ΕΘΝΙΚΑ Μάρµαρα πνιγµένα στὶς νεφέλες Εἶχαν, λέει, τὴν Νίκη τοῦ Παιονίου γιὰ 12 ὁλόκληρα χρόνια κλεισμένη στὰ ὑπόγεια τοῦ Μουσείου τὴς ᾿Ολυμπίας' καὶ ὅταν κάποιοι ἀνακίνησαν τὸ θέ- μα, τότε μόνο ἄρχισαν νὰ ὀγάζουν δειλὰ-δειλὰ τὰ κομμάτια τής καὶ νὰ τὰ ἐπα- νατοποθετοῦν στήν ἀρχική τους θέση. Καὶ κάποια ἀρχαιολόγος, ὑπεύθυνη τοῦ Μουσείου, μὲ ὕφος κοτσάµπαση τῆς Τουρκοκρατίας ἀπαγόρευε σὲ τύπο καὶ ἄλλους φορεῖς νὰ πλησιάσουν κοντὰ στὸ ἄγαλμα κι ἔφερνε χίλιες δυὸ δικαι- ολογίες, γιὰ νὰ δικαιολογήσει τὰ ἀδικαιολόγητα. Ενα παράδειγμα αὐτὸ τῆς Νίκης τοῦ Παιονίου, ποὺ ἀποτελεῖ μόνο τὴν κορφὴ τοῦ παγόδουνου δυστυχῶς. ᾿Αρχαιολογικὴ Υπηρεσία: Τοιφλίκι τῆς ἐκάστοτε κυδερνήσεως, πού, προ- κειμένου νὰ δολέψει τοὺς «ἡμετέρους» κόλακες, καταστρατηγεῖ ἱεραρχία καὶ ἀξίες. “ἕνα ἀπέραντο γιουσουρούμ ἔχει καταντήσει ἡ ᾿Αρχαιολογικὴ Υπη- ρεσία σήμερα, ὅπως ἄλλωστε καὶ τὸ Ρωμαίικο Κρατίδιο, ποὺ γονοκλινὴς ὑπη- οετεῖ. ἜἜχουν ἁπλώσει τὰ τσαντήρια τους σ᾽ ὅλη τὴν ᾿Ελλάδα καὶ διαλαλοῦν τὴν πραμάτειά τους. Ενα τσαντήριτὸ στήσανε στὸν Αστακὸ Αἰτωλοακαρνανίας, ποὺ θγάξζει ὡραῖες πρωτοελλαδικὲς πόλεις ἐκτάσεως 200 στρεμμάτων μὲ ὑπέ- οοχῆ τοιχοδοµέία καὶ πληθώρα εὑρημάτων. Πελάτης ἡ Ε.Τ.Β.Α.᾿ Αγόρασε ὅλο τὸ τσαντήρι, γιὰ νὰ φτιάξει διαλυτήρια πλοίων καὶ κάλυψε κάτω ἀπὸ τόνους τσιμέντου καὶ ἀτσαλιοῦ ὁλόκληρο τὸν οἰκισμό. ”Αλλο τσαντήρι τὸ στήσανε στην Κρήτη, ὅπου ἀρχαιολογικὸς χῶρος ἔγινε γήπεδο ποδοσφαίρου. Πελά- της ὁ Δῆμος αὐτὴν τὴν φορά. Μὰ ὁ μεγάλος πελάτης εἶναι οἱ χῶρες τοὺ ἐξωτερικοῦ, ποὺ ἀγόρασαν ὃλό- χληρες ἐκτάσεις τοῦ γιουσουρούμ. "Ετσι ἔχουμε γαλλική, ἰταλική, ἀμερικά- γικη, σουηδική καὶ ἄλλες ἀρχαιολογικὲς «σχολές», ποὺ ἔχουν στὴν κατοχή τους τσιφλίκια ὁλόκληρα. Βοηθᾶνε, λέει, στὴν ἀνασκαφὴ τῶν 'Ελληνικῶν ἀρχαιολογικῶν χώρων, λὲς καὶ οἱ Ελληνες γεννιοῦνται χωρὶς χέρια καὶ µυα- λό. Ἐκεῖ νὰ δεῖτε ξεπούλημα. "Εχετε δεῖ ἐσεῖς καμμιὰ Ελληνική ἀρχαιολογικὴ σχολὴ νὰ σκάόη στὸ ἐξωτερικό; Οὔτε καὶ θὰ δεῖτε. Καὶ οἱ Ἕλληνες ἀρχαιολόγοι; Τί κάνουν; Κοστούμια τῆς δεκαετίας τοῦ 60, ὕφος µπλαζέ, αὐθεντίες, γυρίζουν ἀπὸ συνέδριο σὲ συνέδριο μὲ κρίση ταυτό- τήητας, ἀναζητώντας τί; Οὔτε οἱ ἴδιοι ξέρουν. Νὰ µοιάσουν στοὺς Εὐρωπαί- ους ἴσως; Νὰ ποῦν ὅτι κι αὐτοὶ κάτι κάνουν; Ποιός ξέρει. “Ὅταν ἐδῶ, στὴν χώρα τους, ἔχουν καταεξευτελίσει κάθε ἔννοια ἐθνικῆς πε- οηφάνειας καὶ ἐγωϊσμοῦ, ὅταν ἐδῶ θυμίζοντας ἀποικιοκρατικοὺς καιροὺς ὑπηρετοῦν τὶς ξένες ἀρχαιολογικὲς σχολές ἤ στὴν καλύτερη περίπτωση τὶς ἀνέχονται, πρὸς τί τόση ταλαιπωρία καὶ κοπετός, πρὸς τί οἱ ὁμιλίες τους σὲ συνέδρια τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ οἱ δουλικὲς πελατειακὲς σχέσεις; Κρίση ταυτό-