ΔΙΑΜΑΝΤΗΣΚΟΥΤΟΥΛΑΣ Δολοφονία καὶ ταφὴ τοῦ ᾿Αλεξάνδρου Α. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ὋὉ Μέγας Αλέξανδρος (356-323 π.Χ.) ἀποτελεῖ χωρὶς καμμιὰν ἀμφισθήτηση τὴ μεγαλύτε- θη προσωπικότητα τῆς παγκόσμιας ἱστορίας. Κανεὶς ἄλλος δὲν προσέλαθε περισσότερο ἄξια τὴν προσωνυμία «Μέγας», ὅσον ὁ ᾿Αλέξανδρος. Ὁ Μακεδόνας στρατηλάτης ὑπῆρξε γιὸς τοῦ Φιλίππου καὶ τῆς Ολυμπιάδας, τῆς κόρης τοῦ θασιλιᾶ τῶν Μολοσσῶν τῆς Ἠπείρου Νεοπτό- λεμου. Ἦτο μετρίου ἀναστήματος (περίπου 1.70 μ. ὕψος), ἀδύνατος, μὲ ἀθλητικὴ χορµοστα- σιά, ξανθός, μὲ γκρίζα μάτια. Κατὰ τὸν Πλούταρχο! γεννήθηκε στὰ μέσα Ἰουλίου τοῦ 356 π.Χ.. τὴν ἡμέρα τοῦ ἐμπρησμοῦ τοῦ ναοῦ τῆς) Αρτέμιδας στὴν Ἔφεσο ἀπὸ τὸν Ἡρόστρατο. Τὴ γέν- νηση τοῦ ᾿Αλεξάνδρου ἔμαθε ὁ Φίλιππος μετὰ τὴν ἅλωση τῆς Ποτίδαιας. ᾿Επειδὴ ὅμως ἔλει- πε ἀρκετοὺς μῆνες ἀπὸ τὴν Μακεδονία, διεδόθη ἡ ἡ κακόδουλη φή μη, ὅτι ὁ ᾿Αλέξανδρος δὲν ἦτο νόμιμο τέκνο τοῦ Φιλίππου. Ἡ φήμη αὐτὴ μάλιστα ἐπέζησε ἐ ἐπὶ εἰκοσαετίαν ὁλόκληρον, ὥσπου ὁ Φίλιππος ἔδιωξε τὴν ᾿Ολυμπιάδα καὶ νυμφεύθηκε τὴν κόρη (ἢ ἀνη ψιὰ) τοῦ ᾿Αττά- λου Κλεοπάτρα. Περὶ τῆς φήμης ὅτι ὁ Φίλιππος δὲν ἦταν ἴσως ἀληθινὸς πατέρας τοῦ Μ. ᾿Αλεξάνδρου λε- πτομερεῖς -ἂν καὶ ἀθέθαιες- πληροφορίες παραδίδει ὁ Ψευδο-Καλλισθένης’. (Παρόμοια ἴσως ὑπαινίσσεται καὶ ὁ Πλούταρχος στὸ ἔργο του «᾿Αλέξανδρος»). Συγκεκριµένα ὁ Ψευδο-Καλ- λισθένης παραδίδει, ὅτι ὁ ἀληθινὸς πατέρας τοῦ Μ. ᾿Αλεξάνδρου ὑπῆρξε ὁ τελευταῖος Αἰγύ- πτιος Φαραὼώ-ἀρχιερεὺς Νεχτανεδὼ ὁ Β΄ (359-341 π.Χ.), ὁ ὁποῖος περὶ τὸ 357 π.Χ. ὀρέθηκε στὴ Μακεδονία φιλοξενούμενος τοῦ Φιλίππου. ὋΟ Νεκτανεδὼ στὸ ἱερὸ τῶν Καθείρων στὴ Σαμο- θράκη ἐξαπάτησε τὴν Ὀλυμπιάδα (ποὺ ἦτο ἱέρεια ἐκεῖ) καὶ ντυμένος θεὸς Αµµων Ζεὺς τὴν ἀνάγκασε νὰ συνευρεθῆ μαζί του «κέρατα ἔχων ἐκ τοῦ μετώπου πεφυκότα» (Ψευδο-Καλλι- σθένους, Βίος ᾿Αλεξάνδρου, 1, 11, ἔκδ. Μῆ]]ετ, Ρατῖς, 1846). Τὸν Νεκτανεδὼ σκότωσε ὁ ἴδιος ὁ ᾿Αλέξανδρος -κατὰ τὸν Ψευδο- Καλλισθένη --, ἀφοῦ ἔμαθε (ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸ Φαραὼ) ὅτι ἦταν ὁ πατέρας του. Ἢ παράδοση αὐτὴ -ὁπωσδήποτε ἀτεχμηρίωτη ἀλλ᾽ ὄχι παντελῶς ἀδάσιμη -- συνδέεται νοηματικῶς μὲ τὴν ἐπίσκεψη τοῦ Μ. ᾿Αλεξάνδρου στὰ 331 π.Χ. στὴν "Οαση Σίδα, στὸ Μαντεῖο τοῦ Αμμωνος Διός, μὲ σχοπὸ τὴν ἐξιλέωση ἀπὸ τὸ φόνο τοῦ Νεχτανεδὼ (ἐξ οὗ καὶ ἡ διφορούμενη ἐρώτηση τοῦ ᾿Αλεξάνδρου πρὸς τοὺς ἱερεῖς τοῦ ᾽Αμμώνιου, ἂν ἔχουν τι- μωρηθεῖ οἱ φονεῖς τοῦ πατέρα του). Τὸ ἱερὸ τοῦ "Αμµωνος Διὸς στὴν ΄Οαση Σίθα τὸ εἶχε κτίσει κατὰ τὴν παράδοση ὁ Δαναὸς ἐξ ”"Αργους, καὶ τὰ κυρίως «ἀξιοπερίεργα» τοῦ ναοῦ ἦσαν δύο, α) ἡ «Ἡλίου κρήνη» (ἡ ὁποία μὲ τὴν ἀνατολὴ τοῦ ἡλίου ἀνέθλυζε χλιαρὸ νερό, ποὺ ὅσο προχωροῦσε ἡ ἡμέρα γινόταν ψυ- χρότερο, μὲ ἀποκορύφωμα τὸ μεσημέρι᾽ ἀπὸ τὸ ἀπόγευμα καὶ πέρα τὸ νερὸ ἀρχιζε νὰ θερμαί- νεται καὶ πάλι μέχρι τὰ μεσάνυχτα, ὁπότε ἄρχιζε πάλι ἡ ἀντίστροφη πορεία)" καὶ 6) τὸ ξόανο τοῦ Διὸς (τὸ ὁ ὁποῖο μὲ «νεύματα» χαὶ «φωνὲς» ἔδιδε χρησμούς)’, Ὃ ᾿Αλέξανδρος ὁδηγή θηχε μέσα ἀπὸ τὴν ἔρη μο ἀπὸ κοράκια, ποὺ ἔστειλαν οἱ ἱερεῖς τοῦ ᾿Αμμωνος καὶ ὅταν ἔφθασε στὸν ναό, συνάντησε τὸν ἡλικιωμένο ὁ ἀρχιερέα, ὁ ὁποῖος τοῦ εἶπε: «Χ. αἴρε, ὦ παῖ" καὶ ταύτην παρὰ τοῦ θεοῦ ἔχε τὴν πρόσρησιν» (Διόδωρος, ΙΖ, 51). ο) Αλέξανδρος ὁ ἁπάντη σε: «4έχομαι, πάτερ, καὶ τὸ λοιπὸν κεκλήσομαι σός, ἀλλ᾽ εἰπέ μοι, εἴ μοι δίδως τὴν ἁπάσης γῆς ἀρχὴν» (Διόδωρος, ΙΖ, 51,2). Ὁ ὁ ἀρχιερέας, ἀφοῦ εἰσῆλθε μὲ τὸν ᾿Αλέξανδρο στὸ ἄδυτο τοῦ ναοῦ, τοῦ εἰπε -- κατὰ τὸ Διόδωρο-- ὅτι θὰ κατακτήσει ὅλη τὴ γῆ καὶ θὰ παραμείνει ἀήττητος γιὰ πάντα. Τέλος στὴν ἐρώτηση τοῦ ᾿Αλεξάνδρου περὶ τοῦ ἂν ἔχουν θανατωθεῖ ὅλοι οἱ δολοφόνοι τοῦ πατέρα του, ὁ ἀρχιερέας τοῦ ἀπάντησε θετικὰ καὶ τὸν διαδεδαίωσε ὅτι εἶναι γυιὸς τοῦ "Ἄμμωνος Διός". Παρόμοια ἱστοροῦν ὁ ᾿Αρριανὸς καὶ ὁ Πλούταρχος. ΄Ο τελευταῖος μάλιστα ἰσχυρίζεται, ὅτι δ᾽ Αλέξανδρος ἐπισκέφτη χε τὴν "Όαση Σίδα κατ ᾿ἐντολὴν τῆς μητέρας του Ὀλυμπιάδας, στὴν ὁποία μάλιστα ἔστειλε καὶ ἀπόρρητη ἐπιστολὴ μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐπίσκεψης στὸ ναὸ τοῦ Αμμω- νος Διὸς καὶ τῆς μυστικῆς συνομιλίας ποὺ εἶχε μὲ τὸν ἀρχιερέα (Πλούταρχος, ᾿Αλέξανδρος, 27).