ΚΩΣΤΑΣ ΔΟΥΚΑΣ "Αγνωστος μυκηναϊκός οἰκισμὸς στὴ Λευκάδα ΟΓΚΟΛΙΘΙΚΟΙΠΗΥΡΓΟΙΚΑΙΘΟΛΟΤΑ ΟΙΚΠΗΜΑΤΑ Ἢ παρουσία τῶν ̓Αχαιῶν στὴ Λευκάδα ἔχει ἐπιθεθαιωθεῖ ἀπὸ τὴν ἀρχαιολογικὴ σκαπάνη ἤδη ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ αἰώνα μὲ τὴν ἀποχάλυψη ἀπὸ τὸν Γερμανὸ ἄρχαιολόγο Δαϊρπφελδ 33 θολωτῶν 6ασιλικῶν καὶ ἄλλων κτερισμένων τάφων στὴν περιοχὴ Στενοῦ Νυδρίου, ὅπου τοποθετεῖται καὶ τὸ δασἰλειο τοῦ ̓Οδυσσέα’ καὶ ὑπάρχουν σπουδαῖα ἀρχαιολογικὰ μνημεῖα καὶ σὲ ἄλλα σημεῖα τοῦ νησιοῦ, καὶ μάλιστα δυσπρόσιτα, ποὺ μαρτυροῦν ὅτι ὁ μυκηναϊκὸς πολιτισμὸς ἄνθισε ἐδῶ σὲ ὅλο τὸ μεγαλεῖο του. Ἕνα τέτοιο ἐκπληκτικὸ τεχμήριο, κατασκευασμένο μὲ τὴν γνωστὴ μνημειακή ἀρχιτεχτονικὴ τῶν ὀγχολίθων τῶν Μυκηναίων (πρόλ. «Πύλη τῶν Λεόντων»), συναντᾶμε στὸ ὀροπέδιο Βουνὶ τῆς Ἐγκλουθῆς, ποὺ πρόσφατα προκάλεσε τὸ σο6θαρὸ ἐνδιαφέρον ̓Αμερικανίδος ἀρχαιολόγου, ἡ ὁποία ζήτησε μάλιστα τὴν ἄδεια γιὰ ἀνασκαφές, ἀφοῦ ἑλληνικὸ ἐνδιαφέρον, ὡς συνήθως, δὲν ὑπάρχει. Δὲν χρειάζεται νὰ εἶναι κανεὶς εἰδικός, γιὰ νὰ καταλάθει ὅτι θρίσκεται στὰ ἐρείπια ἑνὸς παγάρχαιου οἰκισμοῦ μὲ ρίζες ἴσως νεολιθικές, ἀλλὰ μὲ σαφῆ δείγ ματα ἐποίκη σήςτου ἀπὸ τὴν 2α χιλιετία π.Χ. ̓Απὸ μιὰ συστη ματικὴ περιήγηση στὴν περιοχὴ μὲ ὁδηγοὺς τοὺς ἐνδιαφερομένους γιὰ τὴν ἱστορία τοῦ τόπου τους κ.κ. Χρ. Κοντογεώργη, Ἴω. Θερμὸ καὶ Χρ. ̓Αργυρὸ προκύπτουν οἱ ἑξῆς προσωπικὲς διαπιστώσεις καὶ ἐκτιμήσεις μας, ποὺ θέτουμε ὑπ ̓ ὄψη τῶν ἁρμοδίων: Νὰ ποῦμε κατ ̓ ἀρχάς, ὅτι ἡ περιοχὴ τῆς Ἐγκλουθῆς εἶναι τὸ ὕψη λότερο ὁ ὀρεινὸ χωριὸ τῆς Λευκάδας, κάτω ἀκριθῶς ἀπὸ τὴν κορυφὴ τοῦ ὁμηρικοῦ ὄρους Νήριτον (Ἐλάτη), ὅπου δεσπόζουν οἱ ἀχρηστευθεῖσες πλέον ἐγκαταστάσεις τῶν ἀμερικανικῶν 6θάσεων. Ἡ γεωλογικὴ δομὴ τῆς ὅλης περιοχῆς παρουσιάζει ἕνα πρωτόγονο μεγαλεῖο. Ὃ ὀρεινὸς ὄγκος τοῦ Νηρίτου, ποὺ λὲς ὅτι χθὲς ἀνεδύθη ἀπὸ τὴ γῆ, διακόπτεται ἀπὸ μικρὰ ἢ μεγάλα ὀροπέδια ἐν μέσῳ θραχωδῶν κορυφῶν. Ἡ ἰδιοσυστασία τοῦ ἐδάφους εἶναι τέτοια, ποὺ ἐπιτρέπει τὴν καλλιέργεια φακῆς μοναδικῆς ποιότητας στὸν κόσμο, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ καλλιεργεῖται μὲ πρωτόγονους τρόπους, ὅπως ἔκαναν καὶ οἱ ἀπώτατοι κάτοικοι τοῦ ὀροπεδίου γιὰ τὰ δημητριακά, τὸν σῖτο καὶ τὴν κριθή, ποὺ ὁ Ὅμηρος ἀναφέρει ὅτι ἦσαν αὐτοφυῆ. Σ ̓ αὐτὸ τὸ μοναδικὸ σὲ ἀγριότητα καὶ φυσικὴ ὀμορφιὰ τοπίο, ὅπου κανεὶς ἔχει τὴν ἐντύπωση ὅτι «πάγωσαν» ἐπάνω του οἱ αἰῶνες ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς ὀρεογενεσίας, ὑπάρχει τὸ μεγαλύτερο ὀροπέδιο, ὁ κάμπος Βουνί, ἐκτάσεως 1 1/2 περίπου τετραγωνικοῦ χιλιομέτρου, ποὺ περικλείεται ἀπὸ λόφους καὶ προστατεύεται ἀπὸ τοὺς ἰσχυροὺς ἀνέμους. Στὴ νοτιοανατολικὴ παρυφὴ τοῦ κάμπου καὶ στὴ θέση Λιθανόφλι ἑ ὑπάρχουν τὰ ἐμφανέστατα κατάλοιπα ἑνὸς ἀρχαίου. οἰκοδομή ματος σχήματος τετραγώνου καὶ διαστάσεων 8χ8 μέτρων περίπου, ποὺ ἐξέχει περὶ τὰ 2 μέτρα ἀπὸ τὸ ἔδαφος. Πρόκειται περὶ «πύργου» κατασκευασμένου ἀπὸ ἡμιεπεξεργασμένους ὀγκολίθους διαστάσεων 1ΧχΊ μ. ἢ καὶ μεγαλύτερους, ἄλλους ὀρθογωνί- ὋὉκ. Κ. Δ. εἶναι δη μοσιογράφος καὶ ἱστορικὸς ἐρευνητής, συγγραφέας τοῦ δίτομου ἔργου «Τὸ μεγάλο μυστικὸ τοῦ Ομήρου».