ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
154ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1994
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ήχοι της γλώσσας και της μουσικής των Ελλήνων — ΣΤΟΥΠΗ, Μ.
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
0050
ΔΑΥΛΟΣ/154,Οκτώόριος 1994
δείχθη. “ο Δη µήτριος Φαληρεὺς ὅμως πῶς
συνελήφθη ἀπὸ τὸ δόκανον τούτου; Τελικῶς
«μαῦρο φίδι» τὸν «ἔφαγε» θεθαίως, ἀλλ) ὄχι
διὰ τοῦτο τὸ κατὰ τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἔγκλημά
του, ἓν τῇ ἀφελείᾳ παρασύροντας καὶ τὸν «Φι-
λάδελφον» δασιλέα τῆς ἑλληνικῆς Αἰγύπτου.
Καὶ ποῖον σήμερον τὸ ὄφελός µου;
Πιθανῶς νὰ μοῦ ἀπαντήσετε: Ορᾶτε «Δ»
145/1994: «Νὰ ἀποδληθῆ ἡ Παλαιὰ 4ιαθήκη
ἀπὸ τὴν Θρησκεία τῶν ᾿Ελλή νων»τοῦ Δ.Ι.Λ.
Εἶναι άραγε ἀρκετὰ τὰ ὅσα προτείνονται;
Εὔχομαι νὰ ὑπάρξει κάποιο θετικὸ ἀποτέλε-
σμα τελικῶς, ὦ ἂν καὶ τὸ τέλος αὐτὸ δὲν φαίνε-
ται νὰ πλησιάζη.
Μετ’ ἐκτιμήσεως
Νικόλ. Κ. Τσιρώνης
Κ. Κόντου 16, Πατήσια, 112 55 Αθῆναι
ΣΗχοι τῆς Γλώσσας καὶ τῆς Μουσικῆς τῶν Ἑλλήνων
Κύριε διευθυντά,
Διαθάζοντας τὸ ἀφιέρωμα τοῦ τεύχους
Ἰουνίου 1994 τοῦ «Δαυλοῦ» στὴν Ἑλληνικὴ
Γλῶσσα, ἡ προσοχή µου στάθ χε στὴ λέξη
«ἦχος». Ἡ γλῶσσα, γιὰ νὰ ὑπάρξη, πρέπει νὰ
ἔχει ἦχο. Ἡ πρωτογενὴς “Ἑλληνικὴ Γλῶσσα
ἔχει ἠχο-μουσικότητα. Δηλαδὴ μὲ τὶς ἴδιες
φωνητικὲς χορδὲς ὁ ἄνθρωπος μιλάει-τρα-
ουδάει. Ὃ νοῦς μου πέταξε ἀπότομα στὴν
ἑπτανησιαχκὴ τραγουδιστὴ προφορά: ᾿Αρα-
γε ἀπὸ ποῦ νὰ ἔχει ἀφετηρία;
Οἱ ἄνθρωποι πρὶν συλλαδίσουν, πρὶν µιλή-
σουν, ἔδγαλαν ἤχους. Μὲ τοὺς ἤχους ἐκφρά-
ζουν τὴ χαρά τους ἢ τὴ λύπη τους. Προσπαθῶ
νὰ φανταστῶ ἕναν πρωτόγονο ἄνθρωπο, νὰ
θέλει νὰ ἐ ἐπικοινωνήσει μὲ κάποιον ἄλλον. Τί
ἤχους ἔόγαλε, γιὰ νὰ ἐχφράσει τὴ χαρά του ἢ
τὴ λύπη του, ἀφοῦ ἀκόμα ὁ ἔναρθρος λόγος
δὲν εἰχε καλλιεργηθεῖ; Ποιός ξέρει γιὰ πόσα
χρόνια οἱ ἄνθρωποι ἠχοῦσαν μὲ διάφορους
τρόπους. Συνεννοοῦντο μουσικά, μέχρι ποὺ
ἄρχισαν στὴν καθημερινότητά τους γιὰ πρα-
χτικοὺς λόγους οἱ ἦχοι νὰ γίνονται πιὸ συ-
γκελχριμένοι, πιὸ κοφτοί. Ἡ μουσικὴ συνομι-
λία σιγἁ-σιγὰ ἀντικατέστησε τὸ λόγο χι ἡ
μουσικὴ ἔμεινε γιὰ συναισθη ματικὲς ἔκδη-
λώσεις, Υνορτὲς χαρᾶς, πόνου κ.λπ. Ὅταν
ἐφτάσαμε σ᾽ αὐτὴ τὴν ἐξέλιξη τῆς γραφῆς καὶ
τῆς ὁμιλίας, τί ἀπέγινε ἧ μουσική;
"Ας ἀνατρέξουμε στά δικά μας νεώτερα
χ όνια, ποὺ κάπως μποροῦμε νὰ ἐλέγξουμε
αὐτὰ ποὺ ὀνομάσαμε δημοτικὰ τραγούδια.
Τὰ χιλιάδες δη μοτικὰ τραγούδια μὲ τὶς τόσες
συλλογές, ποὺ έφτασαν ὣς τὶς μέρες μας. Τό-
σοι λόγιοι πατριώτες, καὶ κανένας δὲν σκέ-
Φτηχε νὰ διασώση καὶ νὰ καταγράψη μὲ κά-
ποιοτρόπο καὶ τὴ μουσική! Ἔχω ὑπ᾽ ὄψη µου
µόνο τὸν κ. Περιστέρη, ποὺ διέσωσε κάποια
τραγούδια, ἀλλὰ πρὶν ἀπ᾽ αὐτὸν σχεδὸν τί-
ποτα. ᾿Απ’ αὐτὸν τὸν ἀναρίθμητο θησαυρὸ
ἔφτασαν σ᾽ ἐμᾶς πολλὰ φτωχὰ καὶ ἴσως νο-
θευµένα τραγούδια, ποὺ προσπαθεῖ ὁ σύγ-
χρονος ἁπλὸς Ἕλληνας νὰ τὰ ζωντανέψη καὶ
νὰ τὰ διατηρήσει. Λίγοι σκέ τηχαν, νὰ τὰ
ἐπεξεργαστοῦν καὶ νὰ τὰ ἐξελίξουν. Ἐνῶ Ἧ
γλῶσσα μας τὴ μάδισαν ἀπὸ τὴν «ἐξέλιξη»,
μουσικὴ σχεδὸν ἔσδησε. Βρέθηχαν χάποιοι
νὰ τὴ στη ρίξουν, νὰ τῆς δώσουν κάποια ὑπό-
σταση; "Αλλοι τὴν ἄφησαν στὴν ἁπλῆ της
μορφὴ κι ἄλλοι τὴν ἔκλεισαν στὰ στενὰ τείχη
τῆς «ἔντεχνης μουσικῆς». Κι ὅμως ὁ Ἕλλη-
νας μὲ τὴν ἰδιόμορφη ψυχοσύνθεσή του λα-
χταράει ν᾿ ἀκούσει ἕνα δικό του ἦχο, ποὺ θὰ
τοῦ διεγείρει τὸ συναισθηματισμό του. Ποὺ
ἀκόμα καὶ σ᾽ αὐτὴ τὴν πρωτόγονη μορφή του
τὸν ἐκφράξδει.
Τυχαίνει νὰ εἰμαι πιανίστα-παιδαγωγός.
Μοῦ προξενοῦν λύπη τὰ μικρὰ Ἑλληνόπου-
λα, ὅταν ξεκινᾶνε τὴ μουσική τους ἐχπαίδευ-
ση μὲ τὰ παιδικὰ τραγούδια τῆς Γαλλίας, τῆς
Γερμανίας χ.λπ. καὶ δὲν μποροῦν νὰ παίξουν
μελωδίες τῆς δικῆς των νοοτροπίας καὶ ψυ-
χοσύνθεσης, Ἔτσι ἀπ᾿ αὐτὴ τὴν ἀνάγκη
ὁρμώμενη ἐξέδωσα ἀπὸ μόνη µου τὸ Αο καὶ
Βο τεῦχος μὲ τίτλο «Μαθαίνω Μουσική», γιὰ
ἀρχαρίους, ὀάζοντας σὰν πρῶτα ἀκούσματα
μουσικὲς φράσεις δημοτικῆς μουσικῆς. Συνέ-
χισα μὲ διασκευὲς στὸ πιάνο μὲ τίτλο «Ελλη-
νικὰ παιδικὰ κομμάτια γιὰ πιάνο» καὶ προε-
τοιμάζω καινούργια ἐργασία κάνοντας δια-
σχευὴ στὸ πιάνο δημοτικῶν τραγουδιῶν, μοι-
ρολογιῶν, τραγουδιῶν τοῦ γάμου κ.λπ. πε-
οισυλλέγω ὅ,τι θρίσχω καὶ τὸ μεταφέρω μὲ
τὴν τεχνικὴ τοῦ πιάνου στὸν “Ἕλληνα πιανί-
στα, γιὰ νὰ τὸ γνωρίσει καὶ νὰ τὸ χαρεῖ. Ἔχω
σὰν τίτλους στίχους ἀπὸ τὸ τραγούδι, κι ἀκο-
λουθεῖ ἡ μουσική. Εἶναι μιὰ μουσικὴ ἰδιό-
μορφη, πρωτότυπη, ποὺ ξεχωρίζει, ἔστω κι ἂν
τὴ θαφτίζουν ἀρθανίτικη, σλαύικη ἢ ἀνατο-
λίτικη...
Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο ἡ ἀφιέρωση τοῦ τεύχους
αὐτοῦ τοῦ «Δαυλοῦ» στὴ γλῶσσα μὲ προθλη-
μάτισε χι ἀναζήτησα τοὺς πρώτους ἤχους,
ποὺ ὁ ἄνθρωπος χρησιμοποιοῦσε, πρὶν µιλή-
σει. Ἕνας λόγος, µία ὁμιλία δὲν μπορεῖ νὰ
ἐκφράσει ἄμεσα ὅ, τι ἕνας ἦχος. Δυστυχῶς ἡ
γνώση στερεῖ στὸν ἄνθρωπο τὴν ἱκανότητα
ν᾽ ἀντιλαμόάνεται τὴ μουσική.
Σᾶς εὐχαριστῶ
Μαρία Στούπη
Λεωφόρος ᾿Αλεξάνδρας 146, τηλ.: 6410053