ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
160ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1995
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Στοιχεία για την προκατακλυσμιαία Ελληνική κυριαρχία στην Αίγυπτο — ΚΟΥΤΟΥΛΑΣ, ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ
Κείμενο φύλλου
ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΟΥΤΟΥΔΑΣ
Στοιχεῖα γιὰ τὴν προχατακλυσμιαία
Ἑλληνικὴ κυριαρχία στὴν Αἴγυπτο
Μία ἀπὸ τὶς πολυτιμότερες πηγὲς τῆς Αἰγυπτιακῆς ἱ ἱστορίας εἶναι ὁ ἀρχιερέας
τοῦ ναοῦ τοῦ ̓Οσίριδος στὴν Ἠλιούπολη τῆς Αἰγύπτου Μανέθων. Καταγόμενος
ἀπὸ τὸ Σεθέννυτο τοῦ Δέλτα τοῦ Νείλου ἔζησε στὴν Ἡλιούπολη στὰ χρόνια
τοῦ Πτολεμαίου Β ́ Φιλάδελφου (περὶ τὸ 280 π.Χ.). Ὑπῆρξε πολυμαθέστατος,
ἱκανὸς ἑλληνιστὴς καὶ πολυγραφότατος. Χάρη στὴ σοφία του ἐξελέγη, ἀπὸ τοὺς
Αἰγυπτίους ἀρχιερεῖς ὡς «γραμματεὺς τῶν Αἰγύπτου ἱερῶν ἀδύτων», ὅπου συμθουλευόμενος
τὰ πανάρχαια ἀρχεῖα τῶν ̓Αἰγυπτιακῶν ναῶν συνέγραψε ἕλληνιστὶ
Αἰγυπτιακὴ ἱστορία, ξεκινώντας πρὶν τὸ 10. 000 π.Χ., ὅταν κυθερνοῦσε τὴν
Αἴγυπτο ὁ Ἥφαιστος, καὶ φθάνοντας μέχρι, τὰ χρόνια τοῦ Μ. ̓Αλεξάνδρου. (Ας
σημειωθεῖ, ὅτι καὶ ὁ Ἡρόδοτος ἀναφέρει, ὅτι 11.340 χρόνια πρὶν ἀπ ̓ αὐτὸν κυθερνοῦσαν
τὴν Αἴγυπτο οἱ «θεοί»" ἔκτοτε κανένας «θεὸς» δὲν ἐμφανίστηκε μὲ
ἀνθρώπινη μορφή: «ἐν μυρίοισί τε ἔτεσι καὶ χιλίοισι καὶ πρὸς τριηκοσίοισί τε
καὶ τεσσεράκοντα ἔλεγον θεὸν ἀνθρωποειδέα οὐδένα γενέσθαι» (Ἡρόδ. Β ́, 142).
Τὴν ἱ ἱστορία αὐτὴ τῆς Αἰγύπτου μὲ τίτλο «Αἰγυπτιακὰ» ὃ Μανέθων τὴν ἀφιέρωσε
στὸν Ἕλληνα 6ασιλέα τῆς Αἰγύπτου Πτολεμαῖο Β ́ τὸν Φιλάδελφο. Τὸ πιὸ
σπουδαῖο κομμάτι τῶν «Αἰγυπτιακῶν» τοῦ Μανέθωνος εἶναι οἱ κατάλογοι τῶν
32 Φαραωνικῶν Δυναστειῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι λεπτομερέστατοι μὲ ἀχριθῆ χρονολόγηση
τῆς διάρχειας κάθε ὀασιλείας, ξεκινῶντας ἀπὸ τὴν προκατακλυσμιαία
Πρώτη Δυναστεία «θεῶν» καὶ «ἡ μιθέων» καὶ συνεχίζοντας μὲ τὶς 31 μετακαταχλυσμιαῖες
δυναστεῖες ἀπὸ τὸν Μήνη (9.500 π.Χ.) ἕως τὸ Μ, ̓Αλέξανδρο (323
σι. .Χ.. Ἐκτὸς τῶν «Αἱ ἰγυπτιακῶν» ὁ Μανέθων συνέγραψε καὶ ἄλλα ἐ ἔργα, ὅπως
τὴν «Ἱερὰν Βίδλον», τὸ «Παλαιὸν Χρονικόν», τὴν «Βίδλον τοῦ Σειρίου ἢ Σώθεος»
κ.λπ. Δυστυχῶς τὸ ἔργο τοῦ Μανέθωνος ἐ ἔχει χαθεῖ. Σπαράγματα ἐ ἔχουν σωθεῖ
κυρίως μέσα στὸ ἔργο «Κατ’ ̓Απίωνος» τοῦ Ἰώσηπου καὶ στὴν « ̓Εκλογὴν
Χ. θονογραφίας» τοῦ θυζαντινοῦ μοναχοῦ Γεώργιου Σύγκελλου (δος αἱ. μ.Χ.). Τὰ
ἀποσπάσματα ἀπὸ τὰ χαμένα ἔργα (κυρίως τὰ «Αἰγυπτιακὰ») τοῦ Μανέθωνος
ἔχει συγκεντρώσει ὁ Ο. Μύμειτ στὸν Β ́ τόμο, σ. 512-616, τῶν ἔγαρηιοπία
ΗΙΦΙΟΥΙΕΟΓΗΙ Ογαθοογμηι (1848), ἐνῶ ἀπὸ τὸ 1940 οἱ ἐχδόσεις “ὺοευ (αςςίισαί
Γ4τατγ” ἔχουν προθεῖ σὲ μιὰν ἄρτια ἔκδοση τῶν ἀποσπασμάτων τῶν ἔργων τοῦ
Μανέθωνος σὲ ἐπιστασία τοῦ «.Ρ. ἀοοΙά καὶ μὲ ἀγγλικὴ προσεγμένη μετάφραση
ἀπὸ τὸν ΔΜ Ο. Μαάάεἰ, κλασσικὸ φιλόλογο στὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Καΐρου.
(Τὸ πολύτιμο ἐ ἔργο τοῦ ΣΟῪ κέλλου, στὸ ὁποῖο σώζονται οἱ φαραωνικοὶ κατάλογοι
τοῦ Μανέθωνος, μπορεῖ νὰ τὸ ὄρεϊ κανεὶς στὴ σειρὰ Οογρι5 δΟ6ΥΙΡΙΟΥΙΗΥ
ΗΙδΙογΙεΟγμΗΙ ΒΥζαΜΙΠΟΓΗΜΙ τοῦ ΜΜ. Ὠιπάοτί, 1529).
Περὶ τοῦ ἔργου τοῦ Μανέθωνος ὁ Σύγκελλος διασώζει τὶς ἀκόλουθες πληροΦορίες:
«... ἐστι Πτολεμαίου τοῦ Φιλαδέλφου ἀρχιερεὺς τῶν ἐν Αἰγύπτῳ εἰδωλείων
χρηματίσας ἐκ τῶν ἐν τῇ Σηριαδικῇ γῇ κειμένων στηλῶν ἱερᾷ, φησι, διαλέκτῳ
καὶ ἱερογραφικοῖς γράμμασι κεχαρακτηρισμένων ὑπὸ Θὼθ τοῦ πρώτου ̓Εομοῦ,
καὶ ἑρμηνευθεισῶν μετὰ τὸν κατακλυσμὸν ἐ ἐκ τῆς ἱερᾶς διαλέκτου εἰς τὴν “Ελληνίδα
φωνὴν γοάμμασιν ἱερογλυφικοῖς καὶ ἀποτεθέντων ἐν δίόλοις ὑ ὑπὸ τοῦ
Αγαθοδαίμονος,
υἱοῦ τοῦ δευτέρου ̓Ερμοῦ, πατρὸς δὲ τοῦ Τάτ, ἐν τοῖς ἀδύτοις τῶν
ἱερῶν Αἱ ἰγύπτου προσεφώνησε τῷ αὐτῷ Φιλαδέλφῳ δασιλεῖ δευτέρῳ Πτολεμαίῳ
ἐν τῇ Βίδλῳ τῇ Σώθεος γράφων ἐπὶ λέξεως οὕτως: ̓Επιστολὴ Μανεθῶ τοῦ Σεθεννύτου
πρὸς Πτολεμαῖον τὸν Φιλάδελφον: Βασιλεῖ μεγάλῳ Πτολεμαίῳ Φιλαδέλφῳ
σεδαστῷ, Μανεθὼ ἀρχιερεὺς καὶ γραμματεὺς τῶν κατ’ Αἴγυπτον ἱερῶν
ἀδύτων, γένει Σεδεννύτης ὑπάρχων Ἡλιουπολίτης, τῷ δεσπότῃ μου Πτολεμαίῳ