ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ «Μπορεῖ νὰ ἐξελληνισθῆ ἡ ᾿Ορθοδοξία»; ᾿᾽Αγαπητὲ κ. διευθυντά, Μὲ ἀφορμὴν τὸ ἐρώτημα εἰς τὴν στήλην τῶν «Ἐθνικῶν» τοῦ ὑπ᾽ ἀριθμ. 145 τεύχου τοῦ «Δαυλοῦ» «Μπορεῖ νὰ ἐξελληνισθῆ ἡ ᾿Ορθοδοξία;» ἂς μοῦ ἐπιτραπῆ, ὅπως μέσω τῶν στηλῶν τοῦ ἀπὸ ὑμᾶς ἐκδιδομένου-δι- ευθυνοµένου ἐξαιρέτου περιοδικοῦ ἐκφρά- σω τὰς ἀπόψεις μου, δι᾽ ὧν καταθάλλεται ἡ προσπάθεια νὰ δοθῆ ἀπάντησις εἰς τὸ λίαν ἐπίμαχον καὶ τοσοῦτον ἐπίκαιρον ὑπὸ τῆς «Νεμέσεως» τεθὲν ἐρώτημα. "Αν καὶ ὑπό τινων θεωρῆται, ὅτι ἡ Ὄρθο- δοξία εἶναι κατ᾽ ἐξοχὴν “Ἑλληνικὸν δημι- ούργηµα (στοιχεῖα ποὺ ἀναφέρουν τοῦτο ἀνευρίσκομεν εἰς διαφόρους πηγάς, ὡς π.χ. εἰς τὸ θιόλίον τῆς Λ. Ζωγράφου «᾿Αντι- γνώση»), ἓν τούτοις καὶ παρὰ ταῦτα ἡ ᾿Ορθοδοξία δὲν ἔχει εἰσέτι πλήρως ἐξελλη- νισθῆ, ἰδία ὡς σήμερον ἀπαιτεῖται. Ο ἐνυ- πάρχων (ἕως πότε ἁραγε;) θανάσιµος ἔνα- γκαλισμὸς ταύτης μὲ τὸν ἰουδαιοπαυλισμὸν ἄκρως ἐμποδίζει τὸν ἱστορικῶς πλέον ἀνα- γκαιοῦντα ἐξελληνισμόν της. Καὶ διὰ μὲν τὸν ἰουδαϊσμὸν («Παλαιὰ Διαθήκη») ἔχουν γραφῆ τόσα ἐκ μέρους τοῦ «Δαυλοῦ», ποὺ δὲν χρειάζεται περαι- τέρω μνεία, καθ᾽ ὅτι πασίδηλος καθίσταται ἡ ἀνάγκη τῆς ἀποθολῆς τῆς «Π.Δ.» ἐκ τῆς κρατούσης σήμερον θρησκείας τῶν Ἑλλη- νων. Ὅμως δὲν ἀρκεῖ μόνον τοῦτο διὰ τὸν ἐξελληνισμὸν τῆς ᾿Ορθοδοξίας. Διὰ νὰ ἐπέλθη καὶ ἐπιτευχθῆ πλήρης ἐξελληνισμός τῆς, ἀδήριτος προθἀλλει ἣ ἀνάγκη, ὅπως αὕτη ἀπαλλαγῆ ὁλοσχερῶς καὶ ἐκ τοῦ παυ- λισμοῦ. Διὰ καθε ἐχέφρονα καὶ νουνεχῆ Ἕλληνα, ὁ ὁποῖος εἶναι γνώστης τῆς ἱστο- ρικῆς πραγματικότητος, ἔδει, ὅπως ἀπο- ὁληθῆ πάραυτα καὶ ὁ παυλισµός, ὁ ὁποῖος γέμει μισελληνισμοῦ εἰς τὰς περιδοήτους ἐπιστολάς τοῦ, τὸ περιεχόμενον τῶν ὁποίων εἶναι ὑθριστικὸν διὰ τὸν Ἑλληνισμὸν καὶ δι᾽ ἡμᾶς τοὺς “Ἕλληνας. Διότι, ἐὰν αἱ ἐπιστολαὶ τοῦ Σαοὺλ πε- ριωρίζοντο μόνον εἰς τὸν προπαγανδισμὸν τοῦ ἰουδαϊσμοῦ, αὐτὸ τοῦτο τὸ περιεχόµε- νον τῶν ἐπιστολῶν θὰ μᾶς ἄφηνε, καθ᾽ ἅ φρονῶ, ἀδιαφόρους. ᾿ΑΦ᾽ ἧς ὅμως στιγμῆς ἀναγιγνώσκομεν ἐπὶ παραδείγματι τὴν «πρὸς Κορινθίους» ἐπιστολήν, εἶναι ἀδύ- νατον, μὲ ὅσην καλὴν προσπάθειαν καὶ ἐὰν καταδάλωμεν, νὰ μὴν αἰσθανθῶμεν τὴν ἰδίαν πνευματικὴν ἀλλεργίαν, ἣν ἠσθάνθη καὶ ὁ Σαούλ, ὅτε «ἐκδιωχθεὶς» ὑπὸ τῶν Ἴου- δαίων ἐκ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ Βεροίας ἀφίχθη εἰς ᾿Αθήνας καὶ «... παρωξύνετο ἐν ἑαυτῷ... κατείδωλον οὖσαν τὴν πόλιν...», ὡς μᾶς πληροφοροῦν αἱ «Πράξεις τῶν ᾿Απο- στόλων». Ἐὰν λοιπὸν ὁ κύριος προπαγανδιστὴς τοῦ ἰουδαϊκοῦ ἱερατείου καὶ ἐξέχων ἀνὰ τοὺς αἰῶνας μισέλλην «παρωξύνετο ἐν ἑαυτῷ», τότε, ἐρωτῶ, ἡμεῖς οἱ “Ἕλληνες ἐξ Ἑλλήνων τί θὰ ἔδει νὰ αἰσθανώμεθα ἀνα- γιγνώσκοντες τὰ ἀνθελληνικά του κείμενα καὶ κηρύγματα; Τί τάχα περὶ τούτου ἔχουν νὰ μᾶς εἴπουν οἱ θρησκευτικοί μας ταγοὶ σήμερον; Ὑπάρχει καὶ ποία τάχα εἶναι ἧ πνευματικὴ συγγένεια ἢ διαλεκτικὴ σχέσις μεταξὺ Ἑλληνισμοῦ καὶ παυλισμοῦ ἑκατέ- ρωθεν; Διὰ ποίους σοφοὺς ὁμιλεῖ, καὶ ποῦ ὑπῆρχον σοφοὶ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, τοὺς ὁποίους ὁ θεὸς τοῦ Σαοὺλ ἤθελε μωράνει καὶ διατί; ᾿Ακόμη δὲ καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ Κλήμης ὁ ᾿Αλεξανδρεὺς εἰς τοὺς περιφή- μους Στρωματεῖς του τὸν Ἐπίκουρον ἐπι- καλεῖται, διὰ νὰ ἀποδείξη, ὅτι ὄντως μόνον οἱ Ἕλληνες εἶναι ἐκ φύσεως ἱκανοὶ νὰ φι- λοσοφήσουν, ἔτι δέ, ὅτι δὲν δύναται πᾶσα φύσις νὰ ἀσχοληθῆ μὲ τὴν φιλοσοφίαν. "Αρα καθίσταται πρόδηλον καὶ κατα- νοητόν, τὸ διατὶ ὁ Σαουλ κατεδίκασεν τὴν σοφίαν εἰς τὴν «πρὸς Κορινθίους» ἐπιστο- λήν του. Ἐκτὸς ὅμως τούτων γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Τί τὸ καλὸν προσέφερον αἱ ἐπι- στολαὶ κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ τί τὸ καλὸν δύνανται νὰ προσφέρουν σήμερον, εἰδικώ- τερον εἰς ἡμᾶς τοὺς “Ἕλληνας; ᾿Ανέγνωσα καὶ ἐμελέτησα μετὰ προσοχῆς ὅλας τὰς τοῦ Σαοὺλ ἐπιστολάς, οὐδαμοῦ ὅμως ἐδυνήθην νὰ εὕρω τι, τὸ ὁποῖον θὰ μοῦ ἐπροξένει ψυ- χικὴν ἢ πνευματικὴν εὐφορίαν, ὅπως μοῦ οοξενοῦν καὶ μοῦ προσφέρουν ἀφειδῶς, ὅταν τοὺς μελετῶ, οἱ πνευματικοὶ γίγαντες πρὀγονοί µου. Πρὸς τί λοιπὸν αἱ ἐπιστολαὶ νὰ ἀποτε- λοῦν πνευματικὸν τμῆμα τῆς κρατούσης θρησκείας; ᾿Ανεθάζουν τάχα τὸ πνευµατι-