ΓΕΩΡΓΙΟΣ Δ. ΔΕΠΟΣ Ἰμπεριαλισμὸς καὶ πόλεμος ̓Απέναντι τὄνα στ ̓ ἄλλο στέκουνε σήμερα δύο - τρία παγκόσμια μεγαθήρια ἑκατοντάδες χιλιάδες φορὲς πιὸ μεγαλόσωμα ἀπ ̓ τὰ φοβερώτερα τοῦ εἴδους, ποῦχε ποτὲ νὰ ἐπιδείξει ὁ γήινος φλοιός. Ἡ ἀναμέτρηση τῶν κολοσσῶν αὐτῶν γίνεται στὴν ἀρχὴ μὲ ἀπειλητικὰ μουγκρίσματα. Ὃ φόβος τῶν δοντιῶν καὶ τῶν νυχιῶν τους ---τοῦ ἀτομικοῦ πολέμου-- σταματάει τὶς ἀναπνοές. Σὰν ἀντίδραση τῶν τρομαγμένῶων πληθυσμῶν ἐκδηλώνονται τὰ «εἰρηνιστικά κινήματα», τὰ «σπίτια τῆς εἰρήνης», οἱ Γερμανοὶ «πράσινοι», οἱ Γιαπωνέζοι ἀντιπυρηνιστές κ.λ.π., κ.λ.π. Κι ὅμως ἡ ἀνθρωπότητα δὲν εἶναι σήμερα σὲ καλύτερη μοίρα, ἀπὸ ἄποψη πολεμικῆς ψυχολογίας, ἀπ ̓ ὅσο ἤτανε δέκα, εἴκοσι, ἤ τριάντα χρόνια πρίν. Μποροῦμε μάλιστα νὰ ποῦμε, ὅτι εἷναι πιὸ κοντὰ στὸν πόλεμο παρὰ ποτὲ ἄλλοτε ἀπ ̓ τὸ 1945 καὶ μετά. "Αν δὲ θεωρήσουμε καὶ τοὺς τοπικοὺς πολέμους, ποὺ αὐτὴ τὴ στιγμὴ διεξάγονται σ ̓ ὅλο τὸν πλανήτη, σὰν προανάκρουσμα τοῦ μεγάλου καὶ γενικοῦ πολέμου, ποὺ βρίσκεται κάπου κρυμμένος στὸ μέλλον καὶ μᾶς ἀπειλεῖ, τότε θὰ δικαιώσουμε ἴσως τὸν στρατιωτικὸ ἐκεῖνο ποὺ εἶπε τελευταῖα, πὼς ὁ ψυχρὸς πόλεμος ἔχει πιὰ ξεπεραστεῖ κι εἴμαστε κι ὅλας μέσα στὸ θερμό. ̓Αλλὰ μιὰ ἀκόμα προκαταρκτικὴ μορφὴ αὐτοῦ τοῦ πολέμου, τοῦ θερμοῦ καὶ τοῦ «μελλοντικοῦ», εἶναι κι ἡ προσπάθεια ποὺ καταβάλλεται ἀπ ̓ τοὺς ἀντίπαλους γιὰ ἐσωτερικὴ φθορὰ ὁ ἕνας τοῦ ἄλλου. Ὁ «ξένος δάχτυλος» εἶναι στὴν ἡμερήσια διάταἔῃ σ ̓ ὅλες τὶς χῶρες, ὅσο κι ἄν οἱ λαοὶ δὲν ἔχουνε πλήρη συνείδηση τοῦ γεγονότος αὖτοῦ. 'Ἡ στρατηγικὴ τῆς προκαταβολικῆς φθορᾶς τοῦ ἀντίπαλου εἶναι τόσο σπουδαία, ὥστε μπορεῖ νάναι κανένας βέβαιος, ὅτι ὁ πόλεμος θὰ κριθεῖ πρὶν ἀκόμα ἀρχίσει. Καὶ τί δὲν στρατολογεῖται ἀπ ̓ τὰ κρυφὰ ἐπιτελεῖα τῶν Μεγάλων Δυνάμεων γιὰ τὸ ἔργο αὐτό; Τὰ πάντα παρακολουθοῦνται, τὰ πάντα ἐλέγχονται, τὰ πάντα ἐπιχειροῦνται. Ἔτσι, συμβαίνει πολλὲς φορὲς ἡ ἴδια ἡ εἰρήνη νὰ γίνεται τὸ πολεμικώτερο σύνθημα. Γιατί, ὅταν ἐξεγείρεται κανένας μαχητικὰ ἐναντίον ὁρισμένου μόνο «πολεμοκάπηλου» ἀντίπαλου, ποὺ εἶναι ἡ ἄλλη Δύναμη, δὲν κάνει ἄλλο παρὰ συμμαχικὸ πόλεμο ἐναντίον της, μαζὶ μὲ τὴν πρώτη: Ἢ «εἰρήνη» ἔτσι μετατρέπεται λαθραῖα σὲ πόλεμο. ̓Αλλὰ ὅταν λέμε ἱμπεριαλισμός, τί ἐννοοῦμε: Παλιὰ ἡ λέξη σήμαινε τὴν προσπάθεια δημιουργίας ΙΠΙΡΕΓΙΙΠΙ, δηλαδὴ αὖτοκρατορίας. Τὴν στρατιωτικὴ κατάληψη ἐδαφῶν καὶ τὴν ἐπέκταση σ ̓ αὐτὰ τῆς κρατικῆς κυριαρχίας τοῦ κατακτητῆ. Τότε οἱ κατακτημένοι μετατρέπονταν σὲ δούλους (ἐνῶ ἀργότερα σὲ ἐκμεταλλευόμενους πληθυσμούς). Στὴ νεώτερη φιλολογία ὅμως κι ἰδίως τὴ μαρξιστικὴ (βλέπε Λένιν, Ίμπεριαλισμός) ἡ λέξη ἱμπεριαλισμὸς ἔχει εἰδικὴν ἔννοια. Σημαίνει τὴν ἴδια τὴν τελευταία φάση τῆς καπιταλιστικῆς ἀνάπτυξης. Τὴν ἐποχὴ τῶν μονοπωλίων. Τὴν ἐποχὴ ποὺ τὸ τραπεζιτικὸ κεφάλαιο ἑνοποιεῖ καὶ ὑποτάζει τὸ βιομηχανικό, σὲ ἐθνικὴ κλίμακα. Καὶ ποὺ τότε ὁλόκληρο τὸ ἑνοποιημένο πιὰ ἐθνικὸ κεφάλαιο σὰν ἕνα σῶμα ἀναζητάει πυρετωδῶς (μέσω τῆς κυβέρνησής του) πρῶτες ὖλες σὲ παγκόσμια κλίμακα καὶ ἀγορὲς διάθεσης τῆς παραγωγῆς του πάλι σὲ παγκόσμια κλίμακα. Αὐτὴ ἡ πυρετώδης ἀναζήτηση (καὶ τὸ σκόνταμά της ἀπάνω σὲ ἀνταγωνιστὲς) εἶναι ἐκείνη ποὺ κλείνει μέσα τῆς τὸν πόλεμο, ὅπως τὸ σύννεφο κλείνει μέσα του τὴ βροχή. ̓Αλλὰ καλύτερα νὰ μὴν τὸ λέγανε ποτὲ ἔτσι καθαρὰ οἱ μαρξιστὲς αὐτό. (Καλύτερα νὰ εἴχανε «φάει τὴ γλώσσα τους»). Γιατὶ ὁ τύπος αὐτὸς κοινωνίας εἶναι ἡ καλύτερη φωτογραφία τῆς σοβιετικῆς. (Μιὰ φωτογραφία, ποὺ εἰκονίζει τὸ φωτογράφο, ἀπὸ λάθος τῆς μηχανῆς). Ὃ τύπος δηλαδὴ μιᾶς κοινωνίας, ὅπου ἡ οἰκονομία ἡ ἐθνικὴ εἶναι μονολιθικώτερη ἀπ ̓ ὁπουδήποτε ἀλλοῦ. Γιατὶ ἀλίμονο, μόνο οἱ ρομαντικοὶ πιστεύουνε πιὰ (μόνο δηλαδὴ οἱ ἄνθρωποι ποὔχουνε μείνει στὸ 1917, στὸ