ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ι. ΔΛΑΜΠΡΟΥ Ὄρεξη τοῦ ποιεῖν καὶ τοῦ εἰδέναι Θὰ ἀναφερθῶ σήµερα σὲ μιὰ διαπίστωσή µου, στὴν ὁποία κατέληξα κα- τὰ τὴν διάρκεια τῆς θητείας µου στὸ «Δ αυλό» --ἀκριβέστερα, στὴν ἑδραίώση µέσω τοῦ περιοδικοῦ μιᾶς ἐκτιμήσεως ποὺ ἀπὸ παλιότερα εἶχα κάνει, χωρὶς ὅμως νὰ μπορῶ τότε νὰ τὴν ἐπαληθεύσω πλήρως. Πρόκειται γιὰ τὸν ζωηρό- τατο λογοτεχνικὸ ὀργασμό ---ὖ φράση αὐτὴ ἀποδίδει καλύτερα ἀπὸ κάθε ἄλ- λη τὸ φαινόμενο ποὺ μὲ ἀπασχολεῖ ἐδῶ-- ποὺ κατέλαβε, στὴ φάση ποὺ ζοῦ- με, τοὺς Ἕλληνες, ἄνδρες καὶ γυναῖκες, νέους καὶ γέρους, πλούσιους καὶ φτωχούς, μορφωμένους κι ἀμόρφωτους, ἐπαρχιῶτες καὶ πρωτευουσιάνους, τέλος πάντων τοὺς Ἕλληνες ὅλων τῶν «καθέτων» ἤ «ὁριζοντίων» στρωµά- των ἤ κύκλων τῆς κοινωνίας µας. Μένει κανεὶς κατάπληκτος ἀπὸ τὴν πλη- θώρα τῶν νεοτυπουµένων βιβλίων, ποιητικῶν ἤ πεζῶν, δοκιμιακῶν ἤ λογοτε- χνικῶν, «παραδοσιακῶν» ἤ «μοντέρνων», ἐπιστημονικῶν ἤ «προσωπικῶν», στρατευµένων ἤ ἐλεύθερων, ποὺ μᾶς ἀποστέλλονται κάθε μῆνα ἀπὸ κάθε γω- νιὰ τῆς Ἑλλάδος γιὰ βιβλιοκριτικὴ ἤ ἁπλῶς γιὰ ἐνημέρωσή µας --ὅπως, ἄλ- λωστε, δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ συγκινηθῆ καὶ ἀπὸ τὸ πλῆθος τῶν συνεργασιῶν, πού, ἄγνωστοι, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, σ᾽ ἐμᾶς συντάκτες καὶ συγγραφεῖς, ἐκπο- νοῦν ἤ φιλοτεχνοῦν καὶ μᾶς ταχυδρομοῦν μὲ πρόθεση νὰ τὶς δημοσιεύσουμε ἤ ἁπλῶς νὰ τὶς διαβάσουμε. Καὶ αἰσθάνεται κανεὶς πολὺ ἄσχημα, ὅταν βρίσκε- ται μπροστά στὴν ἀδήριτη πραγματικότητα, τὴν πραγματικότητα τοῦ χώ- ρου, τοῦ ἀριθμοῦ τῶν σελίδων τοῦ «4αυλοῦ», ποὺ δὲν ἐπιτρέπει οὔτε τὴν κρι- τικὴ ὅλων τῶν ἀξιόλογων βιβλίων οὔτε τὴν καταχώρηση ὅλων τῶν καλῶν΄συ- νεργασιῶν... ΄Αμποτε ν᾿ ἀξιωθοῦμε σύντομα νὰ αὐξήσουμε τὸν ἀριθμὸ τῶν σελίδων µας, γιὰ νὰ μπορέσουμε, ὅπως ζωηρὰ ἐπιθυμοῦμε, νὰ προσφέρουμε βῆμα ἐκφράσεως ἤ µέσο παρουσιάσεως τῆς σκέψεως ἤ τοῦ ταλέντου ὅλων ὅ- σοι διακατέχονται ἀπὸ τὴν ἱερὴ ἀπολλώνεια τελεστικὴ ἤ διονυσιακἢὴ ποιητικὴ μανία, γιὰ νὰ θυμηθοῦμε λίγο καὶ τὸ γερο-Πλάτωνα:ἰ Εἶναι δύσκολο νὰ κάνω ἀκριβεῖς ἀναλογικὲς συγκρίσεις μεταξὺ τοῦ ἑλ- ληνικοῦ αὐτοῦ φαινομένου καὶ ἄλλων παρόμοιων, ποὺ ἐνδεχομένως σηµειώ- νονται καὶ σ᾽ ἄλλους Τόπους. Τοῦτο, ἄλλωστε, δὲν θὰ εἶχε παρὰ µόνον ἐγκυ- κλοπαιδικὴ ἀξία. Ἐκεῖνο ὅμως ποὺ ἔχει ἀπόλυτη ἀξία εἶναι, ὅτι αὐτὴ τὴ στιγ- μὴ ἡ Ἑλλάδα τείνει νὰ µεταβληθῆ σ᾽ ἕνα γιγάντιο Παρνασσὸ μὲ πλαγιὲς κα- τάφυτες ἀπὸ διάφορα ποιητικὰ ἄνθη --λαμπρὰ ἤ ὑποτονικὰά ἤ καὶ ἄχρωμα, δὲν ἔχει σηµασία--- καὶ σ᾽ ἕνα ἀπέραντο σπουδαστήριο ὑπερπλῆρες ἀπὸ διανοούµενους--- δημιουργικοὺς ἤ νοσηροὺς «κουλτουριάρηδες» ἤ κι ἀπο- γοητευτικἁ ξηροὺς καὶ σχολαστικούς, κι αὐτὸ δὲν ἔχει σημασία. Δὲν ἔχει ἐπί- σης τόση σημασία, ἄν ἡ ἔντονη αὐτὴ τάση τῶν Ἑλλήνων γιὰ πνευματικότητα ὀφείλεται στὴ μόδα ἤ στὸ «σνομπισμό» ἤ στὴν πίεση ποὺ ἀσκεῖ πάνω στὸ Πρόσωπο μιὰ ἀπρόσώπη, βάρβαρη, κτηνώδης κι ἀνηλεὴς περιρρέουσα ἆ- τµόσφαιρα --πίεση ποὺ ὁδηγεῖ στὴ φυγή, τὴν προὐπόθεση αὐτὴ τῆς δηµιουρ- γικῆς διαθέσεως--- ὅσο «μετράει» σ᾽ ἐμένα προσωπικά, τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ κά- τοικοι τοῦ Τόπου αὐτοῦ --- γιὰ λόγους κλιματικούς, φυλετικούς, ἱστορικούς, διαιτολογικούς;... δὲν μ᾽ ἐνδιαφέρει-- πέρα ἀπὸ τὸ κυνήγι τῆς ὕλης ἀτενίζουν