ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

160ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1995

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 9499 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
14 ἀπό 81
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Επίθεση του Σκοταδισμού κατά της λογικής — ΝΤΟΚΑΣ, ΛΑΜΠΡΟΣ
    ἀρχή: σελ. 9499 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 160

Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση

᾿Επίθεση τοῦ Σκοταδισμοῦ κατὰ τῆς Λογικῆς Τὸ ἀρ; χαῖο Ελλη νικὸ πνεῦμα ἀνακάλυψε καὶ διαμόρφωσε τὴν παραγωγικὴ σκέψη, τῆς ὁποίας καρπὸς εἶναι ἡ λογικὴ συμδατότητα. Θεμελιωτὲς τῆς μαθηματικῆς ἐπι- στήμης εἶναι ἀναμφισδήτητα οἱ Ελλη νες, ποὺ στήριζαν τὴν ἐγκυρότητα τῶν θεωρή- μάτων καὶ προτάσεων στὴν ἀπόδειξη, ἡ ὁποία ἐξασφαλίδει τὴν λογικὴ συμδατότητα ὑποθέσεων καὶ συμπερασμάτων. Συγκεκριμένα ἡ ἀλήθεια τῶν ὑποθέσεων καὶ ἡ ἀπαί- τήση τῆς λογικῆς συμδατότητας αὐτῶν ἐπιδάλλουν τὴν ἀλήθεια τῶν συμπερασμάτων. Οἱ διαισθητικὲς ὑποθέσεις ἀποδεικνύονται καὶ καθίστανται ἐπιστημονικὲς ἀλήθειες ἢ παίρνουν τὸ κῦρος ἀξιώματος, ὅταν δὲν ὁδηγοῦν σὲ σύστημα ἀντιφατικό. Η μαθη- ματικὴ ἐπιστήμη, ὅπως διαμορφώθηκε ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῶν ' Ελλήνων, δὲν δέχεται προ- τάσεις καὶ θεωρήματα, τῶν ὁποίων τὸ κῦρος ἀντλεῖται ἀπὸ μερικὲς προσεγγιστικὲς ἐπα- ληθεύσεις, γιατί αὐτοῦ τοῦ εἴδους αὐθαίρετες παραδοχὲς ἀντίκεινται στὴν ἴδια τὴν φύ- ση τῆς αὐστηρῆς παραγωγικῆς σχέψης τῶν μαθηματικῶν. Μόνον σὲ πειραματικὲς ἀμφιδόλου ποιότη τος έρευνη τικὲς ἐργασίες γίνεται συνήθως ἡ προσέγγιση τῶν προ- ληµάτων μὲ διαισθητικὲς ὑποθέσεις, οἱ ὁποῖες εἶναι προφανῶς οἱ μεγάλες ἀδυναμίες τῆς ἐγκυρότητας τῶν προσεγγίσεων αὐτοῦ τοῦ εἴδους. Ἢ ἀνυπέρόλητη ἀξιοπιστία τοῦ μαθηματικοῦ συμπεράσματος συνίσταται στὴν ἀπό- δειξη, ποὺ ἐξασφαλίζει τὴ λογικὴ συγκατάθεση. Ποτὲ οἱ μαθηματικὲς ἀλήθειες δὲν ἀναιρέθηκαν. Ἢ ἐγκυρότητά τους εἶναι ἀπὸ τὴ φύση τους ἄτρωτη µέσα σὲ μιὰ μὴ ἀντιφατικὴ θεωρία, γιατί ἡ ἀμφισδήτηση ἀποδεδειγμένης μαθηματικῆς προτάσεως ταυτίξεται μὲ τὴν μὴ ἐγκυρότητα τῶν λογικῶν ἀξιωμάτων. Κάθε μαθηματικὴ θεωρία εἶναι ἕνας ὁλοκληρωμένος κόσμος, ἀνεξάρτητος ἀπὸ κάθε ἄλλον, ὁ ὁποῖος θεμελιώ- νεται σὲ ἕνα καθορισμένο μὴ ἀντιφατικὸ ἀξιωματικὸ σύστημα. Καὶ ἔχει τὸ μεγάλο προνόμιο νὰ καθίσταται ἡ λογικὴ ἔχφραση κατηγορίας φαινομένων μὲ τὴν δυνατό- τηταὰ πρόδλεψης φυσικῶν γεγονότων. Ἡ πρόδλεψη ποὺ προέρχεται ἀπὸ ἐμπειρικὲς γνώσεις εἶναι ἐπισφαλής, ἐνῶ ἀντιθέτως ἡ ῆ πρόδλεψη τῆς μαθηματικῆς θεωρίας εἶναι ἀπολύτως ἔ ἔγκυρη, ἄλλως ἡ θεωρία δὲν εἶναι ἐπαρκὲς «μοντέλο» τῆς κατηγορίας φαι- νομένων, ποὺ λογικοποιεῖ. ᾿Εμπειρικὴ γνώση μὲ ἀμφισδητούμενη πρόδλεψη εἶναι μει- ονεκτικὸ ὑποκατάστατο, τὸ ὁποῖο χρησιμοποιοῦμµε, ὅταν δὲν ἔχουμε πραγματικὴ ἐπι- στηµονική γνώση. Θεωρίες αὐθαίρετων θεμελιώσεων χρησιμοποιοῦνται πάντοτε γιὰ τὶς λύσεις μεγάλων προθληµάτων τῆς μεταφυσικῆς καθὼς καὶ στὶς νεογέννητες μὴ διαμορφωμένες ἐπιστῆμες. Στὴν ὥριμη πλέον ἐπιστήμη τῶν μαθηματικῶν ἡ παραδοχὴ ἀναποδείκτων θεωρημάτων εἶναι «τσαρλατανισμός», ὃ ὁποῖος δυστυχῶς ἐπανέρχεται σήμερα ἀπὸ παλαιότερους χρόνους. . Στὰ ᾿Ελληνικὰ μαθηματικά, τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ ἡ πρώτη ἐμφάνιση τῆς ἐπιστήμης, χυριαρχεῖ ἡ αὐστηρότητα τῆς ἀποδείξεως καὶ ἡ συνέπεια τῆς λογικῆς κατασκευῆς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖο διαφοροποιεῖ τὴν ἐπιστήμη ἀπὸ τὴν ἐμπειρικὴ τέχνη. Τὸ φαινόμενο τῶν ἐμπειρικῶν κανόνων καὶ τῶν διαισθητικῶν παραδοχῶν παρουσιάζεται, ὅταν ἔχου- µε κρίση καὶ στασιμότητα στὴν ἀνάπτυξη τῆς ἐπιστήμης. Καὶ γενικώτερα, ὅταν ἐπι- κρατεῖ τὸ θυμικὸν μὲ σύγχρονη ἀναίρεση τοῦ ὀρθοῦ λόγου. Τὰ μαθηματικὰ προη- γοῦνται ὅλων τῶν θετικῶν ἐπιστημῶν ὄχι μόνον γιὰ τὸ πλῆθος τῶν θεωριῶν, ἀλλὰ ἰδίως γιὰ τὴν ἐγκυρότητα τῶν γνώσεων, ἡ ὁποία δὲν στηρίζεται στὴν προσέγγιση. Οἱ "Ελληνες ποτὲ δὲν ταύτισαν τὴν ἀπόδειξη μὲ τὴν προσέγγιση, γι’ αὐτὸ τὰ ἄλυτα προ- ὄλήματα, ποὺ ἔθεσαν, ἀνέμεναν περίπου δύο χιλιάδες χρόνια γιὰ νὰ λυθοῦν. κ ἃ Οἱ φορεῖς τοῦ μυστικισμοῦ καὶ οἱ ἐχθροὶ τοῦ ὀρθοῦ λόγου πολεμοῦν τὸ ἀρχαῖο ἀθά- νατο πνεῦμα, στὸ ὁποῖο χυριαρχεῖ ἡ ἀξεπέραστη λογικὴ τοῦ ᾿Αριστοτέλη. ᾿Απὸ τοὺς
← καθαρισμένο κείμενο