ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
158ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1995
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ — χωρίς ὄνομα στόν κατάλογο
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ζει Η ΕΠΙΣΤΟΛ{ΣΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ
«᾿Αλήθεια», «τί» καὶ «Ἰνδοευρωπαϊκὴ» ἀπάτη
Κύριε διευθυντά,
Αὐτὴ ἡ ἑλληνική µας παγκόσμια γλῶσσα
χρύθει τόσες ἀλήθειες, ποὺ χρειάζεται νὰ
ψάξεις γερά, πολὺ γερά, ἂν θέλεις νὰ τὴν
κυριεύσεις. Ποιός ὅμως μπορεῖ, στὰ ἀλή-
θεια, νὰ κυριεύσει μιὰ γλῶσσα σὰν τὴν
ἑλληνική;
Ἡ λέξη ἀλήθεια δὲν πρέπει ἴσως νὰ εἶναι
ἀπὸ τὶς πρῶτες λέξεις ποὺ ἔπλασε ὁ ἄνθρω-
πος, ὁ Ἑλληνάνθρωπος, ὅταν ὅμως πνευ-
ματικὰ τοῦ χρειάστηκε ὡς ἐργαλεῖο περι-
γραφῆς ἢ ἀφηρημένης ἔννοιας, τὴν συναρ-
μολόγησε μόνος του, γιὰ νὰ δηλώνει αὐτὸ
ποὺ ἤθελε. Εἶναι λέξη καλλιεργημένης
ὑφῆς, εἶναι ἐργαλεῖο ἑλληνικῆς ἐφεύρεσης
ἀλλὰ καὶ ἀνακάλυψης καὶ ἔκρυθε μέσα της
τὰ ἴδια μυστικὰ γιὰ αὐτοὺς ποὺ τὴν πρω-
τοχρησιμοποίησαν καὶ τὰ ἴδια μυστικὰ
κρύδει μέσα της καὶ γιὰ μᾶς σήμερα. Εἶναι
λέξη πλασμένη νὰ λέει αὐτὸ ποὺ ἐννοεῖ.
Πῶς λοιπὸν ἔγινε ἡ ἑλληνικὴ λέξη ἀλή-
θεια; Στὴν ἀρχὴ πρέπει νὰ εἴχαμε τὸ ρῆμα
λανθάνω μὲ τὰ ρηματικά του θέματα λάθω
καὶ λήθω, ποὺ σημαίνει: διαφεύγω τὴν προ-
σοχή, μένω ἀπαρατήρητος, μένω ἄγνωστος,
δὲν μὲ ξέρει κανείς. ᾿Απὸ τὸ ἴδιο ρῆμα ἔχου-
με τὴ λήθη -- λησμοσύνη, ξεχασιά. ᾿Απὸ ἐδῶ
ἔχουμε καὶ τὴ μετοχὴ λανθασμένος, ποὺ σή-
µερα τὸ λέμε λαθεμένος. Φυσικά ἀπὸ ἐκεῖ
ἔχουμε καὶ τὸ λάθος, ἀπὸ τὴν ἴδια ἑλληνικὴ
οἰζα καὶ ἀπὸ ἐδῶ μέσα πηγάζει καὶ ἡ ἀλή-
θεια.
Γιὰ νὰ κάνουμε ὅμως τὴν ἀλήθεια, δὰ-
λαμε μπροστὰ ἀπὸ ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα μία
δυναμικὴ καὶ ἄκρως δημιουργικὴ ἑλληνικὴ
«πρόθεση» - τὸ πρῶτο φωνῆεν ποὺ ἔκανε
ποτὲ ὁ ἄνθρωπος, τὸ α καὶ αὐτὸ μὲ μιὰ στε-
ρητικὴ ἔννοια (ἄνευ, μή). Τὸ ὀνομάζουμε
σήμερα «στερητικὸ ἄλφα» καὶ μὲ αὐτὸ κά-
νουµε τὴ λέξη νὰ ἔχει ἀκριδῶς τὴν ἀντίθε-
τη σημασία.
Σύμφωνα λοιπὸν μὲ τὰ παραπάνω ἀπὸ
τὶς ρἰζες τοῦ ρήματος λανθάνω/λάθω/λήθω
ἔγινε τὸ ἐπίθετο ἀτληθὴς καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ
οὐσιαστικὸ ἀφλήθεια, ὅπου τὸ ἀρχικὸ ση-
μαίνει τὸ ἀντίθετο ἀπὸ ὅ,τι τὸ ὑπόλοιπο τῆς
λέξης λήθη -- λΧησμόνισμα, ξέχασμα. Αρα
ἀλήθεια σημαίνει αὐτὸ ποὺ δὲν λησμονιέ-
ται, δὲν Ἐεχνιέται, δὲν διαφεύγει τὴν προ-
σοχή, δὲν μένει ἀπαρατήρητο, τὸ ἐναντίον
τοῦ ψεύδους, τὸ πραγµατικό.
᾿Αλήθεια, πόση ἀλήθεια κουθαλάει µέσα
της ἡ λέξη ἀλήθεια καὶ πόσο ἄρτια ἀρχιτε-
πτονικὰ εἶναι καμωμένη, ποὺ δὲν θὰ χάσει
ποτὲ τὴ φρεσκάδα της καὶ τὴ νοηματικὴ
ἐφευρετικότητα ποὺ ἔχει µέσα της µέχρι σή-
μερα; Ανάγλυφα μᾶς δίνει µία εἰκόνα ὅλης
τῆς ἀνθρώπινης -- ἑλληνικῆς- σκέψης ἀλλὰ
καὶ τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ -- καὶ αὐτὸς
ὁ πολιτισμὸς πρωτοδημιούργησε τὴν ἀφη-
οηµένη σκέψη.
Τὸ μονοπάτι τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ
πνεύματος φαίνεται ὁλοκάθαρο στὴ
γλῶσσα του, ποὺ τὴν καλλιέργησε μὲ λόγο
καὶ μετὰ τὸν ἀπαθανάτισε μὲ γράμματα, μὲ
ἀλφάδητο καὶ φωνήεντα -- μία ἄκρως ἑλλη-
νικὴ ἀνακάλυψη --, ἀπαθανάτισε ἔτσι ὅλο
τὸ πνεῦμα του καὶ τὸ μετάδωσε μέχρι σὲ μᾶς
σήμερα. Ὅλα αὐτὰ τὰ ἔδωσε ἕτοιμα -- πα-
νέτοιμα γιὰ τὴν ἀκρίδεια -- σ᾽ ὅλους τοὺς
ἄλλους λαοὺς ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμός, γιὰ
αὐτὸ σὲ καμμία ἄλλη γλῶσσα δὲν ἐξη-
γοῦνται οὔτε ἡ ἀλήθεια οὔτε τὰ γράμματα
οὔτε τὸ ἀλφάθητο.
Ποῦ θὰ θρίσχονταν σήµερα ὅλες οἱ εὔρω-
παϊκὲς γλῶσσες χωρὶς τὴν ἑλληνική: Δὲν
ἀποτέλεσε ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα τὸ ὑπόθα-
θρο, πάνω στὸ ὁποῖο στηρίχτηκαν ὅλες οἱ