ΗΝΙΟΧΟΣ 'Ὁ φιλόσοφος Κέλσος, ὃ χριστιανισμὸς καὶ ὁ μεγάλος ὁμολογητῆς Οριγένης Γιὰ τὴν ταυτότητα καὶ τὴν ζωὴ τοῦ νεοπλατωνικοῦ φιλοσόφου Κέλσου (2ος αἰ. μ.Χ.) δὲν γνωρίζουμε σχεδὸν τίποτα. ᾿Ακόμα καὶ τὸ πολύκροτο ἔργο του «᾿Αληθὴς Λόγος» (ποὺ δημοσιεύτηκε τὸ 178 μ.Χ. περίπου καὶ ἀπετέλεσε τὸ διεξοδικώτερο ἔργο φιλοσοφικῆς κριτικῆς τοῦ Χριστιανισμοῦ) ἔχει χαθεῖ. ᾿Αντίθετα ἔχει σωθεῖ ἡ χριστιανικὴ ἀπάντηση «Κατὰ Κέλσου» ἀπὸ τὸν ὁμο- λογητὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ Ὠριγένη (248 μ.Χ.), ἀπὸ τὴν ὁποία μποροῦμε νὰ λάδουμε κάποια ἰδέα ἀπὸ τὸν « ᾿Αλη θῆ 1ὀγο» τοῦ Κέλσου. Πρὶν ἀναφερθοῦμε ἀναλυτικὰ στὰ σπουδαιότερα ἐ ἐπιχειρήματα τοῦ Κέλ- σου, θεωροῦμε ἀπαραίτητο νὰ προθοῦμε στὶς ἑξῆς διευκρινίσεις: α) Ὁ «᾿Αληθὴς Λόγος» τοῦ Κέλσου, ποὺ ἀποτελεῖ κατὰ θάσιν φιλοσοφικὴ κριτική, εἶναι σύνοψη τῆς ἀπάντησης τῶν Ἑλλήνων πρὸς τοὺς Χριστιανοὺς κατὰ τὸν 20 αἱ. μ.Χ., ποὺ ἔκανε μεγάλη ἐντύπωση καὶ δημιούργησε τεράστια προόλήματα στὴν Ἐκκλησία. ᾿Ακόμα καὶ ἕνα μεγάλο πνεῦμα σὰν τὸν Ὦρι- γένη δὲν ἔδωσε πειστικὲς ἀπαντήσεις παρὰ σὲ ἐλάχιστα ἀπὸ τὰ φιλοσοφικὰ ἐπιχειρήματα τοῦ Κέλσου. 6) Ἐπειδή, ὅπως προαναφέραμε, τὸ ἔργο αὐτὸ τοῦ Κέλσου ἔχει ἀπολεσθεῖ, ἡ ἀνασύστασή του γίνεται ἀπὸ τὸ ἀντίπαλο ἔργο τοῦ Ὠριγένη «Κατὰ Κέλ- σου». γι᾿ αὐτὸ ἐξυπακούεται πάντα κάποια ἐπιφύλαξη. [Τὸ ἔργο αὐτὸ ἔχει ἐκδοθεῖ ἀπὸ τὸν ΜΙρπε, Ρ6. 11, 641-1632 καὶ ἀπὸ τὴν σειρὰ Β.Ε.Π.Ε.Σ. τῶν ἐκδόσεων τῆς «᾿Αποστολικῆς Διακονίας», τόμ. 9 καὶ 10 (Αθῆναι 1956-57). Στὴν ἔκδοση τῆς σειρᾶς Β.Ε.Π.Ε.Σ. ὑπάρχει καὶ ἀντίστοιχη ὑπογράμμιση τῶν φράσεων τοῦ Κέλσου (τυπωμένη μὲ ἀραιὰ γράμματα), ποὺ χάνει εὖὐχο- λώτερο τὸ ἔργο τῆς ἀνασύνθεσης ἀπὸ τὸν ἐρευνητή|. γ) Ἢ ἀνάλυση τῶν ἐπιχειρηή μάτων τοῦ Κέλσου λόγω ἐλλείψεως χώρου δὲν θὰ εἰναι λεπτομερὴς ἐδῶ, ἀλλὰ ἀναφέρεται στὰ πλέον σημαντικὰ σημεῖα τῆς κριτικῆς του. δ) Στοὺς πρώτους μεταχριστιανικοὺς αἰῶνες ὑπῆρξαν πολλοὶ Κέλσοι καὶ στὸ ἑλληνικὸ καὶ στὸ χριστιανικὸ στρατόπεδο, ποὺ τότε ἀντιμάχοντο. Ὃ συγ- γραφέας τοῦ « ᾿Αλη θοῦς Λόγου». ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει ἐδῶ, ἔγραψε τὸ ἐν λόγῳ ἔργο του, ὅπως ἀναφέρουν οἱ πηγές, 70 ἐ ἔτη περίπου πρὶν τοῦ ἀπαντήσει τὸ 248 μ.Χ. ὁ Ὠριγένης (ἐπὶ Φιλίππου τοῦ "Αραθος στὴν Καισάρεια τῆς Πα- λαιστίνης: 6λ. Εὐσεθίου, «Εκκλησιαστική Ἱστορία», 4, 26). Ἔτσι προσδιο- ρἰζεται ὁ χρόνος συγγραφῆς τοῦ « ᾿Αληθοῦς όγου» στὰ 178 μ.Χ. (Ξ 248-70). Ὅ φιλόσοφος Κέλσος ξεχινᾶ τὴν κριτική τοῦ Χριστιανισμοῦ πολὺ ἁπλᾶ’ θε- ωρεῖ πὼς «ὐάρόαρον εἶναι τὸ δόγμα, δηλονότι τὸν ἰουδαϊομόν, οὗ χρι- στιανισμὸς ἤρτηται...» (ὥριγ., Κατὰ Κέλσου Α΄, ΠΠ). Ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἐκεί- γης τῆς ἐποχῆς (2ος αἰ. μ.Χ.) τὴν πρώτη κατηγορία, ποὺ ἐκτοξεύουν κατὰ τοῦ Χριστιανισμοῦ, τὴν ἐντοπίζουν στὴν δαρθαρικὴ (δηλ. ἐξ Ἰουδαίων) κα- ταγωγή του. Ἔτσι ὁ νεοπλατωνικὸς Πορφύριος ἕνα αἰῶνα μετὰ γράφει γιὰ τὸν Ὠριγένη, ὅτι «... ἕλλην ἐν "Ελλησι παιδευθεὶς λόγοις, πρὸς τὸ θάρόαρον