ΔΗΜΗΤΡΗΣ. ΛΑΜΠΡΟΥ ̓Ολίγα περὶ «διονυσιοκολάκων» καὶ ἄλλα τινα ἵναι γνωστὸς ὁ χαρακτηρισμός, ποὺ ἔδινε ὁ ̓Επίκουρος στὸν Πλάτωνα καὶ τοὺς πλατωνικούς: «διονυσιοκόλακες». Ὁ Νίτσε, ποὺ ἐπισημαίνει τὸ γεγονός, σχολιάζει (Πέραν τοῦ Καλοῦ καὶ τοῦ Κακοῦ, κεφ. 1): «Αὐτὸ ἐτυμολογικὰ σημαίνει κόλακες τοῦ Διονυσίου, δηλαδὴ ἐξαρτήματα τοῦ τυράννου, ταπεινοὶ αὐλοκόλακες' αὐτὸ ὅμως σημαίνει καὶ ἑσμὸ ἠθοποιῶν χωρὶς καμμιὰ σοβαρότητα (γιατὶ «διονυσιοκόλαξ» εἶναι μιὰ λαϊκὴ ὀνομασία τοῦ ἠθοποιοῦ)». Βέβαια ἡ ἀδίστακτη αὐτὴ ἐπίκριση τοῦ μεγάλου Γερμανοῦ «ἀριστοκράτη ἀναρχικοῦ», ἡ στηριγμένη ἔστω στὸν ̓Ἐπίκουρο, ποὺ «ἀγανακτοῦσε ἀπὸ τὸν μεγαλοπρεπῆ τρόπο καὶ τὴν ἐπιδεξιότητα (τῶν ἀνθρώπων τοῦ Πνεύματος) νὰ ἐμφανίζωνται στὸ προσκήνιο», εἶναι τελείως ἐμπαθὴς καὶ ἄδικη εἰδικὰ γιὰ τὸν Πλάτωνα --ὁ Νίτσε, ὡς γνωστόν, τὸν ἀπεχθανόταν παθολογικά---, τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι ἀποδεδειγμένη καμμιὰ ἐπιδεξιότητα νὰ αὐτοπροβάλλεται' καὶ οὔτε μπορεῖ νὰ θεωρηθῆ «ἠθοποιὸς χωρὶς καμμιὰ σοβαρότητα» ἕνα πνεῦμα ποὺ δημιούργησε αὐτὸ τὸ κραταιὸ πνευματικὸ οἰκοδόμημα καὶ ταυτόχρονα ἔξοχο ἔργο ὑψηλῆς τέχνης, ὅπως εἶναι τὸ πλατωνικὸ ἔργο. Οὐχ ἧττον, ὅμως, τὸ πρόβλημα τῶν σχέσεων Πνεύματος- Εξουσίας ἤ μᾶλλον τὸ «δέον» τῆς ἐλευθερίας τοῦ Πνεύματος καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας του ἔναντι τῆς Εξουσίας τίθεται ἐδῶ πάνω σὲ ὠμὴ βάση: Πνεῦμα κι Ἐξουσία εἶναι καθ ̓ ἑαυτὰ πράγματα ἀσυμβίβαστα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνυπάρχουν στὴν βαθύτερη ὑπόστασή τους ποτέ, ἐφ ̓ ὅσον ἀπαραίτητη προὐπόθεση τοῦ πρώτου εἶναι ἡ χωρὶς κανένα ἀπολύτως περιορισμὸ ἀναζήτηση τῆς ἀλήθειας κι ἀπαραίτητη προὐπόθεση τῆς δεύτερης εἶναι ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετο, δηλαδὴ ἡ ὕπαρξη καθωρισμένων δογματικῶν πλαισίων, μέσα στὰ ὁποῖα ἐξασφαλίζεται ἡ πεμπτουσία τῆς Ἔξουσίας, ἡ Δύναμη. (Ώὔλεγα, ὅτι αὐτὸ ποὺ ἐνωχλοῦσε τότε τὸν Ἐπίκουρο, ἡ προσέγγιση, καὶ δὴ ἡ δουλικὴ προσέγγιση τοῦ Πνεύματος στὴ Δύναμη, ἔχει γίνει κανόνας σήμερα. Κανόνας, ὄχι μόνο ὡς πρὸς τὴν ὑποταγὴ τῆς Διανοήσεως στὴν ἐξουσιαστικἡ σκοπιμότητα, ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τὴ συμβολή της στὴν γέννηση καὶ γιγάντωση αὐτοῦ τοῦ σύγχρονου Τέρατος, συμβολὴ ποὺ δὲν εἶναι καθόλου ἐπιβοηθητικὴ καὶ δευτερεύουσα, ἀλλὰ παράγουσα καὶ πρωταρχική. Συχνότατα, ἄν ὄχι πάντοτε, ἡ Ἐξουσία μορφοποιεῖται καὶ τίκτεται, ἀφοῦ κυηθῆ ἐπὶ πολὺ ἤ ἐπ ̓ ὀλίγον στὴ μήτρα τοῦ «Πνεύματος», «Πνεύματος», ἐννοεῖται, δογματικοῦ κι ἐξουσιαστικοῦ, εἴτε ὑπὸ τύπον θεωρίας ἰδεολογικοῦ, κοινωνικοῦ, πολιτικοῦ, θρησκευτικοῦ συστήματος, ποὺ οἱ ἐξουσιαστές, μὲ τὴν στενὴ ὀργανωτική-πρακτικὴ ἔννοια τοῦ ὅρου, ἐρχόμενοι δεύτεροι, τὴν ὑλοποιοῦν, μεταβάλλοντάς την σὲ ἐξουσιαστικὸ κατεστημένο, μοιραῖα ἀνελεύθερο καὶ δογματικό, εἴτε ---τὸ χειρότερο--- ὑπὸ τύπον «πνευματικῆς» καθοδηγήσεως πρὸς ἕνα τρόπο θεωρήσεως τῆς ζωῆς καὶ τοῦ κόσμου αὐτόχρημα σκοταδιστικό, μαζοποιητικό, ἀφύσικο, ἄλογο καὶ προδοτικὸ τῆς γνήσιας ἀνθρώπινης φύσεως. Περιττεύει ν ̓ ἀναφέρω ἐδῶ τὶς περιπτώσεις ποὺ ἄνθρωποι, τυπικά, τοῦ Πνεύματος ---ἀπὸ τὸν Παῦλοώς τὸ Μάρξ κι ἀπὸ τοὺς θεωρητικούς, Βολταῖρο, Μοντεσκιέ κλπ., δημιουργοὺς τοῦ ̓Αστισμοῦ μέχρι τοὺς νεώτερους ἰδεολόγους παντὸς -ισμοῦ--- στὴν πραγματικότητα δημιούργησαν, συνειδητὰ ἤ ἀσυνείδητα, ἀδιάφορο, ἤ ἐνίσχυσαν αὐτοὶ τὴν Ἐξουσία μὲ τὸ δογματισμό τους, ὥστε σιγά-σιγά νὰ φθάση στὶς σύγχρονες τερατώδεις καὶ διαστρεβλωτικὲς τῆς ζωῆς μας διαστάσεις της.