ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΠΑΝ Ἱστορία τῆς Μαθηματικῆς Ἐπιστημης 1. Προλεγόμενα α. Ο Ηειῦτοηει δὲν δίστασε νὰ γράψη μιὰ «Γενική Ἱστορία τῶν Μαθηματικῶν», προὠθώντας τὶς ἔρευνές του μέχρι τοῦ ̓Αδὰμ καὶ τῆς Εὔας, «οἱ ὁποῖοι ἔθεσαν τὶς πρῶτες ἀρχὲς τῆς μαθηματικῆς ἐπιστήμη ς»!.. Ὃ 6. Πταμ, ζηλεύοντας τὴν δόξα τοῦ προηγούμενου, ἔγραψε μιὰ «Παγκόσμια Ἱστορία τῶν ̓Αριθμῶν», προωθώντας τὶς ἔρευνές του ἀπὸ τοὺς ́Ἔλεμα καὶ Παπούα τῆς Νέας Γουινέας μέχρι τοὺς Βουσμάνους τῆς Νότιας ̓Αφρικῆς καὶ ἀπὸ τοὺς ἜἘσκιμώους τῆς Γροιλανδίας μέχρι τοὺς ̓Αινοὺ τῆς Σαχαλίνης (Ἰαπωνία), τοὺς ὁποίους συναριθμεῖ μεταξὺ αὐτῶν πού ̓χουν θέσει τὸ λιθαράχι τους στὴ δημιουργία τῆς μαθηματικῆς ἐπιστή μης... Εἶναι πράγματι πολὺ διασχεδαστικός, ἑ ὅταν κοινοποιῆ μ ̓ὅλο τὸν θαυμασμό του τὶς ἀνακαλύψεις του, σύμφωνα μὲ τὶς ὁποῖες οἱ Παπούα γιὰ παράδειγμα μετροῦν χρησιμοποιώντας τὰ δάκτυλα τοῦ ἀριστεροῦ χεριοῦ, ἐνῶ οἱ ̓Αινοὺ τὰ δάχτυλα τῶν ποδιῶν τους κι οἱ Ἐσκιμῶοι στρογγυλὰ πετραδάχκια ἢ φασόλια. “Ὅπως κι ἂν ἔχη τὸ πρᾶγμα, αὐτὸς ὁ «ἐθνολόγος, ἱ ἱστορικὸς καὶ ἀρ χαιολόγος τῶν ἀριθμῶν, τῶν ἀριθμομὴ χανῶν καὶ τῶν ἠλεκτρονικῶν ὑπολογιστῶν» ἐ ἐπιτυγχάνει, ὅπως κι ὁ προηγούμενός του, ν ̓ ἀποπροσανατολίση τοὺς ἀναγνῶστες του καὶ νὰ περάση τὴν κατεστημένη ἄποψη, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ καὶ τὰ μαθη ματικὰ ἀποτελοῦν δημιούργημα καὶ κοινὸ χτῆμα ὅλων τῶν λαῶν, δίδοντας ἑ ἕνα κάποιο προθάδισμα στοὺς ἀνατολικοὺς λαούς... Οἱ ἔρευνές τους πεοιορίζονται καὶ σταματοῦν στὴν ἀνακάλυψη τῆς ὕπαρξης καὶ λειτουργίας μερικῶν μαθηματικῶν ἐννοιῶν πρακτικῆς ση μασίας, ἐννοιῶν τὶς ὁποῖες ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εἶχαν, ὅπως ἔχουν -κατά τοὺς ψυχολόγους- καὶ τὰ ζῶα, τὰ ὁποῖα ἔχουν μιὰ κάποια γνώση τοῦ πλήθους τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας ἢ ὁμάδας τους, ὅπως παρατηρεῖ ὁ Η. Ηδῃκει. Ποιό εἶναι τὸ ζητούμενο γιὰ τοὺς ἱστορικοὺς αὐτούς; Μὰ εἶναι φανερό: Νὰ ἀποχρύψουν ἀπ ̓ τὴν ἀνθρωπότητα τοὺς ἀληθινοὺς ἱδρυτὲς τῆς μαθηματικῆς ἐπιστήμης Ἕλληνες καί, χλέπτοντας τὸ στεφάνι τῆς δόξας τους, νὰ τὸ φορέσουν στοὺς Βαδυλωνίους καὶ Αἰγυπτίους, τῶν ὁποίων τὸν δουλοποιὸ καὶ δουλοκτητικὸ πολιτισμὸ δημιουργοῦν καὶ σήμερα. «Ὅμως τόσον οἱ Βαδυλώνιοι, ὅσον καὶ οἱ Αἰγύπτιοι δὲν κατώρθωσαν νὰ δώσουν ζωὴν εἰς κάποιαν μαθηματικὴν θεωρίαν, οὔτε ἀκόμη νὰ γράψουν ἕνα κεφάλαιον Αριθμητικῆς ἢ Γεωμετρίας. Ο λόγος αὐτῆς τῆς ἀδυναμίας πρέπει ν ̓ ἀναζητηθῆ εἰς τὴν γενικὴν τάσιν τῶν ἐρευνῶν των νὰ μὴ ἀποδλέπουν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν ἀληθειῶν θεωρητικοῦ χαραχτῆρος, ἀλλὰ μόνον εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν πρακτικῶν ἀναγκῶν τοῦ ἀστρολόγου καὶ τοῦ μηχανικοῦ. Εἰς τοὺς Ἓλληνας, τῶν ὁποίων τὰ ἐπιτεύγματα θὰ ἐξετάσωμε, ἐπεφυλάσσετο ἡ ἄφθιτος δόξα νὰ καταστήσουν τὴν ἐπιστημονικὴν ἔρευναν καὶ ἰδιαιτέρως τὴν μαθηματικὴν σκοπὸν κύριον τῆς διανοήσεως καὶ ν ̓ ἀποδείξουν ὅτι μόνον οὕτω δύναται ἡ ἔρευνα νὰ φθάση εἰς τὰ ὑπέρτατα ὕψη, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ ἀνθρωπίνη διάνοια εἶναι προωρισμένή» (Ο1πο 1,ογία, «Ιστορία τῶν Μαθηματικῶν», σελ. 36). 6. Ἐὰν ἐ ἐπιχειροῦσε κανεὶς νὰ χαρακτη ρίση τὸν σύγχρονο δυτικὸ πολιτισμό, τὰ πιὸ ταιριαστὰ πατηγορή ματά του θά ταν ἐκεῖνα τοῦ «ἐχλεχτικοῦ» καὶ τοῦ «μονομεροῦς». Οἱ ἐξουσιαστὲς μετὰ τὴν νίκη τους, ἀφοῦ ἰδιοποιήθηχαν ὅλες τὶς ἔπιστη μονικὲς χαταχτήσεις τῶν Ἑλλήνων, τὶς φυλάκισαν στὰ ἄδυτά τους χι ἐλευθερώνουν μερικὲς ἀπ ̓ αὐτὲς σύμφωνα πάντα μὲ τὰ συμφέροντα καὶ τὶς ἀνάγκες τους, ἐμφανίζοντάς τες ὡς νέες ἀνακαλύψεις χι ἐφευρέσεις. Ἔτσι ἔγινε ἀπ ̓ τὸν Πολωνὸ ἀστρονόμο Κοπέρνικο, ὁ ὁποῖος «ἀνεκάλυψε» τὸ ἡλιοκεντρικὸ σύστημα τοῦ ̓Αριστάρχου τοῦ Σαμίου (220-250 π.Χ.) ἢ μὲ τὸν Εσοπαοσοί (εἰν ̓ αὐτὸς ποὺ πρῶτος παρουσίασε στὴν Εὐρώπη τὰ «νέα» τότε ἀριθμητικά σύμδολα,