ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

162ΙΟΥΝΙΟΣ 1995

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 9657 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
12 ἀπό 81
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Η επικίνδυνη υποδούλωση της έρευνας και της επιστήμης στο Διεθνή Εξουσιασμό — ΝΤΟΚΑΣ, ΛΑΜΠΡΟΣ
    ἀρχή: σελ. 9657 συμπερασμένος · τέλος: δηλωμένο · τχ. 162

Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση

Ἢ ἐπικίνδυνη ὑποδούλωση τῆς ἔρευνας καὶ τῆς ἐπιστήμης στὸν 4ιεθνῆ ᾿Εξουσιασιμὸ ο Π, ἐξουσία καὶ ἡ ἐπιστήμη εἶναι δύο δασικὲς ἐκδηλώσεις τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου. Καὶ ἡ μὲν ἐξουσία εἰναι κυριαρχικὸ θυμικὸ φαινόμενον, ῇ δὲ ἐ ἐπιστήμη ὁ δαθύτατος ἔ ἔρως πρὸς τὴν γνώση. Ἡ διάκριση, τοῦ ὑποκειμένου ἀπὸ τὸ ἀντικείμενο καὶ ἡ ἀναγκαιότητα τῆς ἐπι- δολῆς στὸ περιδάλλον εἶναι οἱ πρωταρχικὲς αἰτίες τῆς διαμόρφωσης τοῦ ἐξουσιαστικοῦ συ- γαισθήματος. “Ηγνώση ὡς ἀπαραίτητη νοητικὴ κατάσταση γιὰ τὴν ἐπιδίωση καὶ τὴν ψυ- χικὴ ἰσορροπία κατέστη τὸ μοναδικὸ δομικὸ ὑλικὸ τῶν νοητικῶν προϊόντων τοῦ σκεπτο- μένου ἀνθρώπου. Ἢ ἐξουσία καὶ ῇ γνώση συνυπάρχουν στὶς πρωτόγονες κοινωνίες κάτω ἀπὸ μιὰ μυστικὴ ἀρχή, τὴν ὁποία ἀντιπροσωπεύει μία ὁμάδα ἀνθρώπων, τὸ ἱερατεῖο. ο ἀρχηγὸς ήταν χαὶ ἀρχιερεὺς (μάγος) καὶ ὁ «γνωρίζων», δηλαδὴ ὁ κυρίαρχος τοῦ θυμικοῦ καὶ νοητικοῦ φαινομένου. Αὐτὴ ἡ ἑνότητα κατ᾽ ἀρχὴν στηρίχτηκε στὸ μεταφυσικὸ δέος, χαὶ μὲ τὴν ἐξέλιξη διεσπάσθη λόγω τῆς ἀλληλοσυγκρουόμενης φύσης τῶν πραγμάτων, δη- λαδὴ ἡ ὅση δήποτε ὑ ὑποκχριτικὴ ἠθικὴ τ τοῦ ἱερατείου δὲν μποροῦσε νὰ ἀκολουθήσει τὴν ἀπρο- κάλυπτη δίατῆς ἐξουσίας. Τὸ ἱερατεῖο προσπάθησε νὰ κρατήσει τὴν γνώση καὶ νὰ τὴν πε- ριδάλει μὲ τὸ μυστήριο. Ποτὲ ὃ ὅμως ῇ ἐξουσιαστικὴ ἀρχὴ δὲν ἔδωσε «διαζύγιο» στὸ ἐμπει- οικὸ ἢ ἐπιστημονικὸ σύστημα γνώσεων. Ἢ ἐξουσία συνεχῶς κατέχει καὶ ἐλέγ χει τὴν γνώ- ση, τὴν ὁποία προσαρμόζει σύμφωνα μὲ τὶς ἐπιδιώξεις της. Η ἀντίφαση τῆς ἐξουσιαστικῆς παραδοχῆς καὶ τῆς ἕλλογης γνώσης καλύπτεται μὲ τὴν ἀπόκρυψη ἢ παραποίηση τῆς ἀλή- θειας. Ἢ ἐξουσία ἐμφανίζεται δισυπόστατη, ὡς πολιτικὴ καὶ ὡς θρησκευτική. Ἢ θρησκευτικὴ ἐξουσία δὲν ἀντιστρατεύεται ποτὲ τὴν πολιτική, ἐκτὸς ἂν τὴν ἐπιδουλεύεται. Στὶς ἀνε- πτυγμένες κοινωνίες ἡ θρησκευτικὴ ἐξουσία ὑ ὑπηρετεῖ τὴν πολιτικὴ ἀρχὴ καὶ ἀντιστρόφως, γιατι λειτουργοῦν ὡς συμπληρωματικές, συνή Ίθως ὃ ὅμως μὲ μιὰ ἐπικυριαρχία΄ τῆς πολιτικῆς. Τὸ ᾿θεοχρατικὸ κράτος, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζεται σὲ καθυστερημένους λαούς, εἶναι προφανῶς ή ὑποταγὴ τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας στὴν θρησκευτική. Τὸ θεοκρατικὸ κράτος εἰναι ἄκα- μπτο, αὐταρχικὸ καὶ χυρίως ἀντιδραστικό, δηλαδὴ ἄκρως ἀντιεπιστημονικό. Μποροῦμε λοιπὸν ἱ ἱστορικῶς νὰ θεμελιώσουμε. τὴν ἄποψη, πὼς οἱ δύο μορφὲς ἐξουσίας συνυπάρχουν καὶ ἀλληλοσυμπληρώνονται μὲ ἐμφανῆ τὴν ἐπιδολὴ τῆς μιᾶς ἐπι τῆς ἄλλης. Ἢ ἐπίδραση τῆς θρησκείας στὴ μάζα εἶναι μεγίστη, γιατὶ διὰ τῆς «θείας ἀποκαλύψεως» λύνει ὅλα τὰ (μετα: φυσικὰ προδλήματα μὲ τὸν πλέον αἰσιόδοξο τρόπο καὶ ἀπελευθερώνει τὴν ψυχὴ ἀπὸ τὸ ὑπαρξιακὸ ἀ ἄγγος. Ἡ τεράστια δύναμη τῆς θρησκευτικῆς ἐξουσίας πηγάζει ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι διαμορφώ- γει τὸ ἠθικὸ σύστημα, τοῦ ὁποίου ὁ ὁ σεδασμὸς εἶναι προὔπόθεση γιὰ τὴ λύτρωση τῆς ψυχῆς. ᾿Επειδὴ ἡ πολιτικὴ ἐξουσία εἶναι περισσότερο πρακτική. χαὶ ἐνδιαφέρεται γιὰ τὴν διαχεί- ριση τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν ἐπιγείων προνομίων, ἐνῶ ἡ θρησκευτική, χωρὶς νὰ πα- ραιτεῖται τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν καὶ διακρίσεων, ἀσχολεῖται κυρίως μὲ τὴν ἠθικὴ καὶ πνευ- ματικὴ κυριαρχία, εἶναι εὔκολη ἡ συμδιδαστικὴ συνύπαρξή τους. Κοινὸς ἐχθρὸς ὅλων τῶν φορέων ἐξουσίας εἶναι προφανῶς ᾗ πνευματικὴ ἀνάπτυξη, ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν προσέγγιση τῆς ἀντικειμενικῆς πραγματικότητας. Ἡ ἐπιστημονικὴ γνώση πλήττει κάθε μορφὴ ἐξουσιαστικῆς ἀρχῆς, γι) αὐτὸ ἡ πρόοδος τῆς ἐπιστήμης συ- ντελεῖ στὴν συσπείρωση πάσης φύσεως ἐξουσιῶν. ᾿ Ἔχουμε ὅμως περιπτώσεις, ὅπου ἡ πο- λιτικὴ ἐξουσία ἀντιστρατεύεται θανάσιμα τὴν θρησκευτική. Πρέπει νὰ παρατηρήσουμε, ὅτι σ᾿ αὐτὲς τὶς περιπτώσεις ἡ πολιτικὴ στηρίχτηκε σὲ φιλοσοφικὲς θεωρίες, που προσπά- θησαν νὰ ὑποκαταστήσουν τὴν θρησκεία. Π.χ. ὁ χομμουνισμὸς εἶναι ἐξουσιαστικὴ κοομοθεωρία, ποὺ διεκδικεῖ τὴν θέση μιᾶς νέας θρησκείας. Συγκεκριµένα ἡ μαρξ ιστικὴ θεωρία ἀντικατέστησε τὴν «θεία ἀποκάλυψη » μὲ τὴν ψευδοεπιστημονικὴ ἀνακάλυψη τῶν γόμων τῆς κοινωνικῆς ἐξέλιξης καὶ ὑποσχέθηκε τὸν ἐπί- γειο Παράδεισο. Ἢ ἐξουσιαστικὴ ἀρχὴ τῆς τεχνολογικῆς κοινωνίας δὲν ἔχει προσωπικὸ χαρακτῆρα, ὅπως ἦταν παλαιότερα. Σήμερα κατέστη περισσότερον ἰδεατή. 4ηλαδὴ οἱ ἐκφραστὲς τῆς ἐξουσίας δὲν εἶναι πρόσωπα ἀμετακίνητα, ἀλλὰ εὐκόλως ἐναλλασσόμενα,
← καθαρισμένο κείμενο