ΣΠΥΡΟΣ Γ.Γ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΑΤΟΣ «Ἐδιζησάμην ἐμεωυτὸν» Τὸ ὑπ᾽ ἀριθ. 101 ἀπόσπασμα τοῦ Ἡρακλείτου Μὲ σκοπὸν ὅπως καταθέσουµε αὐθεντικὸν τὸ «πνεῦμα» τοῦ Μεγίστου τῆς Ἰωνίας, κατὰ τὸ ἐφικτὸν περνῶντας το στὴν «καθημερινότητα» ὅσων μποροῦν-θέλουν, ἔπιμε- ληθήκαμε τὴν ποιητικὴν ἀπόδοσι-παρουσίασι τῶν ἡρακλείτειων ἀποσπασμάτων. Πρὸς πραγµατοποίησιν τοῦ συγκεκριμένου αὐτοῦ στόχου προχωρήσαµε στὴν μετὰ δέους πρόσδοσιν προσιτότητος στὰ τιτανικὰ διανοήματα διὰ τῆς μείζονος ἔντασης, ὁμόλο- γης κι αὐτοδηλούμενης θέθαια στὸν ἡρακλείτειο στοχασμὸν -ἕνα σχεδὸν μοναδικὸ «μὴ συρφετῶδες», ποὺ εὐνοήτως μονάχα στὸν ἑαυτό του μπορεῖ ν᾿ ἀπευθύνεται κ᾿ ἐπενδύει. Πρὸς τοῦτο διὰ διεξοδικῆς ἀναλυτικῆς ἐνδειχτικότητας τοῦ περιφή μου ὑπ᾽ ἀριθ. 101 ἀποσπάσματος καταθέτου με «ἐμπράγ ματη χλεῖδα» τὸν «ὀργανικὸν» συλλογιστικὸν μη- χανισμόν, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιχειρήσαμε τὴν προσανάθασιν τῆς πρὸς τὸν ἡραχλείτειο λόγον προσιτότητας --διὰ τῆς (ὡς ἄνω) μείζονος ἔ ἔντασης. Προκειμένου λοιπὸν ἰδιαίτερα γιὰ τὸ ἑκατὸν ἕνα (ή ἐδιξησάμην ἐ ἐμεωυτόν”). θὰ εἰποῦμε, ὅτι, ὑποχρεούμενοι στὴ συγκριτική, δεινὴ κατ᾽ ἀνάγκην καὶ καταλυτική διὰ τὴν ἄκραν ὑπευθυνότητα-σοθαρότητα ἀναφερθεῖσαν «ἀναλυτικὴν ἐνδεικτικότητα», θεωροῦμε ἀπαραίτητο, ὅπως πρὶν ἀπ᾽ ὁτιδήποτε ἄλλο, σ᾽ ὅ,τι ἀφορᾶ στὶς δυὸ ἀθάνα- τες ὡς ἑνότητα (ἢ ἐπὶ μέρους ἑνότη τα ἄλλης, μεγαλύτερη ς) λέξεις, ἐξετάσουμε τὰ αὐτο- νόητης προήγησης: τί, πόσα, ποιά θέλη σαν ἢ μπόρεσαν νὰ εἰποῦν (σὲ ἀναφερόμενες ἐδῶ ἐργασίες τους) ἑπτὰ «ἐπώνυμοι» ἐκ τῶν ἁρμοδίων, εἰδημόνων, ἐπαϊόντων -ὅλων πεπεισμένων ὅτι: καὶ τοὺς «πέφτει λόγος» καὶ πρέπει νὰ τοὺς ἀναγνωρίζεται θέσφα- τος. ᾿Αμέσως λοιπόν: α. 6.5. ΚΙΓΚ-1.Ε. Βανεπ-Μ. ΦοποΠεἰά -Δ. Κούρτοδικ (ὁ τελευταῖος ὡς μεταφραστὴς τοῦ θιθλίου τους), “Οἱ Προσωκρατικοὶ Φιλόσοφοι”, 6' ἔκδοσι Μορφωτικοῦ Ἱδρύμα- τος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, σελίδες 564,᾿ Αθήνα 1990: Αντιγράφουµε κατὰ λέξιν ἀπ᾽ τὴν σελίδα 215: «246 ᾽ Απ. 10], Πλούταρχος πρὸς Κολώτην 20, Ι18ς: ἐδιζησάμην ἐμεωυτὸν-ἐρεύνη- σα τὸν ἑαυτό µου» -αὐτὰ µόνον, οὔτε λέξιν ἄλλη, ἀμέσως μετὰ ἀρχίζει τὸ ἀπ. 119. 6. Εὐάγγελος Ν. Ροῦσσος, «Ηράκλειτος, τὰ ἀποσπάσματα», ᾿Αθήνα 1971, σελἰδες 06, ἐκδόσεις Α. Καραθία. ᾽Αντιγράφουμε κατὰ λέξιν ἀπ᾽ τὶς σελἰδες 22-23 --ἄντικρυ- στά: «ἐδιζησάμην ἐμεωυτὸν-τὀν ἑαυτό µου ρώτησα» -ἐδῶ ὑπάρχει ὑποσημείωσις μὴ διαλαμθάνουσα τίποτε ἐπὶ τῆς οὐσίας. γ. Κώστας ᾿Αξελὸς καὶ Δημ. Δημητριάδης (ὁ δεύτερος ὡς μεταφραστής τοῦ θιθλί- ου τοῦ πρώτου), «Ὁ ᾿Ηράκλειτος καὶ ἡ Φιλοσοφία», σελἰδες 310, Ἑξᾶντας 1974. Αντι- γράφουμε ἐπὶ λέξει ἀπ᾿ τὴν σελίδα 198: «ἐδιξησάμην ἐμεωυτὸν-γύρεψα τὸν ἑαυτό µου» Ἐδῶ, ἀντίθετα ἀπ᾽ τοὺς λοιπούς, ὁ ᾽Αξελὸς καὶ ἔχει νὰ εἰπεῖ, καὶ λέγει τὰ ἀκόλου- θα: «Τὸ παράγγελμα ποὺ ἔδινε τὸ μαντεῖο τῶν Δελφῶν, γνῶθι σεαυτόν, καὶ ποὺ ἀργό- τερα ἐπανέλαδε ὁ Σωκράτης, παίρνει ἐδῶ ἕνα δαθὺ νόημα. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τόσο τὸ νὰ γνωρίσει κανεὶς τὸν ἑαυτό του ὅσο τὸ νὰ ψάχνει νὰ τὸν 6ρεῖ. Καὶ τὸ ψάξιμο γί- νεται πάντα μὲ τὴν ἐλπίδα μιᾶς ἀνακάλυψης. Ἥ μέθοδος τοῦ ψαξίματος, ἡ διαδρομή του εἶναι ἀφηρημένη: μὲ τὴ σκέψι γυρεύει ὁ ἄνθρωπος νὰ συλλάδει τὸν ἑαυτό του, κι ὁ ὅρος σκέψι ἔχει ἕνα συμπαντικὸ νόημα. ιο σκοπὸς τοῦ ψαξίματος δὲν εἶναι καθό- λου ἡ σύλληψι μιᾶς ἀτομικότητας ἀπομονωμένης ἀπ᾿ τὸν ὑπόλοιπο κόσµο. Τὸ ψάξι-