ΚΩΣΤΑΣ ΔΟΥΚΑΣ "Αγνωστος μυκηναϊκός οἰκισμὸς στὴ Λευκάδα ΟΓΚΟΛΙΘΙΚΟΙΠΗΥΡΓΟΙΚΑΙΘΟΛΟΤΑ ΟΙΚΠΗΜΑΤΑ Ἢ παρουσία τῶν ᾿Αχαιῶν στὴ Λευκάδα ἔχει ἐπιθεθαιωθεῖ ἀπὸ τὴν ἀρχαιολογικὴ σκαπάνη ἤδη ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ αἰώνα μὲ τὴν ἀποχάλυψη ἀπὸ τὸν Γερμανὸ ἄρχαι- ολόγο Δαϊρπφελδ 33 θολωτῶν 6ασιλικῶν καὶ ἄλλων κτερισµένων τάφων στὴν πε- ριοχὴ Στενοῦ Νυδρίου, ὅπου τοποθετεῖται καὶ τὸ δασἰλειο τοῦ ᾿Οδυσσέα’ καὶ ὑπάρ- χουν σπουδαῖα ἀρχαιολογικὰ μνημεῖα καὶ σὲ ἄλλα σημεῖα τοῦ νησιοῦ, καὶ µάλι- στα δυσπρόσιτα, ποὺ μαρτυροῦν ὅτι ὁ μυκηναϊκὸς πολιτισμὸς ἄνθισε ἐδῶ σὲ ὅλο τὸ μεγαλεῖο του. Ἕνα τέτοιο ἐκπληκτικὸ τεχµήριο, κατασκευασμένο μὲ τὴν γνωστὴ μνημειακή ἀρχιτεχτονικὴ τῶν ὀγχολίθων τῶν Μυκηναίων (πρόλ. «Πύλη τῶν Λεόντων»), συ- ναντᾶμε στὸ ὀροπέδιο Βουνὶ τῆς Ἐγκλουθῆς, ποὺ πρόσφατα προκάλεσε τὸ σο- 6θαρὸ ἐνδιαφέρον ᾽Αμερικανίδος ἀρχαιολόγου, ἡ ὁποία ζήτησε μάλιστα τὴν ἄδεια γιὰ ἀνασκαφές, ἀφοῦ ἑλληνικὸ ἐνδιαφέρον, ὡς συνήθως, δὲν ὑπάρχει. Δὲν χρειά- ζεται νὰ εἶναι κανεὶς εἰδικός, γιὰ νὰ καταλάθει ὅτι θρίσκεται στὰ ἐρείπια ἑνὸς πα- γάρχαιου οἰκισμοῦ μὲ ρίζες ἴσως νεολιθικές, ἀλλὰ μὲ σαφῆ δείγ ματα ἐποίκη σήςτου ἀπὸ τὴν 2α χιλιετία π.Χ. ᾿Απὸ μιὰ συστη ματικὴ περιήγηση στὴν περιοχὴ μὲ ὁδη- γοὺς τοὺς ἐνδιαφερομένους γιὰ τὴν ἱστορία τοῦ τόπου τους κ.κ. Χρ. Κοντογεώρ- γη, Ἴω. Θερμὸ καὶ Χρ.᾿Αργυρὸ προκύπτουν οἱ ἑξῆς προσωπικὲς διαπιστώσεις καὶ ἐκτιμήσεις µας, ποὺ θέτουµε ὑπ᾽ ὄψη τῶν ἁρμοδίων: Νὰ ποῦμε κατ᾽ ἀρχάς, ὅτι ἡ περιοχὴ τῆς Ἐγκλουθῆς εἶναι τὸ ὕψη λότερο ὁ ὀρεινὸ χωριὸ τῆς Λευκάδας, κάτω ἀκριθῶς ἀπὸ τὴν κορυφὴ τοῦ ὁμηρικοῦ ὄρους Νήρι- τον (Ἐλάτη), ὅπου δεσπόζουν οἱ ἀχρηστευθεῖσες πλέον ἐγκαταστάσεις τῶν ἀμε- ρικανικῶν 6θάσεων. Ἡ γεωλογικὴ δομὴ τῆς ὅλης περιοχῆς παρουσιάζει ἕνα πρω- τόγονο μεγαλεῖο. Ὃ ὀρεινὸς ὄγκος τοῦ Νηρίτου, ποὺ λὲς ὅτι χθὲς ἀνεδύθη ἀπὸ τὴ γῆ, διακόπτεται ἀπὸ μικρὰ ἢ μεγάλα ὀροπέδια ἐν μέσῳ θραχωδῶν κορυφῶν. Ἡ ἰδιοσυστασία τοῦ ἐδάφους εἶναι τέτοια, ποὺ ἐπιτρέπει τὴν καλλιέργεια φακῆς μο- ναδικῆς ποιότητας στὸν κόσμο, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ καλλιεργεῖται μὲ πρωτό- γονους τρόπους, ὅπως ἔκαναν καὶ οἱ ἀπώτατοι κάτοικοι τοῦ ὀροπεδίου γιὰ τὰ δη- μητριακά, τὸν σῖτο καὶ τὴν κριθή, ποὺ ὁ Ὅμηρος ἀναφέρει ὅτι ἦσαν αὐτοφυῆ. Σ᾽ αὐτὸ τὸ μοναδικὸ σὲ ἀγριότητα καὶ φυσικὴ ὀμορφιὰ τοπίο, ὅπου κανεὶς ἔχει τὴν ἐντύπωση ὅτι «πάγωσαν» ἐπάνω του οἱ αἰῶνες ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς ὀρεογενε- σίας, ὑπάρχει τὸ μεγαλύτερο ὀροπέδιο, ὁ κάμπος Βουνί, ἐκτάσεως 1 1/2 περίπου τετραγωνικοῦ χιλιομέτρου, ποὺ περικλείεται ἀπὸ λόφους καὶ προστατεύεται ἀπὸ τοὺς ἰσχυροὺς ἀνέμους. Στὴ νοτιοανατολικὴ παρυφὴ τοῦ κάμπου καὶ στὴ θέση Λι- θανόφλι ἑ ὑπάρχουν τὰ ἐμφανέστατα κατάλοιπα ἑνὸς ἀρχαίου. οἰκοδομή ματος σχή- ματος τετραγώνου καὶ διαστάσεων 8χ8 μέτρων περίπου, ποὺ ἐξέχει περὶ τὰ 2 μέ- τρα ἀπὸ τὸ ἔδαφος. Πρόκειται περὶ «πύργου» κατασκευασμένου ἀπὸ ἡμιεπεξερ- γασμένους ὀγκολίθους διαστάσεων 1ΧχΊ μ. ἢ καὶ μεγαλύτερους, ἄλλους ὀρθογωνί- ὋὉκ. Κ. Δ. εἶναι δη µοσιογράφος καὶ ἱστορικὸς ἐρευνητής, συγγραφέας τοῦ δίτοµου ἔργου «Τὸ µεγάλο μυστικὸ τοῦ Ομήρου».