ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΟΥΤΟΥΛΑΣ Ἢ δολοφονία τοῦ Γεωργίου Καραϊσκάκη ιο Γεώργιος Καραϊσκάκης ἑ ὑπῆρξεν, ὡς γνωστόν, ὁ μεγαλύτερος { ἥρως τῆς Ἐπανάστα- σης τοῦ 1821. Ἦταν γυιὸς τῆς καλογριᾶς Ζωῆς Διμισκῆ (χήρας τοῦ Γιάννη Μαυρομμά- τη) καὶ τοῦ πασίγνωστου ἀρματολοῦ Δη µήτρη Καραϊΐσκου. Προϊὸν παράνομης σχέσης ἥ ἐννησή του τοῦ «χάρισε» τὴν προσωνυμία «Γυιὸς τῆς Καλογριᾶς» ἢ «Μοῦλος», ποὺ τὸν ἀκολουθοῦσε σ᾽ ὅλη του τὴ ζωή. Ὃ Καραϊσκάκης γεννή θηκε σὲ μιὰ σπηλιὰ κοντὰ στὴ Μονὴ ᾿ΑΥ. Γεωργίου στὸ Μαυρομμάτι Καρδίτσας τὸ 1782 καὶ θρῆχε τὸ θάνατο ἀπὸ προ- δοτικὸ δόλι στὸ Φάληρο στὶς 22 Απριλίου 1827 σὲ ἡλικία μόλις 45 χρόνων. 'Ὑπῆ ϱξε ἕνας ἀπὸ τοὺς πλέον στρατηγικοὺς ἐγχεφάλοιυς τῆς Ἐπανάσταση ς, γεννημένος ἡγέτης. Ὁ κατ’ ἐξοχὴν ὀιογράφος τοῦ Καρυϊυκάκῃ, (καὶ ὁ πλέον αὐθεντικός) ὑπῆρξεν ὁ ὁ συ- μπολεμιστής του Δημ. Αἰνιᾶνος ἢ Αινιάν, ὁ ὁποῖος συνέγραψε τὴν «Βιογραφίαν τοῦ Στρα- τηγοῦ Καραϊσκάκη», », ἐκδοθεῖσα στὴν Χαλκίδα τὸ 1834. Ση μαντικὸ ἐπίσης ὑπῆρξε καὶ τὸ ἔργο τοῦ Γιάννη Βλαχογιάννη «Καραϊσκάκης, διογραφικὴ ἀρχειακὴ μελέτη», ἐκδοθεῖσα στὴν ᾿Αθήνα τὸ 1947 (μετὰ τὸ θάνατο, τὸ 1945, τοῦ Βλαχογιάν ,παραμένουσα ἔτσι ἡμι- τελής). Τὸ «᾿Αρχεῖον Γεωργίου Καραϊσκάκη 1826-27» ἐξέδωσε ἐπίσης τὸ 1924 τὸ Γενικὸ Ἐπιτελεῖο Ναυτικοῦ. Ἔξ ἄλλου ὁ Δ. Φωτιάδης συνέγραψε τὸ συνοπτικὀ ἔργο. «Καραϊ- σκάκης» (πρώτη ἔκδοση ᾿Αθῆναι 1956), ἐπίσης ἀφιερωμένο στὸ μεγάλο ὁ ἀγωνιστὴ τοῦ 21. ᾿Αλλὰ καὶ ὁ Ἰ, Ζαμπέλιος ἔ ἔγραψε ἐπίσης τὸ 1844 τὴν τραγωδία «Γεώργιος Καραϊσκάκης» μὲ σημαντικὲς ἱστορικὲς πλη ροφορίες. ᾿Απὸ τὴν πολυκύμαντη ζωὴ τοῦ μεγαλύτερου { ἥρωα τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπανάστασης τὸ σπουδαιότερο γεγονὸς (ποὺ ἄλλαξε καὶ τὴν πορεία τῆς ἱστορίας τῆς σύγχρονη ς Ἑλλάδας) ἦταν ὁ θάνατός του. Πράγματι, ἂν ζοῦσε ὁ Καραϊσκάκης, ἄλλη θὰ ταν ἡ μετέπειτα πο- ρεία τοῦ Ελληνισμοῦ. Ὃ θάνατος τοῦ «Γυιοῦ τῆς Καλογριᾶς» ὑπῆρξε ἡ μεγαλύτερη ἀπώ- λεια τοῦ ἀγωνιζόμενου᾽ Ἔθνους. Οἱ συνθῆκες τοῦ θανάτου τοῦ Καραϊσκακη, παρ ᾿ὅλο ποὺ συνέθη μέρα καὶ μπροστὰ στὰ μάτια πολλῶν (στὶς 4 τὸ ἀπόγευμα), ρατιοῦνται ἀκόμη καὶ σήμερα σκοτεινές. Ποιός ἔρριξε τὴν μοιραία σφαῖρα ἐ ἐκ τῶν ὄπισθεν στὸν μεγαλύτερο ἥ ἥρωα τοῦ 2] καὶ γιατί; Τὴν ἀλήθεια θὰ τὴν μάθουμε ἀπὸ τοὺς σύγχρονους ἱστορικοὺς σὲ συν- δυασμὸ μὲ τὴν ἀνάλυση τῆς τότε διεθνοῦς καὶ ἑλληνικῆς πολιτικῆς κατάστασης. Περὶ τὸ μεσημέρι τῆς 22ας ᾿Απριλίου 1827 καὶ ἐνῶ ) ἑτοιμαζόταν ἡ ἠ μεγάλη ἔπιθεση. κατὰ τοῦ Κιουταχῆ (ποὺ πολιορκοῦσε τὴν ᾿Ακρόπολη), ἄρχισαν ἀφιμαχίες μεταξὺ τῶν ἄχρο- θολισµένων Ἑλλήνων καὶ τῶν Τούρκων στὸ «Φάληρο. Ὁ Καραϊσκάκης, ὅπως καὶ ἄλλοι ὁπλαρχηγοὶ (π.χ. Νικηταρᾶς), θγῆχαν ἀπὸ τὶς σκηνές τους καὶ προσπάθησαν νὰ ἠρεμή- σουν τὰ πνεύματα. Ἢ μάχη ὅμως γενικεύτηκε καὶ σὲ λίγο ὁ Κιουταχῆς ἔστειλε τὸ ἰππικό του κατὰ τοῦ Καραϊσκάκη. Μετὰ ὁ ἀπὸ τρίωρη μάχη οἱ Τοῦρχοι ἑ ὑποχώρησαν χαὶ τότε, περὶ τὴν 4ην ἀπογευματινὴν ὥραν, ὁ Καραϊσκάκης δέχθηκε ἕνα 6όλι στὸ ὑπογάστριο μὲ κα- τεύθυνση ἀπὸ πάνω πρὸς τὰ κάτω -- ὅπως θεθαίωσαν ἀργότερα οἱ γιατροί. Ὃ Καραϊσκά- κῆς µεταφέρθηχε ἐσπευσμένα στὴ γολέττα «Σπαρτιάτης» τοῦ Ρ. Τσώρτς, ὅπου κατὰ τὶς 4 τὸ πρωὶ ξεψύχησε. Τὴν τραγιχὴ ἐκείνη νύκτα ἡ ἀγωνιζόμενη Ἑλλὰς ἔχανε ἄδικα τὸ ἥρω- ὑκότερο τέχνο της (« Ιστορία Ἓλλη: νικοῦ Ἓθνους», « Ἐκδοτιχὴ ᾿Αθηνῶν», τόμ. ΙΒ, σελ. 449). Ὁ θιογράφος καὶ «γραμματικὸς» τοῦ Καραϊσκάκη Δ. Αἰνιάν ἀναφέρει, ὅτι ὁ μεγά- λος ἥρως ἐκμυστηρεύτηκε στοὺς συμπολεμιστές του Χριστόδουλο Χατζηπέτρο καὶ Γαρ- δικιώτη Γρίθα, ὅτι «ἐπληγώθη ἀπὸ τὸ µέρος τῶν Ἑλλήνων, ὅτι ἐγνώριζε τὸν αἴτιον καὶ ὅτι, ἂν ἤθελε ζήσει, ἤθελε τὸν κάμει γνωστὸν καὶ εἰς τὸ στρατόπεδον» (Δ. Αἰνιᾶνος, Ἢ διο- γραφία τοῦ στρατηγοῦ Καραϊσκάκη, ἔκδοση 6΄, ᾿Αθῆναι 1903, σ. 107). Ὁ Μακρυγιάννης ἀναφέρει, ὅτι ὁ Καραϊσκάκης κτυπήθηχε, μόλις γύρισε νὰ φύγει, ἀφοῦ τελείωναν οἱ ἁψι- μαχίες τοῦ Φαλήρου: «Μοῦ λέγει (ὁ Καραϊσκάκης), στάσου αὐτοῦ μὲ τοὺς ἀνθρώπους κι ἐγὼ φεύγω. Τότε σὲ ὀλίγον μαθαίνω ὅτι ἐδαρέθη ὁ Καραϊσκάκης... Μαζευτήκαμε ὅλοι ἐκεῖ. Μᾶς εἶπε μὲ χωρατά" Ἐγὼ πεθαίνω: ὅμως ἐσεῖς νὰ εἶστε μονοιασμένοι και νὰ δαστή- ἕξετε τὴν πατρίδα» (Μακρυγιάννη, ᾿Απομνημονεύματα, ἔκδ. 6’,᾿Αθῆναι 1947, τόμ. Δ΄, σελ. 318). Παρόμοια -περὶ τοῦ ὃτι ὁ Καραϊσκάκης γνώριζε τὸ δολοφόνο του -- ἀναφέρει καὶ ὁ