ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
154ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1994
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Κρόνος-χρόνος: Η μεγάλη κατάκτηση της πανάρχαιας Ελληνικής Κοσμολογίας — ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, ΠΡΙΑΜΟΣ
Κείμενο φύλλου
ΠΡΙΑΜΟΣ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ
ΚΡΟΝΟΣ-ΧΡΟΝΟΣ: Ἡ μεγάλη κατάκτηση
τῆς πανάρχαιας Ἑλληνικῆς Κοσμολογίας
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Στὸ ὑπ) ἀριθ. 140-141 τεῦχος τοῦ «Δαυλοῦ» τὸν Αὔγουστο τοῦ 1993 δημοσιεύτηκε μιὰ
ἔρευνα-μελέτη τοῦ κ. Κων. Β. Κουτρουθέλη μὲ θέμα τὴν σύμπτωση τῆς Κοσμολογίας τοῦ
̓Ορφέως μὲ τὶς σύγχρονες ἀντιλήψεις τῆς ἐπιστήμης. Ἡ παροῦσα προσπάθεια θέλει νὰ δώση
μιὰ συνέχεια ἢ μιὰ συνολικώτερη θεώρηση τῆς Ἑλληνικῆς Θεογονίας διευρύνοντας
λίγο περισσότερο τὴν σχετικὴ ἔρευνα. Ἐπειδῆ τὸ σύνολο τῶν συλλογισμῶν ἀπαιτεῖ τὴν
ἔναρξη τῆς μελέτης ἐχ τῆς ἐννοίας τοῦ «Χάους», θὰ ἐπαναλάδουμε περιληπτικὰ ὡρισμένες
ἀπὸ τὶς πηγὲς καὶ τὰ συμπεράσματα, ποὺ ἤδη ἔχουν ἀναφερθεῖ στὴν θαυμάσια μελέτη
τοῦ κ. Κουτρουθέλη καὶ ἔτσι θὰ ὑπεισέλθουμε ὁμαλὰ στὰ «οἰκογενειακὰ» ἄδυτα τοῦ
Κρόνου καὶ τῆς Ρέας, ὅπου καὶ ἐπικεντρώνεται ἡ προσπάθειά μας.
Φυσικὰ ἔχουν δημοσιευθῆ κατ ̓ ἐπανάληψιν ἑρμηνεῖες τῶν κειμένων τῆς Ἑλληνικῆς
Θεογονίας. Μία ἐπὶ πλέον προσπάθεια ὅμως δικαιολογεῖται γιὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: 1) Οἱ
μέχρι τοῦδε σχετικὲς μελέτες δὲν ἔχουν γίνει εὐρέως γνωστές, ἐνῶ ἄλλες μυθολογίες ἔχουν
προθάλει πολὺ περισσότερο τὰ πολὺ λιγώτερα χείμενά τους μὲ ἐπικεφαλῆς φυσικὰ τὴν
'Ἑθραϊκή. 2) Ἢ ἐπιστήμη διατυπώνει συνεχῶς νέες θεωρίες περὶ γενέσεως τοῦ Σύμπαντος
ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς φύσεώς του. 2) Ἡ Ἑλληνικὴ «Μυθολογία» γενικώτερα ἔχει τὴν ἰδιότητα
νὰ ἐξάπτη ἀπεριόριστα τὴν φαντασία καὶ νὰ μᾶς προκαλεῖ γιὰ νέες ἑρμηνεῖες.
2. ΤΟ «ΧΑΟΣ» ΚΑΙ Ο «ΕΡΩΣ» ΣΤΟΥΣ ΟΡΦΙΚΟΥΣ
Ὁ Διογένης Λαέρτιος στοὺς «Βίους τῶν Φιλοσόφων» γράφει, τί εἶπε ὁ ̓Ορφικὸς Μουσαῖος:
«Τὰ πάντα γίνονται ἀπὸ τὸ ἕνα καὶ ἀναλυόμενα καταλήγουν πάλι σ ̓ αὐτὸ τὸ ἕνα».
̓Εδῶ ἔχουμε διατύπωση ἀτομικῆς θεωρίας, μονοθεϊστικῆς θρησκείας ἢ καὶ τὰ δύο: Ὁ
ἴδιος ὁ Ορφεύς, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸν Διόδωρο τὸν Σικελιώτη ἔζησε 100 χρόνια πρὶν τὸν Τρωικὸ
Πόλεμο, στὰ ̓ ̓Αργοναυτικὰ ἀναφέρει, ὅτι παραχκινούμενος ἀπὸ τὸν ̓Απόλλωνα προέόθη
εἰς ἀποκαλύψεις πρὸς θνητοὺς καὶ μυημένους: «Κατ’ ἀρχὰς ἐφανέρωσα τοῦ ἀρχαίου
Χάους τὴν ἀπροσμέτρητον ἀνάγκην καὶ τὸν Κρόνον, πῶς ἐγέννησεν στοὺς ἀπέραντους
κόλπους του τὸν Αἰθέρα καὶ τὸν δίμορφον, τὸν ἐμπρηστήν, τὸν εὐγενῆ ̓Ερωτα, τῆς ἀγέννήητης
Νύχτας τὸν ἔνδοξο γυιό, τὸν ὁποῖον οἱ νεώτεροι θνητοὶ ὀνομάζουν Φάνήτα, διότι
πρῶτος παρουσιάστηκε». Στὸν ὕμνο δὲ πρὸς τὸν Ἔρωτα ὁ Ὀρφέας λέει: «Επικαλοῦμαι
τὸν μεγάλο, ἀγνό, ποθητὸ καὶ γλυκὺν "Ερωτα, τὸν τοξότη, πτερωτόν, πυροκροτητήν,
εὔδρομον, τὸν συμπαίζοντα μὲ θεοὺς καὶ ἀνθρώπους, ἐφευρέτην δύο φύσεων, τὰ κλειδιὰ
ὅλων ἔχοντα τοῦ οὐρανίου αἰθέρος, θαλάσσης, ξηρᾶς, καὶ ὅσα στὰ θνητὰ πνεύματα ἡ γεννήτρια
τῶν πάντων θεὰ καρποὺς διατηρεῖ, κι ὅσα ἔχει ὁ εὐσεδὴς Τάρταρος καὶ γδοῦπος
τῆς θαλάσσης. Διότι μόνος σου τὸ πηδάλιον ὅλων τούτων κρατεῖς».
Μὲ συντομία θὰ σχολιάσουμε τὰ μέχρι στιγμῆς στοιχεῖα. Στὴν ἔννοια «Χάος» ὑπάρχει
σαφὴς ὑπαινιγμὸς περὶ θεοῦ, ἑνὸς καὶ μοναδικοῦ φυσικά, ποὺ φανερώνει τὸν μονοθεϊσμὸ
τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων. Ὃ ἤξρως κάλλιστα μπορεῖ νὰ ταυτισθῆ μὲ τὴν παγκόσμιο ἕλξη,
καὶ οἱ ἀναφερόμενες στὰ κείμενα ἰδιότητές του μποροῦν νά ἑρμηνευθοῦν ὄάσει αὐτῆς τῆς
ἰδέας. Συγκεχριμένα: Εἶναι δίμορῴος ἢ ἐφευρέτης δύο φύσεων, διότι ἡ παγκόσμιος ἕλξις
παρουσιάζεται μὲ δύο δασικὲς μορφές: τὴν περιστροφὴ περὶ ἕνα ἄξονα καὶ τὴν περιφορὰ