺς ὅμως πῶς
συνελήφθη ἀπὸ τὸ δόκανον τούτου; Τελικῶς
«μαῦρο φίδι» τὸν «ἔφαγε» θεθαίως, ἀλλ) ὄχι
διὰ τοῦτο τὸ κατὰ τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἔγκλημά
του, ἓν τῇ ἀφελείᾳ παρασύροντας καὶ τὸν «Φιλάδελφον»
δασιλέα τῆς ἑλληνικῆς Αἰγύπτου.
Καὶ ποῖον σήμερον τὸ ὄφελός μου;
Πιθανῶς νὰ μοῦ ἀπαντήσετε: Ορᾶτε «Δ»
145/1994: «Νὰ ἀποδληθῆ ἡ Παλαιὰ 4ιαθήκη
ἀπὸ τὴν Θρησκεία τῶν ̓Ελλή νων»τοῦ Δ.Ι.Λ.
Εἶναι άραγε ἀρκετὰ τὰ ὅσα προτείνονται;
Εὔχομαι νὰ ὑπάρξει κάποιο θετικὸ ἀποτέλεσμα
τελικῶς, ὦἂν καὶ τὸ τέλος αὐτὸ δὲν φαίνεται
νὰ πλησιάζη.
Μετ’ ἐκτιμήσεως
Νικόλ. Κ. Τσιρώνης
Κ. Κόντου 16, Πατήσια, 112 55 Αθῆναι
ΣΗχοι τῆς Γλώσσας καὶ τῆς Μουσικῆς τῶν Ἑλλήνων
Κύριε διευθυντά,
Διαθάζοντας τὸ ἀφιέρωμα τοῦ τεύχους
Ἰουνίου 1994 τοῦ «Δαυλοῦ» στὴν Ἑλληνικὴ
Γλῶσσα, ἡ προσοχή μου στάθ χε στὴ λέξη
«ἦχος». Ἡ γλῶσσα, γιὰ νὰ ὑπάρξη, πρέπει νὰ
ἔχει ἦχο. Ἡ πρωτογενὴς “Ἑλληνικὴ Γλῶσσα
ἔχει ἠχο-μουσικότητα. Δηλαδὴ μὲ τὶς ἴδιες
φωνητικὲς χορδὲς ὁ ἄνθρωπος μιλάει-τραουδάει.
Ὃ νοῦς μου πέταξε ἀπότομα στὴν
ἑπτανησιαχκὴ τραγουδιστὴ προφορά: ̓Αραγε
ἀπὸ ποῦ νὰ ἔχει ἀφετηρία;
Οἱ ἄνθρωποι πρὶν συλλαδίσουν, πρὶν μιλήσουν,
ἔδγαλαν ἤχους. Μὲ τοὺς ἤχους ἐκφράζουν
τὴ χαρά τους ἢ τὴ λύπη τους. Προσπαθῶ
νὰ φανταστῶ ἕναν πρωτόγονο ἄνθρωπο, νὰ
θέλει νὰ ἐ ἐπικοινωνήσει μὲ κάποιον ἄλλον. Τί
ἤχους ἔόγαλε, γιὰ νὰ ἐχφράσει τὴ χαρά του ἢ
τὴ λύπη του, ἀφοῦ ἀκόμα ὁ ἔναρθρος λόγος
δὲν εἰχε καλλιεργηθεῖ; Ποιός ξέρει γιὰ πόσα
χρόνια οἱ ἄνθρωποι ἠχοῦσαν μὲ διάφορους
τρόπους. Συνεννοοῦντο μουσικά, μέχρι ποὺ
ἄρχισαν στὴν καθημερινότητά τους γιὰ πραχτικοὺς
λόγους οἱ ἦχοι νὰ γίνονται πιὸ συγκελχριμένοι,
πιὸ κοφτοί. Ἡ μουσικὴ συνομιλία
σιγἁ-σιγὰ ἀντικατέστησε τὸ λόγο χι ἡ
μουσικὴ ἔμεινε γιὰ συναισθη ματικὲς ἔκδηλώσεις,
Υνορτὲς χαρᾶς, πόνου κ.λπ. Ὅταν
ἐφτάσαμε σ ̓ αὐτὴ τὴν ἐξέλιξη τῆς γραφῆς καὶ
τῆς ὁμιλίας, τί ἀπέγινε ἧ μουσική;
"Ας ἀνατρέξουμε στά δικά μας νεώτερα
χ όνια, ποὺ κάπως μποροῦμε νὰ ἐλέγξουμε
αὐτὰ ποὺ ὀνομάσαμε δημοτικὰ τραγούδια.
Τὰ χιλιάδες δη μοτικὰ τραγούδια μὲ τὶς τόσες
συλλογές, ποὺ έφτασαν ὣς τὶς μέρες μας. Τόσοι
λόγιοι πατριώτες, καὶ κανένας δὲν σκέΦτηχε
νὰ διασώση καὶ νὰ καταγράψη μὲ κάποιοτρόπο
καὶ τὴ μουσική! Ἔχω ὑπ ̓ ὄψη μου
μόνο τὸν κ. Περιστέρη, ποὺ διέσωσε κάποια
τραγούδια, ἀλλὰ πρὶν ἀπ ̓ αὐτὸν σχεδὸν τίποτα.
̓Απ’ αὐτὸν τὸν ἀναρίθμητο θησαυρὸ
ἔφτασαν σ ̓ ἐμᾶς πολλὰ φτωχὰ καὶ ἴσως νοθευμένα
τραγούδια, ποὺ προσπαθεῖ ὁ σύγχρονος
ἁπλὸς Ἕλληνας νὰ τὰ ζωντανέψη καὶ
νὰ τὰ διατηρήσει. Λίγοι σκέ τηχαν, νὰ τὰ
ἐπεξεργαστοῦν καὶ νὰ τὰ ἐξελίξουν. Ἐνῶ Ἧ
γλῶσσα μας τὴ μάδισαν ἀπὸ τὴν «ἐξέλιξη»,
μουσικὴ σχεδὸν ἔσδησε. Βρέθηχαν χάποιοι
νὰ τὴ στη ρίξουν, νὰ τῆς δώσουν κάποια ὑπόσταση;
"Αλλοι τὴν ἄφησαν στὴν ἁπλῆ της
μορφὴ κι ἄλλοι τὴν ἔκλεισαν στὰ στενὰ τείχη
τῆς «ἔντεχνης μουσικῆς». Κι ὅμως ὁ Ἕλληνας
μὲ τὴν ἰδιόμορφη ψυχοσύνθεσή του λαχταράει
ν ̓ ἀκούσει ἕνα δικό του ἦχο, ποὺ θὰ
τοῦ διεγείρει τὸ συναισθηματισμό του. Ποὺ
ἀκόμα καὶ σ ̓ αὐτὴ τὴν πρωτόγονη μορφή του
τὸν ἐκφράξδει.
Τυχαίνει νὰ εἰμαι πιανίστα-παιδαγωγός.
Μοῦ προξενοῦν λύπη τὰ μικρὰ Ἑλληνόπουλα,
ὅταν ξεκινᾶνε τὴ μουσική τους ἐχπαίδευση
μὲ τὰ παιδικὰ τραγούδια τῆς Γαλλίας, τῆς
Γερμανίας χ.λπ. καὶ δὲν μποροῦν νὰ παίξουν
μελωδίες τῆς δικῆς των νοοτροπίας καὶ ψυχοσύνθεσης,
Ἔτσι ἀπ ̓ αὐτὴ τὴν ἀνάγκη
ὁρμώμενη ἐξέδωσα ἀπὸ μόνη μου τὸ Αο καὶ
Βο τεῦχος μὲ τίτλο «Μαθαίνω Μουσική», γιὰ
ἀρχαρίους, ὀάζοντας σὰν πρῶτα ἀκούσματα
μουσικὲς φράσεις δημοτικῆς μουσικῆς. Συνέχισα
μὲ διασκευὲς στὸ πιάνο μὲ τίτλο «Ελληνικὰ
παιδικὰ κομμάτια γιὰ πιάνο» καὶ προετοιμάζω
καινούργια ἐργασία κάνοντας διασχευὴ
στὸ πιάνο δημοτικῶν τραγουδιῶν, μοιρολογιῶν,
τραγουδιῶν τοῦ γάμου κ.λπ. πεοισυλλέγω
ὅ,τι θρίσχω καὶ τὸ μεταφέρω μὲ
τὴν τεχνικὴ τοῦ πιάνου στὸν “Ἕλληνα πιανίστα,
γιὰ νὰ τὸ γνωρίσει καὶ νὰ τὸ χαρεῖ. Ἔχω
σὰν τίτλους στίχους ἀπὸ τὸ τραγούδι, κι ἀκολουθεῖ
ἡ μουσική. Εἶναι μιὰ μουσικὴ ἰδιόμορφη,
πρωτότυπη, ποὺ ξεχωρίζει, ἔστω κι ἂν
τὴ θαφτίζουν ἀρθανίτικη, σλαύικη ἢ ἀνατολίτικη...
Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο ἡ ἀφιέρωση τοῦ τεύχους
αὐτοῦ τοῦ «Δαυλοῦ» στὴ γλῶσσα μὲ προθλημάτισε
χι ἀναζήτησα τοὺς πρώτους ἤχους,
ποὺ ὁ ἄνθρωπος χρησιμοποιοῦσε, πρὶν μιλήσει.
Ἕνας λόγος, μία ὁμιλία δὲν μπορεῖ νὰ
ἐκφράσει ἄμεσα ὅ, τι ἕνας ἦχος. Δυστυχῶς ἡ
γνώση στερεῖ στὸν ἄνθρωπο τὴν ἱκανότητα
ν ̓ ἀντιλαμόάνεται τὴ μουσική.
Σᾶς εὐχαριστῶ
Μαρία Στούπη
Λεωφόρος ̓Αλεξάνδρας 146, τηλ.: 6410053