ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
158ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1995
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Money, money, money — ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟΣ
Κείμενο φύλλου
ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΙΚΑ
ΜΟΠΕΥ, ΠΙΟΠΘΥ, ΠΙΟΠΘ)...
Στὸ «ΒΗΜΑ» τῶν Χριστουγέννων ὁ καθηγητής [. Μπαμπινιώτης ἀναζητᾶ ἐναγωνίως «σπόνσορες» καὶ χορηγοὺς
γιὰ τὴν «ἀνάπτυξη» τῶν ̓Ελληνικῶν σπουδῶν στὶς ΗΠΑ. Δέκτης τῶν ἐκκλήσεων καὶ παρακλήσεων τοῦ
καθηγητοῦ εἶναι ὁ καθένας ποὺ μπορεῖ νὰ διαθέσει χρήματα -- ἦ ἐπὶ τὸ ἑλληνικότερον ΠΙΟΠΕΥ.. ̓Εφοπλιστές,
γιαουρτι ΦΑΓΕ, ἐπιχειρηματίες, ̓Ελληνοαμερικανοί, οἱ πάντες καλοῦνται ἀπὸ τὸν κ. Μπ. νὰ καταδάλουν
χρήματα. Τὸ Ίδρυμα Ωνάση ἀποτελεῖ τον κύριο στόχο τῶν αἰτήσεων τοῦ «μεγίστου» γλωσσολόγου τῆς χώρας μας.
̓Επιτέλους ἂς ἀνοίξει κάποιος τὸ «πουγγί» του κι ἂς ἐνισχύσει τὶς ἑλληνικὲς σπουδὲς στὶς ΗΠΙΑ, δροντοφωνάξει ὁ
Γ. Μπαμπινιώτης. Καὶ ρίχνει ὅλο ὑπονούμενα, τὸ «δόλωμα»: «Ἢ ἀμερικανικὴ διανόηση ἀντιδρᾶ στὸν
εὐρωχεντρισμό, ποὺ περιλαμόάνει καὶ τὸν ἑλληνοκεντρισμὸ λόγω συμπλέγματος μειονεξίας», γι ́ αὐτὸ ὁ Γ.
Μπαμπινιώτής προσφέρει ἑαυτὸν γιὰ τὴν ἀνάπτυξη τοῦ ̓Ελληνοκεντρισμοῦ στὶς ΗΠΑ, καὶ ὄγῆκε στὴ γύρα -συγγνώμη
στὸ «ΒΗΜΑ» - πρὸς ἄγραν χρημάτων. Ζητᾶ «σπόνσορες» ὁ πολὺς καθηγητὴς ἀπὸ τὸ -- γνωστὸ γιὰ τὸ
φιλελληνισμό του --"Ίδρυμα Ωνάση, γιὰ νὰ πολεμήσει τὸν Πανσουμερισμὸ τῶν ΗΠΑ (ἂν καὶ δὲν τολμᾶ ὁ καλὸς
καθηγητὴς νὰ κατονομάσει ἐπαχριδῶς τὴν σύγχρονη «ἀντιευρωπαϊκὴ» μόδα, ποὺ σαρώνει τὴν ἀμερικανικὴ
ιανηση).
Ὅμως τ ἐννοεῖ, ὅταν μιλᾶ γιὰ « Ελληνικότητα» καὶ «Ελληνικὲς σπουδὲς» ὁ Γ. Μπαμπινιώτης; Τὸν ἀρχαῖο
̓Ελληνιχὸ πολιτιομό; Τοὺς « ̓Ινδοευρωπαίους»; Τὸ Βυξάντιο; Τὴν ̓Ορθοδοξία; Τὸ Ρίτσο καὶ τον Παλαμᾶ; Τὴ
Ρωμιοσύνη; Τοὺς νέο-ορθόδοξους, τέως θαμῶνες τοῦ Καρτιὲ- Λατέν; Τί εἶναι «Ελληνικότητα» καὶ τί «Ελληνικὲς
σπουδές», ποὺ πρέπει ν ̓ ἀναπτυχθοῦν στὶς ΗΠΑ; Καὶ τὸ κρισιμότερο ἐρώτημα: Τί ἀπὸ ὅλα τὰ δημιουργήματα τοῦ
̓Ελληνικοῦ "Ἔθνους ἀνὰ τοὺς αἰῶνες ἔχει ζωτικὴ ἀνάγκη σήμερα ὁ ̓Αμερικανὸς ἀλλὰ καὶ ὁ κάθε σύγχρονος
ἄνθρωπος; Μήπως ὁ σύγχρονος ̓Αμερικανὸς χρειάζεται τὴν Ορθοδοξία χαὶ τὸ Βυζάντιο ἢ τὴ Ρωμιοσύνη, γιὰ νὰ
ἀντικαταστήσει τὸ ἕνα γριστιανικὸ δόγμα
με τὸ ἄλλο; Τί ἔχει νὰ ὠφεληθεῖ ἀπὸ αὐτά; Μήπως χρειάζεται τὴ
νερελληνικὴ ποίηση καὶ λογοτεχνία; Δὲν ὑπάρχουν ἐξ ἴσου σπουδαῖοι ̓Αμερικανοὶ συγγραφεῖς καὶ ποιητές,
ἀντάξιοι τῶν δικῶν μας Καζαντζάκη χαὶ Παλαμᾶ Μήπως ὁ σύγχρονος ̓Αμερικανος χρειάζεται ν ̓
ἀντικαταστήσει τὸ μῦθο τοῦ Πανσουμερισμοῦ μὲ τὸ μύθο τῶν ̓Ινδοευρωπαίων; Σὲ τί θὰ ὠφεληθεῖ πέφτοντας ἀπὸ
τὴ μία ἀπάτη στὴν ἄλλη;
"Όμως ὁ σύγχρονος ̓Αμερικανὸς -- ὅπως καὶ ὁ κάθε ἄνθρωπος - χρειάζεται ἐπειγόντως λύσεις στὰ πιὸ κρίσιμα
προθλήματα τῆς σημερινῆς κοινωνίας. ̓Ερωτά ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος: α) Τί ὁδήγησε στὴν οἰκολογικὴ
καταστροφὴ τοῦ αἰώνα μας καὶ πῶς θ ̓ ἀπαλλαγοῦμε ἀπ ̓ αὐτήν; ̓Η ἀπάντηση ὑπάρχει στὴν ἀρχαία Ελλάδα τῆς
φυσιοκρατίας καὶ τοῦ μέτρου. 6) Τί ὁδήγησε στὴν κατάρρευση τῶν σύγχρονων πολιτικῶν συστημάτων καὶ πῶς θὰ
πρέπει νὰ κυδερνᾶται στὸ μέλλον ἡ ἀνθρωπότητα; ̓Η ἀπάντηση ὑπάρχει στὴν ἀρχαία ̓ Ελλάδα, τῆς ἄμεσης
ῥημοκρατίας τῶν πολιτῶν καὶ ὄχι στὸν ἀντιπροσωπευτικὸ κοινοθουλευτισμὸ τῶν ἐντολοδόχων τῶν «καρτὲλ»
πετρελαίου. γ)Τί ὁδήγησε στὸν ἐξανδραποδισμὸ τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴ μηχανή; Τί κατάντησε τὶς ἐπιστῆμες
φερέφωνα τοῦ χρήματος; Γιατί χρεωκοπεῖ παντοῦ ἡ δικαιοσύνη; Γιατὶ ἐκόδαρδαρίστηχε ὁ ἀθλητισμός; Γιατί
παντοῦ κυδερνᾶ, στὸ ὄνομα δῆθεν τοῦ ὀρθοῦ λόγου, ὁ παραλογισμός; Γιατί παντοῦ ἰσοπεδώνονται οἱ ψυχές,
ἐκπορνεύονται οἱ θεσμοὶ καὶ διατιμῶνται οἱ ἀξίες; Ποιὸς θὰ ἀπαντήσει σὲ τέτοιου εἴδους ζωτικὰ ἐρωτήματα; Καὶ
ποιὸς ἔχει νὰ προτείνει τὶς ἐνδεδειγμένες λύσεις;
Ὅποιος διαθέτει ἔστω καὶ στοιχειώδη αἴσθηση τῆς ἱστορίας, γνωρίζει ὅτι ἡ μοναδικὴ φορὰ ποὺ ἡ ἀνθρωπότητα
ἔδωσε -- τὴν καλύτερη μέχρι στιγμῆς -- ἀπάντηση στὰ κρίσιμα ἐρωτήματα τῆς ζωῆς, ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ «θεϊκοὺ»
αἰῶνες τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν πόλεων, ὁ γνωστος χλασσιχὸς πολιτισμὸς (8ος-δος αἰ.). Στὴν ἀθηναϊκὴ ἡλιαία
ὄρῆκε ἐφαρμογὴ τὸ τελειότερο δικαστικὸ σύστημα τῆς ἱστορίας. Στὴν ἐκχλησία τοῦ δήμου ἔγινε πραγματικότητα
ἡ τελειότερη ἐκφραση τῆς πολιτικῆς ἐλευθερίας, ποὺ εἰδὲ ποτὲ ὁ κόσμος. Στὴν ̓Ολυμπία ἐτελέσθησαν οἱ πλέον
ἁγνοὶ καὶ ἀθλητικοὶ ἀγῶνες τῆς ̓Ιστορίας, χωρὶς τὴ χορηγία τῆς Κόκα- Κόλα ἢ τὴν προστασία τοῦ Λευκοῦ Οἴκου.
Στὸ θέατρο τοῦ Διονύσου εἰδε τὸ φῶς τῆς ἡμέρας ἡ ὑψηλότερη πνευματικὴ δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου, ἀνάμεσα
στὴν οἰμωγὴ τῆς ̓Αντιγόνης καὶ τὸ παράπονο τοῦ Οιδίποδα. Στὴν Μίλητο καὶ τὴν ́Ἔφεσο καὶ στὴν αἰώνια
ἑλληνικὴ γῆ τῆς ̓Ιωνίας γιὰ πρώτη φορὰ στὴν Ἱστορία ὁ ἄνθρωπος ἐξήγησε αἰτιοκρατικὰ τὰ φυσικὰ φαινόμενα
καὶ ἀντίκρυσε τὸ ἀνέσπερον φῶς τοῦ ὀρθοῦ λόγου. Εκεῖ καὶ τότε -- στὴν ̓ Αρχαία ̓ Ελλάδα τῆς ἐποχῆς τοῦ σιδήρου
--ὁ ἄνθρωπος γιὰ πρώτη φορὰ στὴν ἱστορία ἀντίκρυσε τὸν ἑαυτό του καὶ τὸν προορισμό του, ποὺ συνίσταται στὸ
νὰ νοηματοδοτήσει τὴ φύση. Εκεῖ καὶ τότε ἐξανθρωπίστηχε ὁ ἄνθρωπος, γι’ αὐτὸ ἡ ̓Αρχαία Ελλάδα παραμένει
πάντα οἰκουμενικὸ ὅραμα καὶ αἰώνια πηγὴ ἔμπνευσης γιὰ κάθε ἄνθρωπο ὅπου γῆς.
Τὴν ̓ Αρχαία ̓ Ελλάδα χρειάζεται λοιπὸν σήμερα ὁ σύγχρονος Αμερικανὸς Καὶ ὁ κάθε ἄνθρωπος. Τὸ Βυξάντιο καὶ
ἡ Ρωμιοσύνη τοῦ εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορα και ἐντελῶς ἄχρηστα. Κι ὅταν λέμε «Αρχαία ̓ Ελλάδα», δὲν ἐννοοῦμε
προφανῶς γραμματικὰ ἢ συντακτικὰ φαινόμενα (ὅπως διδάσκονται ἠλιθίως ἐδῶ καὶ αἰῶνες τὰ ἑλληνόπουλα στὰ
ἄθλια σχολεῖα μας) ἀλλὰ τὶς ἀξίες τῆς ̓Αρχαίας Ελλάδας καὶ προπάντων τοὺς θεσμούς της, ποὺ δικαίωσαν τὴν
παρουσια τοῦ ἀνθρώπου πάνω στὴ γῇ γιὰ μία καὶ μονάκριδη φορά, ἐκεῖ καὶ τότε, ὑπὸ τὴν σκιὰν τῆς Ακροπόλεως.
Αὐτὴ ἡ ἔμπνευση, αὐτὸ τὸ ὅραμα καθοδηγοῦν τὴν ἀνθρωπότητα στὸ μέλλον τῆς καὶ ἀποτελοῦν τὴ μόνη ἐγγύηση
γιὰ τὴν ἐκπλήρωση τοῦ ὑψηλοῦ προοριομοῦ της: τὸν ἐξανθρωπισμὸ τοῦ ἀνθρωπου.
Ὃ Μεταπολιτικὸς