ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
154ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1994
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η καταλληλότης της Γραμμικές Β στην φωνητική απόδοση της Ελληνικής — ΚΑΤΣΙΑΔΡΑΜΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
0004 ΔΑΥΛΟΣ/154,᾽Οκτώθριος 1994
ναϊκῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης ἦτο πολὺ ὑψηλὸ καὶ ἀνώτερο τοῦ ποσοστοῦ 9490 τῆς γλώσ-
σης τῶν Ομηρικῶν ἐπῶν.
Β.2. Στὶς πινακίδες τῆς ΓΓΕ κατὰ τὴν ἀνάγνωσι Βέντρις μαρτυρεῖται ἡ λέξις Κι-γι-»5ο,
Ξ κου-ρου-σὸ - κυ-ρυ-σὸ - χρυσὸ - χρυσὸ (τὸ υ εἶχε παλαιότερα φωνητικὴν ἀξίαν «ου»,
ὅπως καὶ σήµερα σὲ μερικὲς λέξεις, π.χ. τροὐπα/τρύπα, Φτερούγα/πτέρυξ κλπ.). Ἡ λέξις
λοιπὸν κυ-ρυ-σὸ θεωρεῖται «ἀτελὴς» ἀπόδοσις τοῦ συμφωνικοῦ συμπλέγματος κρ- τῆς λέ-
ξεως κρυ-σὸ στὶς πινακίδες. Στὴν Κεφαλονιὰ ὅμως ἀκόμη καὶ σήμερα ὁ χρυσοχόος ὀνο-
μάζεται κουρούσης, ὅπως δηλαδὴ «ἀτελῶς» ὑποτίθεται πὼς καταγράφεται στὶς πινακί-
δες τῆς ΓΡΒ(Φ.
ἝΑλλη λέξις «ἀτελοῦς» καταγραφῆς εἶναι ἡ λ. Κι-δι-το - κούτσουρο - ξύλο. ᾿Αλλὰ
ἀπὸ τὴν σύγχρονον λ. ξύλο προκύπτει: ξύλο » πσύλο » Ἀσοῦλο (υ - ου) » κσοῦρο (κατὰ
τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ λ ὑπὸ τοῦ ϱ. συνήθη στὴν Ἑλληνικὴ καὶ τὴν ΓΓΒ) » κού-σου-ρο,
ἂν ἀποδοθῆη τὸ σύμπλεγμα κα κατὰ τὸν τρόπο τῆς ΓΓΒ. Εἶναι λοιπὸν ξύλο - κούτσουρο
Ξ Κι-δι-το. Ἣ λ. κούσουρο μαρτυρεῖται λοιπὸν µόνον στὴν ΓΓΒ καὶ στὴν σύγχρονη κα-
θομιλουμένη, ἐνῶ εἶναι ἄγνωστη στὴν λόγια γραμματεία ὅλων τῶν ἐποχῶν. ὩὭς ἀποδει-
χνύεται λοιπόν, καὶ ἡ λ. κούσουρο ὄχι µόνον δὲν ἀποδίδεται ἀτελῶς στὶς πινακίδες, ἀλλὰ
ἀποτελεῖ καὶ ἀρχαιότερον τύπον τῆς λ. ξύλον. Ἑπομένως οἱ ἀπαντώμενες στὶς πινακίδες
λέξεις κούρουσο καὶ κούσουρο ἀντὶ τῶν λογίων τύπων χουσὸ καὶ ξύλο ἀντιστοίχως εἶναι
ἀρχαιότερες τῶν τελευταίων καὶ διὰ τῆς ΓΓΒ δὲν ἀποδίδονται ἀτελῶς ἀλλὰ πιστῶς.
Κατωτέρω ἀναφέρονται ἐπιπροσθέτως μερικὰ χαρακτη ουστικὰ παραδείγματα, ἐκ τῶν
ὁποίων προκύπτει, ὅτι ἡ Ἕλλη νικὴ Γλῶσσα ὄχι μόνον τῆς ἐποχῆς τῶν πινακίδων ήτο συλ-
λαόδικὴ σὲ μεγάλο ποσοστὸ, ὡς ἀνεφέρθη, δηλαδὴ περιεῖχε μικρὰ ποσοστὰ συνθέτων συλ-
λαθῶν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τοὺς «ἱστορικοὺς» χρόνους, ὁπότε ἐγένετο χρῆσις τοῦ ἀλφαθήτου
καὶ ἠδύναντο νὰ ἀποδοθοῦν χωρὶς προόλήματα οἱ σύνθετες συλλαθές -- ἀρκετὲς δὲ ἐξ
αὐτῶν ἔχουν ἀποδοθῆ ἀναλελυμένες.
Β.3. Μετὰ τὸν δον αἰῶνα π.Χ. ἐν πλήρει ἀλφαθητικῆ χρήσει μαρτυροῦνται ἐπὶ ἀγγείων
οἱ λέξεις Τέρο-πων, Ἔρε-μῆς, Τελεμησῆς, Βά-ραγχος, Γορο-γοῦς, ᾿Αρά-χοντος, Ἐπιδό-
θομος χ. λπ. ἀντὶ τῶν ἀντιστοίχων γνωστῶν λογίων τύπων (ἐκ τῶν ὁποίων παραλείπεται
τὸ ἐνδιάμεσον φωνῆεν, ὥστε νὰ προκύπτουν συμπλέγματα συμφώνων) Τέρπων, Ἑρμῆς,
Τελμησσῆς, Βράγχος, Γοργοῦς," Αρχοντος, Ἐπίδρομος δ). Ἐκ τῶν ἀνωτέρω παραδειγμά-
των ἀποδεικνύεται, ὅτι οἱ ἀναλελυμένες σύνθετες συλλαθές ὡς π.χ. Ἔρε-μῆς, Ἑρμῆς,
ὑπῆρχον παραλλήλως μὲ τοὺς γνωστοὺς συνθέτους τύπους κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἀλφα-
θητικῆς Ἑλληνικῆς. Οὕτω τὸ Ἑ-ρε-μῆ, ὅπως θὰ ἀπεδίδετο διὰ τῆς ΓΓΒ ἀντὶ τοῦ Ἑρμῆς,
δὲν θὰ ἀπεδίδετο «ἀτελῶς» ἀλλὰ πιστῶς.
Β.4. Ἐκτὸς τῶν ἐπὶ ἀγγείων μαρτυρουµένων λέξεων ἀναφέρω μερικὲς τῆς συγχρόνου
καὶ τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς, οἱ ὁποῖες ὑπάρχουν ταυτοχρόνως ὑπὸ δύο μορφές, περιέ-
χουσες ἁπλὲς καὶ σύνθετες συλλαθὲς τοῦ ἰδίου συμφωνικοῦ συμπλέγματος, π.χ. κο-
ουφἠή/κορφή, πυροφόρος/πυρφόρος, σιτάριστάρι, σχκόροδον/σκόρδον, πατερὸς/πατρὸς
κ.λπ. Ὥστε ἡ ἀνάλυσις μιᾶς συνθέτου συλλαθῆς δὲν δημιουργεῖ νοηματικὸ κενὸ ἢ πρό-
ὄλημα κατανοήσεως.
Β.5. Συνήθεις παραλείψεις συμφώνων συνθέτων συλλαθῶν στὴν ΓΓΒ τῶν πινακίδων,
π.χ. α-πι-πο-ρε-φε Ξ- ἀ(μ)φιφορεύς Ξ ἀμφορεὺς, ὥστε νὰ προκύπτουν ἁπλούστερα συ-
μπλέγματα συμφώνων, ἀπαντῶνται καὶ στὴν ἀλφαθητικὴ Ἑλληνική, π.χ. νύμφη, Μέμνων,
Δαμασιστράτη, ἀντὶ τῶν ἀντιστοίχων νύφη, Μέµων, Δαμαστράτη κ.λπ.)
Β.6. Στίς ἀνωτέρω παραγράφους ἔγινε ἀναφορὰ στὴν συλλαθικῆν φύσιν τῆς Ἑλληνικῆς
Γλώσσης καὶ τὴν δομική της σχέση μετὰ τῆς ΓΓΒ. Ἐπεσημάνθη δὲ τὸ γεγονός τῆς ὑπάρ-
ξεως παραλλήλων τύπων συνθέτων καὶ ἀνελελυμένων ἁπλῶν συλλαθῶν. ᾿Εδῶ πρέπει νὰ
ὑπογραμμισθῆ, ὅτι καὶ ἡ κατανόησις μιᾶς καθ᾽ ἑαυτὴν σύνθετης συλλαθῆς ἠδύνατο νὰ γίνῃ
ὄχι μόνον χωρίς προόλήματα ὑπὸ τοῦ ἀναγνώστου τῶν πινακίδων (ὡς προκύπτει ἐκ τῶν
προαναφερθέντων παραδειγμάτων), ἀλλὰ καὶ ὅτι τὰ συγκεχριμένα συλλαδογράμματα
ἐχρησιμοποιοῦντο «νοερῶς» ὑπὸ τοῦ ἀναγνώστου ὡς φωνογράμματα. Λόγου χάριν ἡ λ.
᾿Αλέξανδρος (Ξ ᾿Αλέκσανδρος) δύναται νὰ ἀποδοθῇ ὡς Α-λε-κα-σα-δα-ρο, νὰ κατανοηθῆ
δὲ ὡς ᾿Αλέκσανδρος, ὅπου τὰ συλλαδογράμματα -κα-, -δα- κατανοοῦνται καὶ ἀποδίδονται