ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
158ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1995
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Money, money, money — ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΙΚΑ
ΜΟΠΕΥ, ΠΙΟΠΘΥ, ΠΙΟΠΘ)...
Στὸ «ΒΗΜΑ» τῶν Χριστουγέννων ὁ καθηγητής [. Μπαμπινιώτης ἀναζητᾶ ἐναγωνίως «σπόνσορες» καὶ χορηγοὺς
γιὰ τὴν «ἀνάπτυξη» τῶν ᾿Ελληνικῶν σπουδῶν στὶς ΗΠΑ. Δέκτης τῶν ἐκκλήσεων καὶ παρακλήσεων τοῦ
καθηγητοῦ εἶναι ὁ καθένας ποὺ μπορεῖ νὰ διαθέσει χρήματα -- ἦ ἐπὶ τὸ ἑλληνικότερον ΠΙΟΠΕΥ.. ᾿Εφοπλιστές,
γιαουρτι ΦΑΓΕ, ἐπιχειρηματίες, ᾿Ελληνοαμερικανοί, οἱ πάντες καλοῦνται ἀπὸ τὸν κ. Μπ. νὰ καταδάλουν
χρήματα. Τὸ Ίδρυμα Ωνάση ἀποτελεῖ τον κύριο στόχο τῶν αἰτήσεων τοῦ «μεγίστου» γλωσσολόγου τῆς χώρας µας.
᾿Επιτέλους ἂς ἀνοίξει κάποιος τὸ «πουγγί» του κι ἂς ἐνισχύσει τὶς ἑλληνικὲς σπουδὲς στὶς ΗΠΙΑ, δροντοφωνάξει ὁ
Γ. Μπαμπινιώτης. Καὶ ρίχνει ὅλο ὑπονούμενα, τὸ «δόλωμα»: «Ἢ ἀμερικανικὴ διανόηση ἀντιδρᾶ στὸν
εὐρωχεντρισμό, ποὺ περιλαμόάνει καὶ τὸν ἑλληνοκεντρισμὸ λόγω συμπλέγματος µειονεξίας», γι΄ αὐτὸ ὁ Γ.
Μπαμπινιώτής προσφέρει ἑαυτὸν γιὰ τὴν ἀνάπτυξη τοῦ ᾿Ελληνοκεντρισμοῦ στὶς ΗΠΑ, καὶ ὄγῆκε στὴ γύρα --
συγγνώμη στὸ «ΒΗΜΑ» - πρὸς ἄγραν χρημάτων. Ζητᾶ «σπόνσορες» ὁ πολὺς καθηγητὴς ἀπὸ τὸ -- γνωστὸ γιὰ τὸ
φιλελληνισμό του --"Ίδρυμα Ωνάση, γιὰ νὰ πολεμήσει τὸν Πανσουμερισμὸ τῶν ΗΠΑ (ἂν καὶ δὲν τολμᾶ ὁ καλὸς
καθηγητὴς νὰ κατονοµάσει ἐπαχριδῶς τὴν σύγχρονη «ἀντιευρωπαϊκὴ» μόδα, ποὺ σαρώνει τὴν ἀμερικανικὴ
ιανηση).
Ὅμως τ ἐννοεῖ, ὅταν μιλᾶ γιὰ « Ελληνικότητα» καὶ «Ελληνικὲς σπουδὲς» ὁ Γ. Μπαμπινιώτης; Τὸν ἀρχαῖο
᾿Ελληνιχὸ πολιτιομό; Τοὺς «᾿Ινδοευρωπαίους»; Τὸ Βυξάντιο; Τὴν ᾿Ορθοδοξία; Τὸ Ρίτσο καὶ τον Παλαμᾶ; Τὴ
Ρωμιοσύνη; Τοὺς νέο-ορθόδοξους, τέως θαμῶνες τοῦ Καρτιὲ- Λατέν; Τί εἶναι «Ελληνικότητα» καὶ τί «Ελληνικὲς
σπουδές», ποὺ πρέπει ν᾿ ἀναπτυχθοῦν στὶς ΗΠΑ; Καὶ τὸ κρισιμότερο ἐρώτημα: Τί ἀπὸ ὅλα τὰ δημιουργήματα τοῦ
᾿Ελληνικοῦ "Ἔθνους ἀνὰ τοὺς αἰῶνες ἔχει ζωτικὴ ἀνάγκη σήμερα ὁ ᾽Αμερικανὸς ἀλλὰ καὶ ὁ κάθε σύγχρονος
ἄνθρωπος; Μήπως ὁ σύγχρονος ᾽Αμερικανὸς χρειάζεται τὴν Ορθοδοξία χαὶ τὸ Βυζάντιο ἢ τὴ Ρωμιοσύνη, γιὰ νὰ
ἀντικαταστήσει τὸ ἕνα γριστιανικὸ δόγμα µε τὸ ἄλλο; Τί ἔχει νὰ ὠφεληθεῖ ἀπὸ αὐτά; Μήπως χρειάζεται τὴ
νερελληνικὴ ποίηση καὶ λογοτεχνία; Δὲν ὑπάρχουν ἐξ ἴσου σπουδαῖοι ᾿Αμερικανοὶ συγγραφεῖς καὶ ποιητές,
ἀντάξιοι τῶν δικῶν µας Καζαντζάκη χαὶ Παλαμᾶ Μήπως ὁ σύγχρονος ᾽Αμερικανος χρειάζεται ν᾿
ἀντικαταστήσει τὸ μῦθο τοῦ Πανσουμερισμοῦ μὲ τὸ μύθο τῶν ᾿Ινδοευρωπαίων; Σὲ τί θὰ ὠφεληθεῖ πέφτοντας ἀπὸ
τὴ µία ἀπάτη στὴν ἄλλη;
"Όμως ὁ σύγχρονος ᾽Αμερικανὸς -- ὅπως καὶ ὁ κάθε ἄνθρωπος - χρειάζεται ἐπειγόντως λύσεις στὰ πιὸ κρίσιμα
προθλήματα τῆς σημερινῆς κοινωνίας. ᾿Ερωτά ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος: α) Τί ὁδήγησε στὴν οἰκολογικὴ
καταστροφὴ τοῦ αἰώνα µας καὶ πῶς θ᾽ ἀπαλλαγοῦμε ἀπ᾿ αὐτήν; ᾿Η ἀπάντηση ὑπάρχει στὴν ἀρχαία Ελλάδα τῆς
φυσιοκρατίας καὶ τοῦ μέτρου. 6) Τί ὁδήγησε στὴν κατάρρευση τῶν σύγχρονων πολιτικῶν συστηµάτων καὶ πῶς θὰ
πρέπει νὰ κυδερνᾶται στὸ μέλλον ἡ ἀνθρωπότητα; ᾿Η ἀπάντηση ὑπάρχει στὴν ἀρχαία ᾿ Ελλάδα, τῆς ἄμεσης
ῥημοκρατίας τῶν πολιτῶν καὶ ὄχι στὸν ἀντιπροσωπευτικὸ κοινοθουλευτισμὸ τῶν ἐντολοδόχων τῶν «καρτὲλ»
πετρελαίου. γ)Τί ὁδήγησε στὸν ἐξανδραποδισμὸ τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴ μηχανή; Τί κατάντησε τὶς ἐπιστῆμες
φερέφωνα τοῦ χρήματος; Γιατί χρεωκοπεῖ παντοῦ ἡ δικαιοσύνη; Γιατὶ ἐκόδαρδαρίστηχε ὁ ἀθλητισμός; Γιατί
παντοῦ κυδερνᾶ, στὸ ὄνομα δῆθεν τοῦ ὀρθοῦ λόγου, ὁ παραλογισμός; Γιατί παντοῦ ἰσοπεδώνονται οἱ ψυχές,
ἐκπορνεύονται οἱ θεσμοὶ καὶ διατιμῶνται οἱ ἀξίες; Ποιὸς θὰ ἀπαντήσει σὲ τέτοιου εἴδους ζωτικὰ ἐρωτήματα; Καὶ
ποιὸς ἔχει νὰ προτείνει τὶς ἐνδεδειγμένες λύσεις;
Ὅποιος διαθέτει ἔστω καὶ στοιχειώδη αἴσθηση τῆς ἱστορίας, γνωρίζει ὅτι ἡ μοναδικὴ φορὰ ποὺ ἡ ἀνθρωπότητα
ἔδωσε -- τὴν καλύτερη µέχρι στιγμῆς -- ἀπάντηση στὰ κρίσιμα ἐρωτήματα τῆς ζωῆς, ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ «θεϊκοὺ»
αἰῶνες τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν πόλεων, ὁ γνωστος χλασσιχὸς πολιτισμὸς (8ος-δος αἰ.). Στὴν ἀθηναϊκὴ ἡλιαία
ὄρῆκε ἐφαρμογὴ τὸ τελειότερο δικαστικὸ σύστημα τῆς ἱστορίας. Στὴν ἐκχλησία τοῦ δήμου ἔγινε πραγματικότητα
ἡ τελειότερη ἐκφραση τῆς πολιτικῆς ἐλευθερίας, ποὺ εἰδὲ ποτὲ ὁ κόσμος. Στὴν ᾿Ολυμπία ἐτελέσθησαν οἱ πλέον
ἁγνοὶ καὶ ἀθλητικοὶ ἀγῶνες τῆς ᾿Ιστορίας, χωρὶς τὴ χορηγία τῆς Κόκα- Κόλα ἢ τὴν προστασία τοῦ Λευκοῦ Οἴκου.
Στὸ θέατρο τοῦ Διονύσου εἰδε τὸ φῶς τῆς ἡμέρας ἡ ὑψηλότερη πνευματικὴ δηµιουργία τοῦ ἀνθρώπου, ἀνάμεσα
στὴν οἰμωγὴ τῆς ᾽Αντιγόνης καὶ τὸ παράπονο τοῦ Οιδίποδα. Στὴν Μίλητο καὶ τὴν ΄Ἔφεσο καὶ στὴν αἰώνια
ἑλληνικὴ γῆ τῆς ᾿Ιωνίας γιὰ πρώτη φορὰ στὴν Ἱστορία ὁ ἄνθρωπος ἐξήγησε αἰτιοκρατικὰ τὰ φυσικὰ φαινόμενα
καὶ ἀντίκρυσε τὸ ἀνέσπερον φῶς τοῦ ὀρθοῦ λόγου. Εκεῖ καὶ τότε -- στὴν᾿ Αρχαία ᾿ Ελλάδα τῆς ἐποχῆς τοῦ σιδήρου
--ὁ ἄνθρωπος γιὰ πρώτη φορὰ στὴν ἱστορία ἀντίκρυσε τὸν ἑαυτό του καὶ τὸν προορισμό του, ποὺ συνίσταται στὸ
νὰ νοηµατοδοτήσει τὴ φύση. Εκεῖ καὶ τότε ἐξανθρωπίστηχε ὁ ἄνθρωπος, γι’ αὐτὸ ἡ ᾿Αρχαία Ελλάδα παραμένει
πάντα οἰκουμενικὸ ὅραμα καὶ αἰώνια πηγὴ ἔμπνευσης γιὰ κάθε ἄνθρωπο ὅπου γῆς.
Τὴν᾿ Αρχαία᾿ Ελλάδα χρειάζεται λοιπὸν σήμερα ὁ σύγχρονος Αμερικανὸς Καὶ ὁ κάθε ἄνθρωπος. Τὸ Βυξάντιο καὶ
ἡ Ρωμιοσύνη τοῦ εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορα και ἐντελῶς ἄχρηστα. Κι ὅταν λέμε «Αρχαία ᾿ Ελλάδα», δὲν ἐννοοῦμε
προφανῶς γραμματικὰ ἢ συντακτικὰ φαινόμενα (ὅπως διδάσκονται ἠλιθίως ἐδῶ καὶ αἰῶνες τὰ ἑλληνόπουλα στὰ
ἄθλια σχολεῖα μας) ἀλλὰ τὶς ἀξίες τῆς ᾿Αρχαίας Ελλάδας καὶ προπάντων τοὺς θεσμούς της, ποὺ δικαίωσαν τὴν
παρουσια τοῦ ἀνθρώπου πάνω στὴ γῇ γιὰ µία καὶ µονάκριδη φορά, ἐκεῖ καὶ τότε, ὑπὸ τὴν σκιὰν τῆς Ακροπόλεως.
Αὐτὴ ἡ ἔμπνευση, αὐτὸ τὸ ὅραμα καθοδηγοῦν τὴν ἀνθρωπότητα στὸ μέλλον τῆς καὶ ἀποτελοῦν τὴ μόνη ἐγγύηση
γιὰ τὴν ἐκπλήρωση τοῦ ὑψηλοῦ προοριομοῦ της: τὸν ἐξανθρωπισμὸ τοῦ ἀνθρωπου.
Ὃ Μεταπολιτικὸς