ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
158ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1995
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ — χωρίς ὄνομα στόν κατάλογο
Κείμενο φύλλου
ζει Η ΕΠΙΣΤΟΛ{ΣΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ
« ̓Αλήθεια», «τί» καὶ «Ἰνδοευρωπαϊκὴ» ἀπάτη
Κύριε διευθυντά,
Αὐτὴ ἡ ἑλληνική μας παγκόσμια γλῶσσα
χρύθει τόσες ἀλήθειες, ποὺ χρειάζεται νὰ
ψάξεις γερά, πολὺ γερά, ἂν θέλεις νὰ τὴν
κυριεύσεις. Ποιός ὅμως μπορεῖ, στὰ ἀλήθεια,
νὰ κυριεύσει μιὰ γλῶσσα σὰν τὴν
ἑλληνική;
Ἡ λέξη ἀλήθεια δὲν πρέπει ἴσως νὰ εἶναι
ἀπὸ τὶς πρῶτες λέξεις ποὺ ἔπλασε ὁ ἄνθρωπος,
ὁ Ἑλληνάνθρωπος, ὅταν ὅμως πνευματικὰ
τοῦ χρειάστηκε ὡς ἐργαλεῖο περιγραφῆς
ἢ ἀφηρημένης ἔννοιας, τὴν συναρμολόγησε
μόνος του, γιὰ νὰ δηλώνει αὐτὸ
ποὺ ἤθελε. Εἶναι λέξη καλλιεργημένης
ὑφῆς, εἶναι ἐργαλεῖο ἑλληνικῆς ἐφεύρεσης
ἀλλὰ καὶ ἀνακάλυψης καὶ ἔκρυθε μέσα της
τὰ ἴδια μυστικὰ γιὰ αὐτοὺς ποὺ τὴν πρωτοχρησιμοποίησαν
καὶ τὰ ἴδια μυστικὰ
κρύδει μέσα της καὶ γιὰ μᾶς σήμερα. Εἶναι
λέξη πλασμένη νὰ λέει αὐτὸ ποὺ ἐννοεῖ.
Πῶς λοιπὸν ἔγινε ἡ ἑλληνικὴ λέξη ἀλήθεια;
Στὴν ἀρχὴ πρέπει νὰ εἴχαμε τὸ ρῆμα
λανθάνω μὲ τὰ ρηματικά του θέματα λάθω
καὶ λήθω, ποὺ σημαίνει: διαφεύγω τὴν προσοχή,
μένω ἀπαρατήρητος, μένω ἄγνωστος,
δὲν μὲ ξέρει κανείς. ̓Απὸ τὸ ἴδιο ρῆμα ἔχουμε
τὴ λήθη -- λησμοσύνη, ξεχασιά. ̓Απὸ ἐδῶ
ἔχουμε καὶ τὴ μετοχὴ λανθασμένος, ποὺ σήμερα
τὸ λέμε λαθεμένος. Φυσικά ἀπὸ ἐκεῖ
ἔχουμε καὶ τὸ λάθος, ἀπὸ τὴν ἴδια ἑλληνικὴ
οἰζα καὶ ἀπὸ ἐδῶ μέσα πηγάζει καὶ ἡ ἀλήθεια.
Γιὰ νὰ κάνουμε ὅμως τὴν ἀλήθεια, δὰλαμε
μπροστὰ ἀπὸ ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα μία
δυναμικὴ καὶ ἄκρως δημιουργικὴ ἑλληνικὴ
«πρόθεση» - τὸ πρῶτο φωνῆεν ποὺ ἔκανε
ποτὲ ὁ ἄνθρωπος, τὸ α καὶ αὐτὸ μὲ μιὰ στερητικὴ
ἔννοια (ἄνευ, μή). Τὸ ὀνομάζουμε
σήμερα «στερητικὸ ἄλφα» καὶ μὲ αὐτὸ κά-
νουμε τὴ λέξη νὰ ἔχει ἀκριδῶς τὴν ἀντίθετη
σημασία.
Σύμφωνα λοιπὸν μὲ τὰ παραπάνω ἀπὸ
τὶς ρἰζες τοῦ ρήματος λανθάνω/λάθω/λήθω
ἔγινε τὸ ἐπίθετο ἀτληθὴς καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ
οὐσιαστικὸ ἀφλήθεια, ὅπου τὸ ἀρχικὸ σημαίνει
τὸ ἀντίθετο ἀπὸ ὅ,τι τὸ ὑπόλοιπο τῆς
λέξης λήθη -- λΧησμόνισμα, ξέχασμα. Αρα
ἀλήθεια σημαίνει αὐτὸ ποὺ δὲν λησμονιέται,
δὲν Ἐεχνιέται, δὲν διαφεύγει τὴν προσοχή,
δὲν μένει ἀπαρατήρητο, τὸ ἐναντίον
τοῦ ψεύδους, τὸ πραγματικό.
̓Αλήθεια, πόση ἀλήθεια κουθαλάει μέσα
της ἡ λέξη ἀλήθεια καὶ πόσο ἄρτια ἀρχιτεπτονικὰ
εἶναι καμωμένη, ποὺ δὲν θὰ χάσει
ποτὲ τὴ φρεσκάδα της καὶ τὴ νοηματικὴ
ἐφευρετικότητα ποὺ ἔχει μέσα της μέχρι σήμερα;
Ανάγλυφα μᾶς δίνει μία εἰκόνα ὅλης
τῆς ἀνθρώπινης -- ἑλληνικῆς- σκέψης ἀλλὰ
καὶ τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ -- καὶ αὐτὸς
ὁ πολιτισμὸς πρωτοδημιούργησε τὴν ἀφηοημένη
σκέψη.
Τὸ μονοπάτι τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ
πνεύματος φαίνεται ὁλοκάθαρο στὴ
γλῶσσα του, ποὺ τὴν καλλιέργησε μὲ λόγο
καὶ μετὰ τὸν ἀπαθανάτισε μὲ γράμματα, μὲ
ἀλφάδητο καὶ φωνήεντα -- μία ἄκρως ἑλληνικὴ
ἀνακάλυψη --, ἀπαθανάτισε ἔτσι ὅλο
τὸ πνεῦμα του καὶ τὸ μετάδωσε μέχρι σὲ μᾶς
σήμερα. Ὅλα αὐτὰ τὰ ἔδωσε ἕτοιμα -- πανέτοιμα
γιὰ τὴν ἀκρίδεια -- σ ̓ ὅλους τοὺς
ἄλλους λαοὺς ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμός, γιὰ
αὐτὸ σὲ καμμία ἄλλη γλῶσσα δὲν ἐξηγοῦνται
οὔτε ἡ ἀλήθεια οὔτε τὰ γράμματα
οὔτε τὸ ἀλφάθητο.
Ποῦ θὰ θρίσχονταν σήμερα ὅλες οἱ εὔρωπαϊκὲς
γλῶσσες χωρὶς τὴν ἑλληνική: Δὲν
ἀποτέλεσε ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα τὸ ὑπόθαθρο,
πάνω στὸ ὁποῖο στηρίχτηκαν ὅλες οἱ