ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
155ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1994
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η παγκοσμιότητα της Ελληνικής Γλώσσας — ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, ΘΩΜΑΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΔΑΥΛΟΣ/155, Νοέμόριος 1994
λου, τοὺς ὁποίους θεία δύναμις ἤναπτε καθ’
ἑσπέραν πρὸς διευκόλυνσιν τῶν ἀνθρώ-
πων». Ὁ ἀστρονόμος Κ. Χασάπης ἀναφέ-
ρει: «Οἱ Αἰγύπτιοι ἐ ἐπίστευον, ὅτι ὁ οὐρανὸς
ἦτο μία ἀντεστραμμένη διάτρητος σφαῖρα,
ἐκ τῶν κενῶν ὀπῶν τῆς ὁποίας ἐκρέμαντο...
ὡς λύχνοι οἱ ἀστέρες, ἀπὸ ὅπου καὶ ἔρρι-
πτον τὸ φῶς των!..». .ὋΟ Ἰ. Πασσᾶς τονίζει,
ὅτι: «αἱ περὶ Σύμπαντος, οὐρανοῦ, ἀστέρων,
“Ηλίου καὶ Σελήνης γνώσεις τῶν Αἰγυπτίων
ἦσαν κυριολεκτικῶς παιδαριώδεις, αἱ δὲ
μορφαὶ τῶν θεῶν ήσαν ζωώδεις... . Ὁ Κου-
τρουδέλης ἀναφέρει: «Λένε, ὅτι οἱ Βαδυ-
λώνιοι... καὶ οἱ Αἰγύπτιοι ἦταν δημιουργοὶ
τῆς ἀστρονομίας, κανεὶς ὅμως ἀπ᾽ αὐτοὺς
δὲν ἀνέφερε ἕνα ὄνομα ἑνὸς τέτοιου ἀστρο-
νόμου οὔτε ἄλλον ἐπιστήμονα». ᾿ Ας ἐξετά-
σωμεν ὅμως, τί γράφουν οἱ ἀρχαῖες πηγές:
α) Ὁ ᾿Ορφεὺς μεταθὰς εἰς τὴν Αἴγυπτον
«ἐξελόχευσεν» (ἐδίδαξεν) τὸν ἱερὸν λόγον
καὶ δὲν τὸν διδάχτηκε. 6) ὋὋ Λουκιανὸς στὸ
«Περὶ ἀστρολογίης», κεφ. 10, γράφει: «Οἱ
“Ἕλληνες οὔτε ἀπ᾿ τοὺς Αἰθίοπας οὔτε ἀπ’
τοὺς Αἰγυπτίους διὰ τὴν ἀστρολογίαν
ἤκουσαν κάτι, ἀλλὰ οἱ “Ελληνες τοὺς τὴν
ἔμαθαν. “Ο᾽ Ορφεὺς τοὺς μίλησε διὰ ἀστρο-
νομίαν. Δὲν τοὺς τὰ εἶπε ὅμως καθαρὰ ἀλλὰ
μὲ σύμδολα, διὰ νὰ τοὺς προκαλέση σύγ-
χυσιν». ᾿Αξίζει ὅμως νὰ σημειωθῆ, ὅτι ὁ
Λουκιανὸς δὲν ἦτο ἑλληνικῆς καταγωγῆς,
ἀλλὰ ζοῦσε κοντὰ εἰς τὴν Χαλδαίαν, ἄρα
δὲν εἶχε συμφέρον νὰ γράψη ὑπὲρ τῶν
Ἑλλήνων. Ἐπίσης εἰς τὸ κεφ. 12 τοῦ αὐτοῦ
ἔργου ὁ Λουκιανὸς ἀναφέρει, ὅτι ὁ Ατρεὺς
καὶ ὁ Θυέστης ἔκαναν ἀστρονομικὸν
ἀγῶνα, διὰ νὰ πάρουν τὴν δασιλείαν τοῦ
”Αργους μπροστὰ σ᾽ ὅλους τοὺς ᾿Αργείους.
9129
ἤΑρα ὑπῆ θχε ὕψη λὸν ἐπίπεδον, διὰ νὰ 6ά-
ζουν κριτὴν τὸ κοινὸν νὰ κρίνη ἀστρονο-
μικῶς. γ) Ὃ Διόδωρος ὁ Σικελιώτης ἀνα-
φέρει: «Ὕστερον δὲ παρὰ τοῖς “Ελλησι γε-
νομένου κατακλυσμοῦ καὶ διὰ τὴν ἐπομ-
δρίαν τῶν πλείστων ἀνθρώπων ἀπολομέ-
νων ὁμοίως τούτοις καὶ τὰ διὰ τῶν γραμ-
μάτων ὑπομνήματα συνέδη φθαρῆναι: δι᾽
ἣν αἰτίαν οἱ Αἰγύπτιοι καιρὸν εὔθετον λα-
δόντες ἐξιδιοποιήσαντο τὰ περὶ ἀστρολο-
γίας καὶ τῶν" Ελλήνων διὰ τὴν ἄγνοιαν μη-
κέτι τῶν γραμμάτων ἀντιποιουμένων ἐνί-
σχυσεν, ὡς αὐτοὶ πρῶτοι τὴν τῶν ἄστρων
εὕρεσιν ἐποιήσαντο». ὃ) Ὃ "Ιμπν Χαλοὺντ
(μεγάλος φιλόσοφος καὶ ἱστορικὸς τοῦ
1300-1400 μ.Χ.) στὰ «Προλεγόμενα» ἀνα-
φέρεται εἰς τὴν γραμματείαν ὅλων τῶν
λαῶν τῆς ἀρχαιότητος (ὁ ὅρος γραμματεία
δὲν ἀφορᾶ μόνον στὴν λογοτεχνίαν ἀλλὰ σ᾿
ὅλα τὰ σημεῖα τοῦ ἐπιστητοῦ) καὶ καταλή-
γει εἰς τὸ ἑξῆς συμπέρασμα: «Ποῦ εἶναι ἡ
γραμματεία τῶν Περσῶν, ποῦ εἶναι ἡ γραμ-
ματεία τῶν Χαλδαίων, τῶν ᾿Ασσυρίων καὶ
τῶν Βαδυλωνίων, ποῦ ἄφησαν πίσω τους
μνημεῖα ἐνδεικτικὰ διὰ τοὺς γνώσεις των
καὶ ποῦ εἶναι ἡ γραμματεία τῶν Αἰγυπτίων
καὶ τῶν προκατόχων των; Εἰς τὴν πραγμα-
τικότητα ἔχουν κληρονομήσει τὴν γραμμα-
τείαν ἑνὸς μόνον λαοῦ, τοῦ ἑλληνικοῦ». Τέ-
λος, ἄν οἱ Αἰγύπτιοι εἶχαν σημαντικὰς γνώ-
σεις, δὲν θὰ ἔμεναν ἔχθαμθοι, ὅταν ὁ Θαλῆς
ἐμέτρησε τὴν Μεγάλην Πυραμίδα, ἀλλὰ θὰ
τὴν μετροῦσαν οἱ ἴδιοι.
Εὐχαριστῶ διὰ τὴν φιλοξενίαν
Μάριος Δημόπουλος
Κανάρη 19, Πειραιεὺς
Ἢ παγκοσμιότητα τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας
Κύριε διευθυντά,
Ἡ πολυτιµότερη καὶ πιὸ ση μαντικὴ χλη-
θονομιὰ ποὺ μᾶς ἄφησαν οἱ ἀρχαῖοι εἶναι
ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα, καὶ τοῦτο διότι τὸ κα-
ταπληκτικότερο δημιούργημα τοῦ ἀνθρώ-
που εἶναι ἡ γλῶσσα. Στὸ οἰκουμενικὸ ὅμως
χωριὸ ποὺ ζοῦμε σήμερα, φαίνεται πὼς
ὅλοι μιλοῦν καὶ σκέφτονται ἀγγλικά. Ἡ
ἐπιστήμη, ἡ τεχνολογία, τὸ ἐμπόριο, ἡ
ἐκπαίδευση, ἡ πολιτικὴ κιλπ.: ὅλα συνεν-
νοοῦνται μὲ τὴν ἀγγλικὴ γλῶσσα. Φτάσα-
με, νὰ λέμε ὅτι τὸ παγχόσµιο πολιτιστικὸ
πρότυπο εἶναι πλέον ἀγγλόφωνο. Ἣ
ἀγγλικὴ γλῶσσα ἔφτασε σ᾽ αὐτὸ τὸ ἐπίπε-
δο μὲ τὴν οἰκονομικὴ εὐρωστία τῶν ΗΠΑ,
ἀλλὰ καὶ μὲ τὴ 6οήθεια τῆς τεχνολογικῆς
ἐπανάστασης, τὴν ὁποία ἔφερε ἡ ἀνάπτυξη
κυρίως τῆς πληροφόρησης, ποὺ στὴν πλει-
οψηφία της γίνεται στὰ ἀγγλικὰ (τηλεό-
ραση, κινηματογράφος, τύπος κ.λπ.) καὶ
ἔγινε ἡ πολιτισμικὴ γλῶσσα τοῦ πλανήτη
µας.
Πῶς εἰναι ὅμως δυνατὸν νὰ τὸ ἀποκα-
λοῦμε αὐτὸ τὸ πρότυπο μόνο ἀγγλόφωνο ἤ