ΗΝΙΟΧΟΣ ΠΑΥΛΟΣ: Ο ἐμπρησμὸς τῆς Ρώμης 1. Εἰσαγωγικά. Γιὰ τὸ πρόσωπο τοῦ στωικοῦ φιλόσοφου Σενέκα ἔχουν γραφεῖ πολυάριθμα ἔργα, ἐκ τῶν ὁποίων μερικὰ εἶναι πράγματι ἀντικειμενικά, ἐνῶ ἄλλα, ἔπηρεασμένα ἀπὸ τὴν χριστιανικὴ παράδοση, τὸν ἐξωραΐζουν διαστρέφοντας ἔτσι τὴν ἱστορικὴ ἀλήθεια --- ὅπως αὐτὴ ἀποκαλύπτεται ἀπὸ τὶς σὐγχρονέςτου ἱστορικὲς πηγὲς (ΟΝ. Φενεηςίθτ, «βαμὶ απά ΕΠΕΕΚΑ», 1961). Γιὰ τὴ ζωὴ τοῦ Σενέκα οἱ 6ασικὲς ἱστορικὲς πηγὲς εἶναι ὁ Τάκιτος («ΑΠΠαΙε5» καὶ «Πἰςιογίαε»), ὁ Σουητώνιος («Βίοι τῶν δώδεκα Καισάρωγν»), καθὼς καὶ ὁ λίγο μεταγενέστερος Ἕλλην ἰστορικὸς Δίων Κάσσιος («Ρωμαϊκή Ἱστορία»). Ὃ ΙΤ μοίας Αππαεις ὀεηεοᾶ γεννήθηκε στὴ Ρώμη τὸ 4 μ.Χ. καὶ αὐτοκτόνησε τὸ 65 μ.Χ., ὅταν ἀποκαλύφθηκε ὁ ρόλος του στὴν συνωμοσία τοῦ Πείσωνα κατὰ τοῦ αὐτοκράτορα Νέρωνα. Ἦταν πολὺ πλούσιος, ἀπὸ ἀριστοκρατικὴ οἰκογένεια καὶ ἀναμίχθηκε ἀπὸ νωρὶς στήν πολιτική, γενόμενος ὕπατος καὶ πραίτωρ (φμαξδίοΥ), καθὼς καὶ συγκλητικός. Κατὰ τὸ 41 μ.Χ. ὁ αὐτοκράτωρ Κλαύδιος τὸν ἐξόρισε στὴν Κορσικὴ κατόπιν καταγγελιῶν τῆς Μεσσαλίνας, ὅτι ἦταν ἐραστὴς τῆς ἀδελφῆς τοῦ Καλιγούλα Ἰουλίας Λιθίλλας. Κατὰ τὸ 49 μ.Χ. ὅμως ἡ δεύτερη σύζυγος τοῦ Κλαυδίου, ἡ ̓Αγριππῖνα, ἔπεισε τὸν αὐτοκράτορα ν ̓’ ἀναχαλέσει τὸν Σενέκα ἀπὸ τὴν ἐξορία στὴν Κορσικὴ καὶ νὰ τοῦ ἀναθέσει τὴν διαπαιδαγώγηση τοῦ γυιοὔ της Νέρωνα. Μετὰ τὸν θάνατο (προφανῶς ἀπὸ δηλητηρίαση) τοῦ Κλαύδιου καὶ τὴν ἄνοδο στὸ θρόνο τοῦ Νέρωνα (τὸ 54 μ.Χ.) ὁ Σενέκας μαζὶ μὲ τὸν ἀρχηγὸ τῶν πραιτωριανῶν ̓Αφράνιο Βοῦρο ἀναλαμθάνει τὴν θέση τοῦ «πρωθυπουργοῦ». Κατὰ τὸ 50 μ.Χ. ἀνακηρύχθηκε ὕπατος. Χάρη στὴν θέση του δίπλα στὸν αὐτοκράτορα Νέρωνα αὔξησε τὴν περιουσία του καὶ τὴν ἔκαμε ἀμύθητη. Ὑπῆρξε ἕνας ἀπὸ τοὺς ὀνομαστότερους τοκογλύφους τῆς ἐποχῆς του. .ὋΟ Δίων Κάσσιος ἀναφέρει, ὅτι ὁ πόλεμος στὴ Βρεταννία (59 μ.Χ.) ἔγινε, γιὰ νὰ εἰσπραχθοῦν οἱ φόροι ἀπὸ ἕνα τεράστιο δάνειό του στοὺς Βρεταννοὺς («Ρωμαϊκή Ἱστορία» ΧΧΧΙΠ, 5). Ἔντονη ἐπίσης ὑπῆρξε ἡ φημολογία γιὰ τὶς σχέσεις τοῦ Σενέκα μὲ τὸν Παὔῦλο: μάλιστα σώζεται μιὰ ἀπόκρυφη ἀλληλογραφία μεταξὺ Σενέκα καὶ Παύλου (8 ἐπιστολὲς τοῦ Σενέκα καὶ 6 τοῦ Παύλου). Σχεδὸν ὅλοι οἱ (κάνοντες μνεία τοῦ Σενέκα) πατέρες τῆς Ἐκκλησίας τὸν θεωροῦν «κρυπτοχριστιανό». Ὃ Τερτυλλιανὸς τὸν προσφωνεῖ «6δπέσα ΠΟΣΙΕΥ» (Ξ-- ὃ Σενέκας ὁ δικός μας), ὅπως κι ὁ Ἱερώνυμος κι ὁ Αὐγουστῖνος (θλέπε ἐνδεικτικά: Τερτυλλιανός, δὲ ΑΠίπια, 20 καὶ Ἱερώνυμος, αν. Ἰονίμίαμ, καθὼς ἐπίσης καὶ Αὐγουστῖνος, Επιστ. 153 4 απ Μαςοαομίμμι). Μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Φίλου του ̓ ̓Αφρανίου Βούρου (τὸ 62 μ.Χ.), ἀρχηγοῦ τῶν πραιτωριανῶν, πέφτει σὲ δυσμένεια καὶ κατόπιν μὲ τὴν προτροπή τοῦ Τιγκελλίνου (τοῦ νέου ἀρχηγοῦ τῶν πραιτωριανῶν) ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸ αὐτοκρατορικὸ περιθάλλον. Τὸ 64 μ.Χ. ἐκδηλώνεται ἡ πυρχκαγιὰ ποὺ ἔκαψε τὴ Ρώμη - γιὰ τὴν ὁποία θὰ μιλήσουμε ἀργότερα. Τὸ 65 μ.Χ. ἀποκαλύπτεται ἡ συνωμοσία τοῦ Πείσωνα κατὰ τοῦ αὐτοκράτορα Νέρωνα, τῆς ὁποίας ἐγκέφαλος ὑπῆρξε ὁ Σε-