ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ Οἱ σχέσεις μεταξὺ Ἑλληνικῆς-Βυζαντινῆς μουσικῆς ἀπὸ μουσικολογικὴ σκοπιὰ Μὲ ἀφορμὴ τὸ ἄρθρο τοῦ κ. Σταύρου Βασδέκη στὸν «Δαυλὸ» τοῦ Νοεμόρίου 1994 σᾶς γράφω μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ μουσικολόγου μερικὲς σκέψεις -ὄχι ἀφορι- σμοὺς- γύρω ἀπὸ τὴν προέλευση τῆς Β.Ε.Μ." Ἐπίσης δὲν θὰ ἐξετάσω, ἂν ὑπάρ- χει ὑποτιθέμενη συνέχεια τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος µέσω τοῦ θυζαντινοῦ πολι- τισμοῦ καὶ σὲ ποιό 6αθμό, οὔτε θέθαια θὰ πρέπει νὰ συγχέεται τὸ περιεχόµενο τῆς θρησκευτικῆς ποίησης μὲ τὴ Β.Ε.Μ. μὲ θάση τὰ ὅσα γράφτηκαν ἀπὸ τὸν κ. Βασδέκη. Ἐδῶ θὰ περιοριστῶ αὐστηρὰ στὴ μουσικολογικὴ ἀνάλυση τῆς σχέ- σης τῆς Β.Ε.Μ. μὲ τὴν Α.Ε.Μ.Ξ3 Ἢ ἀπουσία γραπτῆς καὶ προφορικῆς παράδοσης δη μιούργησε ἀθεδαιότητα καὶ ἔγινε αἰτία νὰ διατυπωθοῦν διαμετρικὰ ἀντίθετες θεωρίες γύρω ἀπὸ τὴν προ- έλευση τῆς Β.Ε.Μ. μὲ ὑπολογίσιμα κενά. Οἱ κυριότερες ἀπ’ αὐτὲς τὶς θεωρίες εἰναι ἡ ἑδραϊκή, ἡ ρωμαϊκὴ καὶ ἡ ἑλληνική. Τὰ ἐπιχειρήματα ποὺ στηρίζουν τὴν ἑλληνικὴ θεωρία συνοπτικὰ εἶναι τὰ ἀκόλουθα: 1) Στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα ὑπῆρχε ἡ εὔρυθμος (τὸ νόημα τοῦ κειμένου καθόριζε τὶς διαθέσεις -5 ἡ μουσικὴ ὡς µέσο) καὶ ἡ εὐμελὴς μουσικὴ (τὸ μουσικὸ στοιχεῖο ἐνίσχυε ἁπλῶς τὶς κινήσεις ἀπὸ τὶς δημιουργηµένες διαθέσεις 5» ἡ μουσικὴ ὡς αὐτοσκοπός). Ἢ διαφορὰ τῶν δύο αὐτῶν μουσικῶν ρευμάτων ἔγκειται στὴ διαφορὰ τῶν δύο μεταφυσικῶν Φφιλοσοφικῶν συστηµάτων: τοῦ Πλατωνικοῦ καὶ τοῦ ᾿Αριστοτελι- Ἐ Βυζαντινὴ Ἐκκλησιαστική Μουσική. ἘΚ Αρχαία Ἑλληνικὴ Μουσική. Νὰ ἐξελλήηνισθῆ ἡ μουσική µας παιδεία Κύριε διευθυντά, Διαθάζοντας τὸ ἄρθρο τοῦ κ. Δ. Σταθακόπουλου ὁ ὅπως ἐπίσης καὶ τὴν ἐπιστολὴ τοῦ χ. Νικ. ᾿Ασπιώτη στὸν «4αυλό», τ. 157, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἄρθρου τοῦ κ. Στ. Βασδέκη τοῦ τεύχους 155 γιὰ τὴν μουσικὴ τῆς ᾿Αρχαίας ᾿ Ελλάδος καὶ τοῦ Βυζαντίου, θὰ ἤθελα νὰ παραθέσω μὲ τὴ σειρά μου τοὺς δικούς μου προδληματισμούς. Μήπως ἦρθε ἡ ὥρα ν ᾿ἀλλάξουμε τὴ δομὴ τῶν προγραμμάτων τῶν σχολείων καὶ ὠδεί- ων, ὥστε ἡ μουσικὴ ἐκπαίδευση νὰ γίνη Ελλη νικότερη; Νὰ παραθέσουµε ἀναλυτικότερα χαὶ παραστατικότερα τοὺς ρυθμούς, τρόπους, ποίηση, θέατρο, χορὸ κι ὅ,τι ἄλλο συμπε- θιλαμδάνει ἡ ἡ ᾿Ελληνικὴ μουσικὴ ἱστορία, ὥστε οἱ μαθηταὶ νὰ διδάσκονται σύμφωνα μὲ τὰ ᾿Ελληνικὰ ἰδεώδη κι ὄχι μ᾽ ἕνα πρόγραµµα µαθηµάτων, ὅπου κυριαρχεῖ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἡ μουσικὴ τοῦ Γ Ἑρμανικοῦ χώρου; ο προορισμὸς τῆς μουσικῆς τέχνης εἰναι γὰ καλλιεργεῖ τὸ πνεῦμα καὶ νὰ εὐαισθητο- ποιῆ τὰ ἄτομα. Κι αὐτὸ πρέπει νὰ ξεκινάει ἆ ἀπὸ τὸ χῶρο ὅπου ζεῖ ὁ ἄνθρωπος, διότι κά- θε λαὸς ἔ ἔχει τή δική του νοοτροπία καὶ ψυχοσύνθεοση. Δὲν μπορεῖ, τὰ πρῶτα ἀκού σμα- τα τοῦ “Ἕλλη να νὰ εἶναι τραγούδια ξένου χώρου. ᾽Αποξενώνουμε τὸ κάθε παιδί μας ἀπὸ τὴ νοοτροπία τῆς μητρικῆς του ἐπαφῆς. Ἔχω τὴ γνώμη, ὅτι ἕνα διαφορετικὸ σύστημα διδασκαλίας τῆς μουσικῆς, ποὺ νὰ διανθίζεται μὲ ἀρχαία ἑλληνικὴ μουσική, μὲ μουσικὴ -»-