ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
156ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1994
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Μουσικός άφρο-ίνδοευρωπαϊσμός — ΝΕΜΕΣΙΣ
Κείμενο φύλλου
ΕΘΝΙΚΑ
Μουσικὸς ἄφρο-ἰνδοευρωπαϊσμὸς
Ὃ κ. Ιωάννης Παπαϊωάννου εἶναι καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου ̓Αθηνῶν στὸν Τομέα τῆς
Μουσικολογίας. πρόεδρος τοῦ ̓Ελληνικοῦ Συνδέσμου Σύγχρονης Μουσικῆς, πρόεδρος τοῦ Κέγτρου
Σύγχρονης Μουσικής Ἔρευνας, πρόεδρος τοῦ Ελληνικοῦ Μουσικοῦ Κύκλου, συνιδρυτής
τοῦ ̓Εργαστηρίου Νέας Μουσικῆς τοῦ ̓Ινστιτούτου «Γκαῖτε» καὶ ἀντιπρόεδρος τῆς 4ιεθνοῦς
'Εταιρίας Σύγχρονης Μουσικῆς ἀπὸ τὸ 1978 ἕως καὶ τὸ 1984. Ξεκίνησε σὰν συνέντευξη ἡ συξήτηση
ποὺ εἴχαμε, ἀλλὰ τὸ συναίσθημα
τῆς ἀπογοήτευσης ἦρθε νὰ ἐπισκιάσει αὐτὸ τῆς ἀναγχαιότητας
τῆς δημοσιοποιήσεως. Είδατε τίτλους, τίτλους που ἀντιστοιχοῦν εὔλογα και σὲ ἕνα
ἀνάλογο ἀκροατήριο φοιτητικὸ καὶ μή. Καὶ φυσικὰ τὰ ἀναφερόμενα στὴν παροῦσα συνέντευξή
του πρὸς τὸν «Δαυλὸ» ἀπηχοῦν αὐτὰ τῶν ἑκάστοτε διαλέξεων καὶ μαθημάτων του. Καὶ δέδαια
θὰ παρατηρήσετε στὴ συνεχεια, ὅτι πολλὲς ἀπὸ τὶς ἀπόψεις τοῦ κ. Παπαϊωάννου ξεφεύγουν «πεοίεργα»
ἀπὸ τὸ θέμα ( Ελληνική Μουσική), πάνω στὸ ὁποῖο ξη τήθηκε ἡ ἄποψις του. Πρὸς τί αυτὸς
ὁ πλατυασμός; Ποιός ὁ σκοπός του; Αναζητήστε τον στὰ λεγόμενά του.
«Ἢ τελευταία φάση τοῦ προηγούμενου εἴδους ἀπὸ ἐμᾶς, τοῦ Ηοπιο ετεείι»5, ὑπῆρχε στὴν
̓ ̓Αφοικὴ ἀπὸ τὸ |.500 000 π.Χ. ̓Αποτὴν Αφρική πέρασε στὴν Εὐρώπη καὶ στὴν Ελλάδα μία πολὺ
παλιὰ ἐποχή, πρῶτα ὅμως πέρασε ἀπὸ τὴν Μέση ̓ Ανατολή».
̓Εμεῖς σὲ μουσικὸ πήγαμε, τελικὰ ὃ κ. 1.Π. μᾶς θγῆκε προϊστοριολόγος καὶ ἐθνολόγος. Μάθαμε
ὅμως κάτι πολὺ σημαντικό. Κατὰ τὸν κ. Παπαϊωάννου ἡ συντομοτέρα ὁδὸς δὲν εἶναι ἡ εὐθεῖα,
ἀλλὰ ὁ κύκλος. "Ετσι ἀπὸ τὴν Αφρικὴ δὲν πᾶμε στὴν Ελλάδα, γιατὶ ἔτσι θάταν πολὺ εὔκολο -πῶς
νὰ μπερδέψουμε καὶ λίγο τοὺς ἀρχαιολόγους καὶ ἐθνολόγους,- ἀλλὰ ἀπαραιτήτως στὴν Μέση
̓Ανατολὴ πρῶτα, ποὺ ὄγάζει καὶ ὡραίους Μεσσίες. Γιατὶ ἀλλιῶς δὲν μᾶς ὀγαίνει ἡ συνταγή.
Πῶς θὰ γίνῃ δηλαδή, οἱ Έλληνες ἔζησαν πρὸ τοῦ «περιούσιου λαοῦ»; 'Αν εἶναι δυνατόν.
Καὶ συνεχίζει: «Προκειμένου νὰ μιλήσουμε γιὰ Ελληνικἁ φύλα, ἐγὼ θὰ δεχόμουν τὶς ἀπόψεις
τοῦ Σακελλαρίου, ὅπου πρὶν τὸ 3.000 γύρω ἀπὸ τὴν Μεσόγειο ὑπῆρχε ἕνας λαὸς καὶ γλῶσσα ποὺ
ὀνομάξουμε Μεσογειακή. Μεταξὺ 3000 καὶ 2000 ἐμφανίζονται στην περιοχὴ τὴν δική μας τὰ
πρῶτα ἰνδοευρωπαϊκὰ φύλα. Σὲ αὐτὰ τὰ φύλα ἀνάγονται καὶ οἱ Πελασγοί».
Καὶ ἐμεῖς ρωτήσαμε: «Οἱ Πελασγοὶ εἶναι δηλαδὴ μὴ Ἕλληνες, Προέλληνες,».
«Ναὶ θεθαίως, ἑκατὸ τοῖς ἑκατό», ἡ ἀπάντηση" καὶ ἀμέσως ἀναφέρει πάλι ὁ κ. καθηγητὴς τοῦ
Πανεπιστημίου ̓Αθηνῶν κ.λπ. κιλπ.: «Τὰ πολυφωνικὰ τραγούδια τῆς ̓Ηπείρου εἶναι πρὸ τοῦ
3000 π.Χ.».
.
Καὶ στὴν ἐρώτηση μας «ἄρα ὑπῆρχε πολυφωνία στὴν ̓Αρχαία ̓ Ελλάδα» ἀπαντᾶ:
«Ὄχι, μὴν γενικεύετε. Πολυφωνία ὑπῆρχε στὴν "ἢπειρο». Οἱ Πελασγοὶ Προέλληνες λοιπόν,
οἱ ̓Ηπειρῶτες τὸ ἴδιο, οἱ Κυκλαδίτες, ὅπως μᾶς λέει ἀμέσως μετά, καὶ αὐτοὶ Προέλληνες, ὅπως
καὶ οἱ Κρῆτες. Καὶ οἱ Πρωτοέλληνες;
«Οἱ Πρωτοέλληνες», λέει ὁ κι Παπαϊωάννου, «ξεκινᾶνε ἀπὸ τὸν Καύκασο, διασχίζουν τὴν
Οὐκρανία, φτάνουν στὴν Ρουμανία καὶ ὕστερα περνᾶνε στὴν ̓Αλδανία καὶ μετὰ στην Ελλάδα».
Καλὰ και ἅγια ὅλα αὐτά, ἀξιότιμε κύριε καθηγητά, ἀλλὰ ἐγὼ ἕνα πρᾶγμα ἀκόμα δὲν μπορῶ
νὰ καταλάθω: Ὅλοι τελικὰ εἴτε ἀπὸ ̓Αφρικὴ εἴτε ἀπὸ Καύκασο, Ρουμανία καὶ Μέση ̓Ανατολὴ
ἐδῶ στὴν Ελλάδα ἔρχονται καὶ μαζεύονται; Τί στὸ καλό: “Ὅλο τὸ μέλι ἐδῶ ἦταν μαζεμένο; Λίγο
παράξενο δὲν εἶναι, Καὶ ξαναρωτήσαμε: «Εἴπατε ὅτι στὸ Μοχέντζο-Ντάρο τὸ 2500 π.Χ. ὑπῆοχαν
τὰ στοιχεῖα τῆς πολυφωνίας. ̓Εφ ̓ ὅσον τὰ στοιχεῖα αὐτὰ τὰ ὀρίσκουμε στὰ παλαιότερα χρονικὰ
̓Ηπειρωτικὰ ἄσματα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ προηγεῖται ὁ "ἰνδοευρωπαϊκὸς” πολιτισμὸς τοῦ
“Ελληνικοῦ τῶν ̓Ελλόπων τῆς Δωδώνης καὶ τῆς Ηπείρου,»
̓
Καὶ ὁ κ. Παπαϊωάννου: «Ἐγὼ δὲν εἶπα πὼς ὁ πολιτισμὸς τῆς ̓Ηπείρου ἦταν ̓ Ελληνικός».
«Δὲν προηγοῦνται, ὅπως και νἄχουν τὰ πράγματα, ὅμως τῶν ἰνδοευρωπαϊκῶν φύλων;»
«Ναύ».
κ
Τώρα, γιὰ νὰ θάλουμε τὰ πράγματα στὴν θέση τους, οἱ ̓Ηπειρῶτες τελικὰ τί εἰναι: Αφρικάνοι,
Ρῶσοι --ἢἢ μήπως κατέδηκαν μὲ οὔφο στὴν Ἤπειρο, ὅπως εἶναι καὶ τῆς μόδας νὰ λέγεται τώρα
τελευταῖα; Μαῦροι ἀπ’ τὴν μία καὶ πλακουτσομύτες, ξανθοὶ καὶ γαλανομάτες ἀπὸ τὴν ἄλλη,
6άλε κάτι λίγο καὶ ἀπὸ ἐξωγήϊνους καὶ νᾶσου ἕτοιμος ὁ προκαχλυσμιαῖος «Ζεὺς ἄνα, 4ωδωναῖος,
Πελασγικός». Χαρμάνι. Οἱ ̓Ηπειρῶτες. Πῶς δὲν τῶχαμε σκεφτεῖ τόσον καιρό. ̓Αλλὰ καὶ στὸ θέμα
τῆς θυξζαντινῆς μουσικῆς ὁ κ. Παπαϊωάννου ἦταν λίαν ἀποκαλυπτικός:
«Τὸ 7576 τῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν εἶναι σαφῶς δυξαντινῆς προελεύσεως, τὸ 1070 ἀπευθείας
ἀπ ̓ τὴν Αρχαία "Ελλάδα καὶ ἕνα ποσοστὸ 2-376 εἶναι σαφῶς προελληνικὸ ἀπὸ μουσιχὲς πρὶν
τὸν Ὄμηρο ἢ τὸν Τρωϊκὸ πόλεμο».