Ἢ κατάρρευση τοῦ κοινοδουλευτισμοῦ ο περιορισμὸς στὴν περιγραφὴ τῆς θλιδερῆς πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς κα- τάστασης τοῦ Ελληνικοῦ κράτους ἐλάχιστα ὠφελεῖ, γιατὶ μπορεῖ νὰ προκαλεῖ προδληματισμὸ στοὺς σκεπτόμενους, ἀλλὰ δὲν ὁδηγεῖ στὴ λύση τοῦ τόσου με- γάλου προδλήματος. Ἢ διαπίστωση. μόνον τοῦ κακοῦ καὶ ἡ μοιρολατρικὴ πα- οαδοχὴ του καθηλώνει τὴ σκέψη καὶ ἀποδυναμώνει τὴ δούληση γιὰ μιὰ οιζικὴ ἀπαλλαγή. Ἡ ἀναξήτηση τῶν αἰτίων τοῦ κακοῦ χωρὶς ἀγκυλωτικὲς προκατα- λήψεις εἶναι τὸ πρῶτο καὶ ἀναγκαῖο δῆμα γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ τόπου ἀπὸ τὸν μα- θασμὸ καὶ τὴν ἀθλιότητα. δε ἔρευνα τοῦ κοινωνικοπολιτικοῦ μας φαινομένου εἶναι ἀπελπιστικὰ δύσκο- λη, γιατὶ ἔχουμε ἀκόμα καὶ ἱ πρόδλημα ἐ ἐπικοινωνίας. Τὸ γλωσσικό μας ὄργανο ἔχει τόσο πολύ διαφθαρεῖ, ὥστε ἡ παρανόηση νὰ εἶναι ὁ κανόνας καὶ ἡ πραγματικὴ ἐπικοινωνία ἡ ἐξαίρεση. "Ολοι οἱ ὅροι τῆς πολιτικῆς καὶ τῶν ἠθικῶν ἀξιῶν ἔχουν σχοπίμως διαστρεδλωθεῖ. Π.χ. ἡ δημοκρατία ταυτίξεται μὲ τὴν φαυλοκρατία, ῇ ἐνημέρωση μὲ τὸν ἀποπροσανατολισμὸ καὶ γενικῶς ἡ ἄνη θικότη τα μὲ τὴν ἀρε- τή. Δυστυχῶς εἴμαστε σὲ κατάσταση ἀφασίας. ἡ Ὅσοι ἀκόμα ἔχουν τὴ δυνατότη- τα νὰ ὁμιλοῦν, ὑποχρεοῦνται νὰ ἐκφραστοῦν μὲ εἰλικρίνεια καὶ μὲ σαφήνεια χωρὶς παραποιηµένη ὁρολογία. Τὸ κοινοδουλευτικὸ πολίτευμα τοῦ Δυτικοῦ κόσμου, ὡς γνωστόν, εἶναι μιὰ προσπάθεια προσέγγισης τῆς δημοκρατίας, τὴν ὁποία ἐπινόησαν οἱ Ἕλληνες. Είναι παράλογο νὰ ἀμφισδη τηθεῖ ἡ ἀξία τῆς δημοκρατίας, γιατὶ εἶναι τὸ εὐγενὲς προϊὸν τῆς ἐλεύθερης σκέψης προη γμένης χαὶ ὑγιοῦς κοινωνίας. Τὰ καθεστῶτα τῶν διεφθαρμένων κοινωνιῶν εἰναι πάντοτε τυραννικὰ καὶ ἄδικα, ποὺ θερα- πεύουν καὶ καλλιεργοῦν τὴν ἀνη θικότητα: καὶ ἀντιστρόφως ἡ τυραννία σὲ ὅλες τὶς μορφὲς γεννᾶ καὶ ἀναπτύσσει τὴν διαφθορά. Ἢ μορφὴ τοῦ πολιτεύματος δὲν συμπορεύεται πάντοτε μὲ τὸ πνεῦμα καὶ τὴν οὐσία τοῦ καθεστῶτος. Ὑπάρχουν πολιτεύματα κατ’ ἐπίφαση δημοκρατικά, ποὺ ἀπέχουν πολὺ ἀπὸ μιὰ πραγματικὴ δημοκρατία: καὶ ἀντιστρόφως ὑπῆρξαν πο- λιτεύματα ἀριστοκρατικὰ ἀρκούντως δημοκρατικὰ καὶ δίκαια. Τὸ καθεστὼς εἶναι δημοκρατικό, ὅταν θεμελιώνεται σὲ θεσμούς, οἱ ὁποῖοι ἐφαρμοζόμενοι δὲν δί- δουν τὴν δυνατότη τα στοὺς φορεῖς τῆς ἐξουσίας νὰ διαστρεδλώνουν καθ᾽’ οἷον- δήποτε τρόπο τὶς ἔννοιες τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἰσονομίας. Οἱ δὲ σχέσεις τοῦ ἐκλεκτορικοῦ σώματος καὶ τῶν ὑποψηφίων ἀντιπροσώπων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μετατραποῦν σὲ πελατειακές, ὅπως συμδαίνει στὸν σύγχρονο ἑλληνικὸ κοινο- δουλευτιομό. Ἥ κρατικὴ ἐξουσία πρέπει νὰ εἶναι ἀπόλυτη μέχρι μηδενική. Π. .χ' στὴν περί- πτωση ἐννόμου τάξεως καὶ ἀσφαλείας νὰ εἶναι ἀπόλυτη, καὶ χωρὶς διακρίσεις, ἀντιθέτως στὶς παραγωγικὲς δραστηριότη τες νὰ παραμένει μόνον προστατευ- τικὴ γιὰ τὸ κοινωνικὸ σύνολο, χωρὶς νὰ δημιουργεῖ προὐποθέσεις χαὶ δυνατό- τήτες συναλλαγής πολίτη καὶ φορέων ἐξουσίας. ᾿ Ὅταν τὸ κράτος γίνεται ὁ κα- τεξοχὴν ἐργοδότης, ὅπως συµόαίνει στὸ κρατοῦν καθεστώς μας, τότε εἶναι φυ- σικὸν νὰ καλλιεργεῖται ἡ ἐξαγορὰ τῆς πολιτικῆς συνειδήσεως. Τὸ πολιτικὸν κό- στος ἢ ὄφελος πρέπει νὰ ἐξαρτᾶται μόνον ἀπὸ τὴν ἔντιμη διαχείριση τῶν κοινῶν καὶ τὴν ἰδιοφυῆ πολιτικὴ καὶ ὄχι ἀπὸ τὶς προεκλογικὲς παροχὲς τοῦ ἀσύδοτου κομματισμοῦ. Συγκεκριμένα κάθε κρατικὴ παροχὴ νὰ δίδεται μὲ καθορισμένη διαφανῆ διαδικασία, ἡ ὁποία νὰ ἐξασφαλίζει τὴν ἀξιοκρατία καὶ τὴν ἰσονομία. Στὴ χώρα μας ἔχουμε ἕνα ἴσως μοναδικὸ παράδειγμα (ἀνάπηρο στὴ λειτουργία