ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
161ΜΑΙΟΣ 1995
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Μαρτυρία μοναχού για τον τάφο του 984 Αλεξάνδρου — ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ
- Οι συνθήκες θανάτου του 984 Αλεξάνδρου — ΠΑΠΑΜΙΧΟΣ, ΑΛΚΙΒΙΑΔΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΑΛΚΙΒΙΑΔΗΣ ΠΑΙΠΙΑΜΙΧΟΣ
Οἱ συνθῆκχες θανάτου τοῦ Μ.᾽ Αλεξάνδρου
Θὰ ἤθελα νὰ παραθέσω μερικὰ στοιχεῖα ἀρχαίων καὶ νεωτέρων συγγραφέων, τὰ ὁποῖα ἀνατρέ-
πουν τελείως διαφόρους εἰκασίας περὶ τῆς γεννήσεως καὶ τοῦ θανάτου τοῦ Μεγάλου ᾿Αλεξάνδρου,
ποὺ περιέλαθε ὁ κ. Διαμαντῆς Κούτουλας εἰς σχετικὸν ἄρθρον του, τὸ ὁποῖον ἐδημοσίευσε εἰς τὸ
τεῦχος 159 τοῦ «Δ».
1. Ἢ γέννησις τοῦ Μεγάλου ᾿Αλεξάνδρου ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ σφοδροῦ ἔρωτος τοῦ Φι-
λίππου καὶ τῆς Ὀλυμπιάδος, οἱ ὁποῖοι, ὡς γνωστόν, συνηντήθησαν τὸ πρῶτον εἰς τὸ ἱερὸν τῶν
Καδείρων τῆς Σαμοθράκης περὶ τὸ τέλος τοῦ 358 ἢ ἀρχὰς τοῦ 357. Τὸ µόνον ἐξακριδωμένον ἶστο-
ρικῶς στοιχεῖον εἶναι, ὅτι ὁ γάμος τοῦ Φιλίππου καὶ τῆς ᾿Ολυμπιάδος, δύο νέων θασιλικοῦ αἵμα-
τος καὶ γόνων μυθικῶν ἡρώων, τοῦ Ἡρακλέους καὶ τοῦ ᾿Αχιλλέως, ἔγινε τὸ ἴδιον ἔτος τῆς γνωρι-
μίας των μὲ τὴν συγκατάθεσιν τοῦ θείου τῆς Ὀλυμπιάδος (ἀδελφοῦ τοῦ πατρός της) ᾿Αρύόόα ἢ
᾿Αρύμόα. Τὰ δὲ κατὰ καιροὺς ἀναφερόμενα περιστατικὰ (περὶ Νεκτανεθὼ κ.λπ.) εἶναι ἐντελῶς
αὐθαίρετα, ψευδῆ καὶ μυθολογικά, ὑπὸ οὐδενὸς ἀξιοπίστου ἱ ἱστορικοῦ λαμδανόμενα σοδαρῶς ὑπ’
ὄψιν. Ὁ Μέγας ᾿Αλέξανδρος ἡ ὑπῆρξε γνήσιον τέκνον Ἑλλήνων γονέων καὶ μόνον.
2. Ὡς πρὸς τὸν θάνατον τοῦ Μεγάλου ᾿Αλεξάνδρου οἱ μαρτυρίες ἀρχαίων καὶ νεωτέρων συγ-
γραφέων καταρρίπτουν κάθε ὑποψίαν περὶ δολοφονίας του:
α) Ὁ Διόδωρος Σικελιώτης (80-20 π.Χ.) εἰς τὴν συνοπτικὴν διήγησίν του περὶ τοῦ θανάτου τοῦ
Μ. ᾽Αλεξάνδρου (17 117), ἀναφέρει ὅτι: «Εἰς ἑορτὴν πρὸς τιμὴν τοῦ θανάτου τοῦ "Ηρακλέους ὁ
Μ. ᾿Αλέξανδρος προσκλη θεὶς ὑπὸ τοῦ φίλου του Μηδίου ἔπιε πολὺ κρασὶ καὶ εἰς τὸ τέλος γέμισε
ἕνα μεγάλο ποτήρι καὶ τὸ ἄδειασε. Ξαφνικὰ ἀναστέναξε μὲ δυνατὴ κραυγή, σὰ νὰ δέχτηκε ἰ ἰσχυρὸ
πλῆγμα...». Συνεχίζει ὅ ὅμως: « ᾿Επεί δέ τινες τῶν συγγραφέων περὶ τελευτῆς τοῦ δασιλέως τούτου
διαπεφωνήκασιν ἀποφαινόμενοι διὰ φαρμάκου θανασίμου γεγονέναι τὸν θάνατον, ἡγούμεθα δεῖν
μὴ παρλιπεῖν αὐτῶν τοὺς λόγους». [Μτφ. Ἐπειδὴ μερικοὶ ἀπὸ τοὺς συγγραφεῖς διαφωνοῦν διὰ τὸν
θάνατον τοῦ 6ασιλέως καὶ ὑποστηρίζουν, ὅτι ὁ θάνατός του προῆλθε ἀπὸ θανατηφόρο φάρμακο,
κρίνοµε ἀναγκαῖο νὰ μὴν παραλείψοµε τὶς ἀπόψεις τους]. Συνεχίζων δὲ (εἰς τὸ 17’ 118) παραθέτει
λόγους ποὺ ἐπικαλοῦνται διάφοροι συγγραφεῖς, ὅτι ὡδήγησαν εἰς τὴν δολοφονίαν τοῦ Μ. ᾽Αλε-
Εάνδρου.
------
Μαρτυρία μοναχοῦ τοῦ δ΄ μ.Χ. αἰῶνος
γιὰ τὸν τάφο τοῦ ᾿Αλεξάνδρου στὴ Σίδα
Κύριε διευθυντά,
᾿Επιθυμῶ νὰ μεταφέρω στὸ ἀναγνωστικὸ κοινὸ τοῦ «4» τὴν ἱστορικοφιλολογικὴ μαρ-
τυρία τῶν πρωτοχοιστιανικῶν αἰώνων γιὰ τὴν ὕπαρξη ὄχι ἁπλᾶ ἑνὸς ταφικοῦ ἀναθη-
ματικοῦ μνημείου τιμῆς γιὰ τὴ μνήμη τοῦ ἀθάνατου πνευματικὰ Μεγαλέξανδρου, ἀλλὰ
τοῦ ἴδιου τοῦ διάσημου τάφου τοῦ ἀνεπανάληπτου ἐκπολιτιστῆ τοῦ ἀρχαίου. ἀνατολι-
κοῦ κόσμου ᾿Αλεξάνδρου τοὐπίχλην Μεγάλου. Η μεταφορὰ τῆς ἱστορικῆς αὐτῆς μαρ:
τυρίας γίνεται ἀπὸ τοὺς μοναχοὺς τοῦ Δ΄ μ.Χ. αἰῶνα ἀπὸ τὴν τότε Νιτρία, σημερινὴ δὲ
στ’ Αραόδικὰ Σίουα (τοῦ γράμματος 6 μὴ προφερόμενου, ὡς γνωστόν, στὴ σκληρὴ σὰν
τὴν ἄμμο τῆς Σαχάρας ᾿Αραδικὴ γλῶσσα, ἄρα Σίουα στὰ ᾿Αραδικὰ εἶναι Σίδα στὰ
“Ελληνικά, τὴ γλῶσσα τῆς ἀξεπέραστης λογικῆς διαύγειας).
Μέσα ἀπὸ τὰ δάθη τῆς μοναστηριακῆς ἱστορικοφιλολογικῆς μαρτυρίας, ἀναγόμενα
στὰ χρόνια ἐκεῖνα ἢ καλύτερα ταυτιξόµενα μὲ τὸ ἱστορικὸ πρωτοχριστιανικὸ ἦθος καὶ
δίωμα τῶν τεσσάρων αἰώνων τοῦ πρώιμου χριστιανισμοῦ ἀρυόμεθα λοιπόν τὴν πολυ-
τιμότατη (διὰ τὴν ἐνεστῶσα ἐρευνητικὴν ἀνασκαφικὴν ἀνάγκην) πληροφορία, ὅτι στὰ
ὅρια τῆς τότε ὀνομαζόμενης Νιτρίας (κοιτίδος τοῦ πρώτου ἀσκητισμοῦ ὑπὸ τὸν᾽Αντώ-
---.ψ-