Απ΄ τὰ κόκκαλα... Ἐνῷῶ ὁ ἑλληνικὸς κόσμος «σοφίαν ἐζήτει» καί, καθοδηγούµενος ἀπ᾽ τοὺς μεγάλους δασκά- λους τῆς ᾽Αλεξάνδρειας, ἔπλαθε μιὰ νέα ἀνώτερη θρησκεία ἐξαληθευτικὴ κι ἐλευθερωτική, μιὰ καλὰ ὠργανωμένη συνωμοσία τῶν Ρωμαίων πολιτικῶν ἡγετῶν, τοῦ κεφαλαίου καὶ τοῦ δόγματος ἔφερε στὸ προσχήνιο τῆς ἱστορίας τὸν Ἐξουσιασμό, ὁ ὁποῖος θύθισε στὸ σκοταδι- σμὸ καὶ τὴν τυραννία τὴν ἀνθρωπότητα γιὰ μιὰ ὁλόκληρη χιλιετία, τὸν Μεσαίωνα. ιο Ἕλλη- νισμός. ποὺ µέχρι τότε μεσουρανοῦσε καὶ ἥχμαζε, διαφωτἰζοντας τοὺς λαοὺς ἀπὸ τὶς Ἴνδίες μέχρι τὶς ἩΠράκλειες Στῆλες χι ἀπὸ τὴ θόρεια ἀκτὴ τοῦ Εὐξείνου Πόντου µέχρι τὴν Αἴγυπτο, ἀναγκάστηχε νὰ σιγήση: Σίγησον, ᾿Ορφεῦ' ρίψον, ᾿Ερμῆ, τὴν λύραν: τρίπους ὁ Δελφοῖς δύνον εἰς λήθην ἔτι" Δαόίδ γὰρ ἡμῖν πνεύματος κρούων λύραν τρανοῖ τὰ κρυπτὰ τῶν θεοῦ μυστηρίων, πληθὺν παλαιῶν ἱστορεῖ τεραστίωγ’. Ἔκτοτε ἡ Ἑλληνικότητα ἐτέθη ὑπὸ διωγμόν. «Ο :Ελληνισμὸς σὰν φυλή, σὰν τρόπος σκέ- ψεως καὶ ζωῆς, σὰν ἔθνος ζοῦσε κάτω ἀπὸ τὴν ἐξουθενωτική, ἐθνοκτόνο ἑδραιορρωμαϊκὴ ἰδε- ολογικο-πολιτικὴ τυραννία, μ᾽ ἄλλα λόγια τὴ δυξαντινὴ τυραννία, τρομοκρατημένος, κατα- πιεσμένος, ἀναθεματισμένος, κουρσεμένος, ἐκμη δενισμένος, ὑδριζόμενος, χλευαζόμενος, συ- κοφαντούμενος, σκυλευόµενος»’. Μέσα στὰ ἀχανῆ ὅρια τῆς θυζαντινῆς αὐτοκρατορίας, τῆς «Νέ- ας Σιών» ἢ «Νέας Ἱερουσαλήμ» ἢ «Νέας Ρώμης» ἢ «Ρωμανίας», ὅπως αὐτοαπεκαλεῖτο, ὁ Ἑλλη- νισμὸς ἀναγκάστηχε νὰ ξενιτευτῆ ἢ νὰ πάρη τὰ θουνὰ ἢ νὰ θιώνη λάθρα, ἀφοῦ κι αὐτὸ τοῦτο τ ὄνομα «“Ελλην» κατασυκοφαντήθηχε (ὥστε ἀπ᾽ τὰ πρὠιμα θυζαντινὰ χρόνια ταυτίστηκε μὲ τὸ εἰδωλολάτρης, παρὰ τὸ ὅτι «λατρείαν τῶν εἰδώλων δὲν ἐγνώρισαν ποτὲ οἱ “Ελληνες» σύμ- φωνα μὲ τὸν καθηγητὴ Ν.Β. Τωμαδάκη᾽ ) καὶ τελικὰ ἀπαγορεύθηκε ἐπὶ ποινῇ θανάτου. Μέσα στὸ ζόφο͵ τοῦ ἐξ- -ουσιασμοῦ καὶ τοῦ δόγματος ἡ ἐλευθερία «πικραμένη, ἐντροπαλὴ » ἀποσύρθηχε ὁ ἀπ᾿ τὸν κόσμο, προκειµένου) νὰ κατοικἠ ση στὰ «κόκκαλα τῶν Ελλήνων τὰ ἱερά». Κι οἱ Ἕλληνες ἑ ὅμως. ἀντικρύζοντας τὴ δαρθαρότητα καὶ τοὺς θανδαλισμούς, θιάστηκαν νὰ πάρουν σὰν τὸν Αἰνεία ὅ,τι πολυτιμώτερο εἶχαν, τοὺς θεούς τους, τὰ πολύτιμα αὐτὰ παναν- θρώπινα ἰδανικά, τὰ ὁποῖα ἔκρυψαν «θᾳαθιά, θαθιά», ὅπως λέγει ὁ Σικελιανός: Κι εἶπα, τὸ ξέρω, ναί, τὸ ξέρω, πὼς οἱ θεοί σου οἱ Ολύμπιοι αἰώνιο τώρα γίνανε θεμέλιο" γιατὶ τοὺς θάψαμε όαθιά,δαθιά, νὰ μὴν τοὺς δροῦν οἱ ξένοι”. ' Οἱ Ἕλληνες τῆς Πίνδου καὶ τοῦ Ολύμπου, αὐτοὶ ποὺ ἡ λογοχρατία ὠνόμασε κλεφτουριά, ἦσαν συνειδητοὶ φορεῖς τῆς Ἑλληνικότητος, γνώριξαν ὅτι κατάγονται ἀπό ἀνώτερη, εὐγενικὴ φύτρα κι ὅτι τὸ χρέος τους πρὸς τοὺς προγόνους ἀλλά καὶ τὴν ἀνθρωπότητα ἦταν μέγα: Δὲν ἦταν κλέφτες γιὰ τραγιὰ καὶ κλέφτες γιὰ κριάρια, μόν᾿ ἦταν κλέφτες γιὰ σπαθὶ καὶ κλέφτες γιὰ τουφέκι. Τὸ ἦθος καὶ οἱ ἀρετές τους, ἡ περηφάνεια κι ἡ λεδεντιά τους, ἡ σωφροσύνη κι ἡ ὀμορφιά τους προκαλοῦσαν τὸ θαυμασμὸ τῶν ξένων, κι ἀποτελοῦσαν πηγὴ ἐμπνεύσεως τῶν ποιητῶν καὶ καλλιτεχνῶν τῆς Εὐρώπης. Ὃ Τερτσέτης παρακολουθεῖ τὸν ἀγράμματο Κολοκοτρώνη κι ὁ ΓΑγγλος ἱστορικὸς Γόρδων ἀκολουθεῖ κατὰ δῆμα τὸν Καραϊσκάκη, τὸν ὁποῖο θεωρεῖ πρό- τυπό του καὶ δάσκαλο». Οἱ κλέφτες κι οἱ ἀρματολοί-δύο ξεχωριστὲς ἔννοιες, ποὺ ἐν τέλει ταυτίστηκαν, ἀφοῦ ἦσαν « «ἀρματολ οἱ μὲς στὰ δουνὰ καὶ κλέφτες μὲς στοὺς κάμπους»; κατὰ τὴ δημώδη Μούσα -- ὑπῆ ρξαν ἡ φρουρὰ τῆς Ἑλλάδος, οἱ στρατιῶτες τῆς ἐλευθερίας, τὴν ὁποία οὐδέποτε πρόδωσαν: « ᾿Εμεῖς, καπετὰν “Αμιλτον, ποτὲ συμδιδαομὸ δὲν ἐκάμαμε μὲ τοὺς Τούρκους. Γάλλους (ἀπὸ μᾶς) ἔ ἔκο- ψαν, ἄλλους σκλάόωσαν μὲ τὸ σπαθί, κι ἄλλοι, καθὼς ἐμεῖς, ζούσαμε ἐλεύθεροι ἀπὸ γενιὰ σὲ γενιά», μᾶς πληροφορεῖ ὁ Κολοκοτρώνης", Τὸ ὄνομα “Ελλην, γνωστὸ στοὺς μορφωμένους καὶ τὴν χλεφτουριά, μένει χρυμένο ψηλὰ στὰ εἰκονίσματα, ὅσο διαρκεῖ ἡ σχλαθιά, ὅσο δὲν ἀκούγονται οἱ κλαγγὲς τῶν ὅπλων. “Ὅλον αὐτὸ τὸν καιρὸ οἱ μὲν ἔνοπλοι καὶ ξενιτεμένοι καλοῦνται Γραικοί, οἱ δὲ ραγιᾶδες Ρωμιοί. Ὃ ᾽ΑΘ.