ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
162ΙΟΥΝΙΟΣ 1995
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η επικίνδυνη υποδούλωση της έρευνας και της επιστήμης στο Διεθνή Εξουσιασμό — ΝΤΟΚΑΣ, ΛΑΜΠΡΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ἢ ἐπικίνδυνη ὑποδούλωση τῆς ἔρευνας
καὶ τῆς ἐπιστήμης στὸν 4ιεθνῆ ᾿Εξουσιασιμὸ
ο
Π, ἐξουσία καὶ ἡ ἐπιστήμη εἶναι δύο δασικὲς ἐκδηλώσεις τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου. Καὶ
ἡ μὲν ἐξουσία εἰναι κυριαρχικὸ θυμικὸ φαινόμενον, ῇ δὲ ἐ ἐπιστήμη ὁ δαθύτατος ἔ ἔρως πρὸς
τὴν γνώση. Ἡ διάκριση, τοῦ ὑποκειμένου ἀπὸ τὸ ἀντικείμενο καὶ ἡ ἀναγκαιότητα τῆς ἐπι-
δολῆς στὸ περιδάλλον εἶναι οἱ πρωταρχικὲς αἰτίες τῆς διαμόρφωσης τοῦ ἐξουσιαστικοῦ συ-
γαισθήματος. “Ηγνώση ὡς ἀπαραίτητη νοητικὴ κατάσταση γιὰ τὴν ἐπιδίωση καὶ τὴν ψυ-
χικὴ ἰσορροπία κατέστη τὸ μοναδικὸ δομικὸ ὑλικὸ τῶν νοητικῶν προϊόντων τοῦ σκεπτο-
μένου ἀνθρώπου. Ἢ ἐξουσία καὶ ῇ γνώση συνυπάρχουν στὶς πρωτόγονες κοινωνίες κάτω
ἀπὸ μιὰ μυστικὴ ἀρχή, τὴν ὁποία ἀντιπροσωπεύει μία ὁμάδα ἀνθρώπων, τὸ ἱερατεῖο. ο
ἀρχηγὸς ήταν χαὶ ἀρχιερεὺς (μάγος) καὶ ὁ «γνωρίζων», δηλαδὴ ὁ κυρίαρχος τοῦ θυμικοῦ
καὶ νοητικοῦ φαινομένου. Αὐτὴ ἡ ἑνότητα κατ᾽ ἀρχὴν στηρίχτηκε στὸ μεταφυσικὸ δέος,
χαὶ μὲ τὴν ἐξέλιξη διεσπάσθη λόγω τῆς ἀλληλοσυγκρουόμενης φύσης τῶν πραγμάτων, δη-
λαδὴ ἡ ὅση δήποτε ὑ ὑποκχριτικὴ ἠθικὴ τ τοῦ ἱερατείου δὲν μποροῦσε νὰ ἀκολουθήσει τὴν ἀπρο-
κάλυπτη δίατῆς ἐξουσίας. Τὸ ἱερατεῖο προσπάθησε νὰ κρατήσει τὴν γνώση καὶ νὰ τὴν πε-
ριδάλει μὲ τὸ μυστήριο. Ποτὲ ὃ ὅμως ῇ ἐξουσιαστικὴ ἀρχὴ δὲν ἔδωσε «διαζύγιο» στὸ ἐμπει-
οικὸ ἢ ἐπιστημονικὸ σύστημα γνώσεων. Ἢ ἐξουσία συνεχῶς κατέχει καὶ ἐλέγ χει τὴν γνώ-
ση, τὴν ὁποία προσαρμόζει σύμφωνα μὲ τὶς ἐπιδιώξεις της. Η ἀντίφαση τῆς ἐξουσιαστικῆς
παραδοχῆς καὶ τῆς ἕλλογης γνώσης καλύπτεται μὲ τὴν ἀπόκρυψη ἢ παραποίηση τῆς ἀλή-
θειας.
Ἢ ἐξουσία ἐμφανίζεται δισυπόστατη, ὡς πολιτικὴ καὶ ὡς θρησκευτική. Ἢ θρησκευτικὴ
ἐξουσία δὲν ἀντιστρατεύεται ποτὲ τὴν πολιτική, ἐκτὸς ἂν τὴν ἐπιδουλεύεται. Στὶς ἀνε-
πτυγμένες κοινωνίες ἡ θρησκευτικὴ ἐξουσία ὑ ὑπηρετεῖ τὴν πολιτικὴ ἀρχὴ καὶ ἀντιστρόφως,
γιατι λειτουργοῦν ὡς συμπληρωματικές, συνή Ίθως ὃ ὅμως μὲ μιὰ ἐπικυριαρχία΄ τῆς πολιτικῆς.
Τὸ ᾿θεοχρατικὸ κράτος, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζεται σὲ καθυστερημένους λαούς, εἶναι προφανῶς
ή ὑποταγὴ τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας στὴν θρησκευτική. Τὸ θεοκρατικὸ κράτος εἰναι ἄκα-
μπτο, αὐταρχικὸ καὶ χυρίως ἀντιδραστικό, δηλαδὴ ἄκρως ἀντιεπιστημονικό. Μποροῦμε
λοιπὸν ἱ ἱστορικῶς νὰ θεμελιώσουμε. τὴν ἄποψη, πὼς οἱ δύο μορφὲς ἐξουσίας συνυπάρχουν
καὶ ἀλληλοσυμπληρώνονται μὲ ἐμφανῆ τὴν ἐπιδολὴ τῆς μιᾶς ἐπι τῆς ἄλλης. Ἢ ἐπίδραση τῆς
θρησκείας στὴ μάζα εἶναι μεγίστη, γιατὶ διὰ τῆς «θείας ἀποκαλύψεως» λύνει ὅλα τὰ (μετα:
φυσικὰ προδλήματα μὲ τὸν πλέον αἰσιόδοξο τρόπο καὶ ἀπελευθερώνει τὴν ψυχὴ ἀπὸ τὸ
ὑπαρξιακὸ ἀ ἄγγος.
Ἡ τεράστια δύναμη τῆς θρησκευτικῆς ἐξουσίας πηγάζει ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι διαμορφώ-
γει τὸ ἠθικὸ σύστημα, τοῦ ὁποίου ὁ ὁ σεδασμὸς εἶναι προὔπόθεση γιὰ τὴ λύτρωση τῆς ψυχῆς.
᾿Επειδὴ ἡ πολιτικὴ ἐξουσία εἶναι περισσότερο πρακτική. χαὶ ἐνδιαφέρεται γιὰ τὴν διαχεί-
ριση τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν ἐπιγείων προνομίων, ἐνῶ ἡ θρησκευτική, χωρὶς νὰ πα-
ραιτεῖται τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν καὶ διακρίσεων, ἀσχολεῖται κυρίως μὲ τὴν ἠθικὴ καὶ πνευ-
ματικὴ κυριαρχία, εἶναι εὔκολη ἡ συμδιδαστικὴ συνύπαρξή τους.
Κοινὸς ἐχθρὸς ὅλων τῶν φορέων ἐξουσίας εἶναι προφανῶς ᾗ πνευματικὴ ἀνάπτυξη, ποὺ
προέρχεται ἀπὸ τὴν προσέγγιση τῆς ἀντικειμενικῆς πραγματικότητας. Ἡ ἐπιστημονικὴ
γνώση πλήττει κάθε μορφὴ ἐξουσιαστικῆς ἀρχῆς, γι) αὐτὸ ἡ πρόοδος τῆς ἐπιστήμης συ-
ντελεῖ στὴν συσπείρωση πάσης φύσεως ἐξουσιῶν. ᾿ Ἔχουμε ὅμως περιπτώσεις, ὅπου ἡ πο-
λιτικὴ ἐξουσία ἀντιστρατεύεται θανάσιμα τὴν θρησκευτική. Πρέπει νὰ παρατηρήσουμε,
ὅτι σ᾿ αὐτὲς τὶς περιπτώσεις ἡ πολιτικὴ στηρίχτηκε σὲ φιλοσοφικὲς θεωρίες, που προσπά-
θησαν νὰ ὑποκαταστήσουν τὴν θρησκεία.
Π.χ. ὁ χομμουνισμὸς εἶναι ἐξουσιαστικὴ κοομοθεωρία, ποὺ διεκδικεῖ τὴν θέση μιᾶς νέας
θρησκείας. Συγκεκριµένα ἡ μαρξ ιστικὴ θεωρία ἀντικατέστησε τὴν «θεία ἀποκάλυψη » μὲ τὴν
ψευδοεπιστημονικὴ ἀνακάλυψη τῶν γόμων τῆς κοινωνικῆς ἐξέλιξης καὶ ὑποσχέθηκε τὸν ἐπί-
γειο Παράδεισο. Ἢ ἐξουσιαστικὴ ἀρχὴ τῆς τεχνολογικῆς κοινωνίας δὲν ἔχει προσωπικὸ
χαρακτῆρα, ὅπως ἦταν παλαιότερα. Σήμερα κατέστη περισσότερον ἰδεατή. 4ηλαδὴ οἱ
ἐκφραστὲς τῆς ἐξουσίας δὲν εἶναι πρόσωπα ἀμετακίνητα, ἀλλὰ εὐκόλως ἐναλλασσόμενα,