ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
161ΜΑΙΟΣ 1995
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Τα Ελληνικά Μαθηματικά — ΠΑΝΑΓΟΣ, ΣΑΡΑΝΤΟΣ
Κείμενο φύλλου
ο ΦΔΑΡΑΝΤΟΣ ΠΑΝ
Τὰ Ἑλληνινκὰ ΝΜαθηματικὰ
α. Τὰ ἀριθμογράμματα τῶν θεῶν
̓Απὸ τὰ πανάρχαια χρόνια, μέχρι, σήμερα ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς φιλοσόφων καὶ ἐπιστημόνων
πίστευαν καὶ πιστεύουν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Γλῶσσα εἶναι μαθηματική, ἀφοῦ μ ̓
αὐτὰ ταῦτα τὰ γράμματα τοῦ ἀλφαθή του, ποὺ ἀποτελοῦν συγχρόνως καὶ ἀριθμητικὰ σύμὄολα,
μποροῦμε νὰ ἐχτελοῦμε καὶ νὰ ἐπαλη θεύουμε ὅλες γενικὰ τὶς ἀριθμητικὲς πράξεις
καὶ σχέσεις τῆς μαθηματικῆς ἀναλύσεως ἤτοι πρόσθεση καὶ ἀφαίρεση, πολλαπλασιαμὸ
καὶ διαίρεση, ἀναλογίες χαὶ ἐξισώσεις, δυνάμεις καὶ ρίζες, ἀριθμητικὲς καὶ γεωμετρικὲς
προόδους κ.ο.κ. Ίσως γι ̓ αὐτὸ ὁ Κικέρων ἐχαρακτήριζε τὴν Ἑλληνικὴ Γλώσσα ὡς
«γλῶσσα τῶν θεῶν». Πολλοὶ ἁ ὡστόσο προχώρησαν πολὺ περισσότερο κι ἔφθασαν στὸ σημεῖο
νὰ πιστεύουν, ὅτι χι αὐτὲς οἱ ἑλληνικὲς λέξεις ἔ ἔγιναν ἐπὶ τῇ ὀάσει μαθη ἱματικῶν ὑπολογισμῶν.
ἔτσι, ὥστε πέραν τοῦ ἐννοιολογικοῦ περιεχόμενον τους -ποὺ οὕτως ἢ ἄλλως
ἀνταποκρίνεται στὴν οὐσία τῶν πραγμάτων, ποὺ οἱ ἑλληνικὲς λέξεις σημαίνουν-- νὰ ἀντιστοιχοῦν
καὶ σὲ κάποιους ἀριθμούς, μὲ τοὺς ὁποίους ἐπίσης σχετίζονται αἰτιωδῶς.
ὋὉ Ρωμαῖος συγγραφεὺς Αὖλος Γέλλιος (2ος μ.Χ. αἰών), ποὺ σπούδασε στὴν ̓Ακαδηἰατοῦ
Πλάτωνος, ἔ ἔγραψε μιὰ πραγματεία μὲ τὸν τίτλο «Νοσίες Αίοπο» ( Αττικὲς Νύχτες),
όπου ἀναφέρει, ὅτι κάποιος ̓Αθηναῖος φίλος του τοῦ ἔδωσε πρὸς μελέτην θιόλίο, τὸ ὁποῖο
περιεῖχε ἐντελῶς πρωτότυπες καὶ πρωτόγνωρες πληροφορίες, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἡ
ἑξῆς: Εἰς ὡρισμένους στίχους τοῦ Ὁμή ρου, ἂν ἀντικατασταθοῦν τὰ γράμματα μὲ τὶς ἀριθητικὲς
τιμες τους, λαμόάνεται ἄθροισμα ἵ ἴσον, ὅπως π.χ. στοὺς στίχους 264 και 265 τοῦ Ἡ
ἡ 306 καὶ 307 τοῦ Τ τῆς ̓Ιλιάδος ὡς ἑξῆς:
« ̓Αλλ ̓ ἀναχασάμενος λίθον εἵλετο χειρὶ παχείῃ (Ξ3.498)
κείμενον ἐν πεδίῳ, μέλανα, τρηχύν τε μέγαν τε» (Ξ
3.498).
«Μή με πρὶν σίτοιο κελεύετε μηδὲ ποτῆτος (-- 2.848)
ἄσασθαι φίλον ἦτορ, ἐπεὶ μ ̓ ἄχος αἰνὸν ἱκάνει» (Ξ 2.848).
6) ἀείμνηστος Εὐάγγελος Σταμάτης πιστεύει, ὅτι ὁ Ὅμηρος, ποὺ κατεῖχε μεγάλες μαθηματικὲς
γνώσεις, ἐδη μιούργησε τοὺς στίχους αὐτοὺς μὲ 6άση κάποιες μαθηματικὲς σχέσεις.
Τὴν ἴδια ἄποψη ἐκφρά ουν χαὶ ὁ Χατζηδάκις, καὶ ὁ Σακελλαρίου, καὶ ὁ Ρεμοῦνδος
καὶ πολλοὶ ἀλλοι.Πολλοὶ ἐ ἐρευνητὲς ἰσχυρίζονται, ὅτι καὶ ἡ τομὴ τοῦ 1ήσύλλαδου στίχου
τοῦ α,] τῆς ̓Οδυσσείας μεταξὺ τῆς ὄγδοης καὶ ἔνατης συλλαθῆς δὲν εἶναι τυχαία, ὅπως
δὲν εἶναι τυχαία καὶ ἡ ἀριθμητικὴ πρόοδος ποὺ σχηματίζουν οἱ λέξεις τοῦ ΓΙ8 τῆς ̓Ιλιάδος
ὡς πρὸς τὶς συλλαθές:
« ̓Ὡ μάκαρ ̓Ατρείδη, μοιρηγενές, ὀλδιόδαιμον»!
2ἣν παραπάνω ἄποψη ὡστόσο ἀπορρίπτει ὁ Αριστοτέλης, ἰσχυριζόμενος ὅτι τὸ ὅποιοδήποτε
τέτοιο Φαινόμενο ποὺ ἐμφανίζεται στὰ ἔπη, «ἔοικε συμπτώμασιν» (Ξ φαίνεται συμπτωματικό).
Μὲ τὸν ̓Αριστοτέλη στοιχίζονται καὶ πολλοὶ σύγχρονοι, μεταξὺ τῶν ὁποίων
καὶ οἱ συγγραφεῖς τοῦ ὀιόλίου «Οἱ Μαθηματικοὶ τῆς ̓Αρχαίας Ελλάδας» Β. καὶ Ρ.
Σπανδάγου. Οἱ τελευταῖοι ἀπορρίπτουν «τὸ ἰσόψηφον τῶν ̓Ομηρικῶν στίχων γιὰ ἕνα σοδαρὸ
λόγο: Τὸ ἀλφαδητικὸ ἀριθμητικὸ σύστημα δὲν εἶχε ἐπινοηθεῖ ἀκόμα». Αὐτοὶ ὅμως
κάνουν σίγουρα λάθος, γιατί, ὅπως ἤδη ἀποδείξαμε («Δαυλὸς» τ. 162), τὰ ἀριθμογράμματα
λειτουργοῦσαν ὁπωσδήποτε τὸ 1.000 π.Χ.,
δηλαδὴ πρὸ τῆς (κατεστημένης) χρονολογίας
γραφῆς τῶν ὅμη ρικῶν ἐπῶν.
Αὐτὰ ποὺ δὲν ἐπιδέχονται ἀμφισδήτη ση σχετικὰ μὲ τὸ ἰσόψηφο τῶν στίχων; εἶναι τὰ ἐπιγράμματα
τοῦ ̓ ̓Αλεξανδρινοῦ Λεωνίδα, ὁ ὁποῖος τὰ συνέταξε σχόπιμα ἔτσι, ὅπως ὁ ἴδιος
μᾶς πληροφορεῖ. Σὲ κάθε δίστιχο ὁ ἀριθμὸς ποὺ προκύπτει ἀπ ̓ τὸν πρῶτο στίχο εἶναι ἴσος
ἘΤ πρώτη συνέχεια τῆς μεγάλης αὐτῆς ἔρευνας τοῦ κ. Σ. Π. δημοσιεύθηκε στὸ τεῦχος 160, μηνὸς
̓Απριλίου.