ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
163ΙΟΥΛΙΟΣ 1995
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Απόπειρες διασυρμού της επιστήμης από τον Εξουσιαστικό Σκοταδισμό — ΝΤΟΚΑΣ, ΛΑΜΠΡΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Α πόπειρες διασυρμοῦ τῇ σἐπιστήμη ς
ἀπὸ τὸν ᾿Εξουσιαστικὸ Σκοταδισιμὸ
ο
ὠ εἰκοστὸς αἰῶνας χαρακτηρίξεται ἀπὸ τὴν συνεχῶς αὐξανόμενη ταχύτητα με-
ταδολῆς τῶν διαφόρων! ἰσορροπιῶν σὲ ὅλες τὶς ἀνθρώπινες ὁραστηριότη τες. Παρόλη
τὴν μεγάλη ἱκανότητα προσαρμογῆς, ποὺ διαθέτει ὁ ἄνθρωπος, εἶναι φανερό, πὼς
στὴ σύγχρονη διανόηση ἐπικρατεῖ σύγχυση ἰδεῶν, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ σὲ μιὰ ἐπικίνδυνη
μορφὴ μηδενισμοῦ. Οἱ κατακτήσεις τῆς τεχνολογίας εἶναι ἀπροσδόκητες καὶ ἀλλάξουν
οιξικὰ τὶς συνθῆκες ζωῆς. Π μᾶξα δέχεται ὡς πίθος τῶν Δαναΐδων τὰ ἀγαθά, χωρὶς
νὰ ἐλέγχονται οἱ συνεχῶς αὐξανόμενες ἀπαιτήσεις. “ΠΗ ἀντίφαση κυριαρχεῖ παντοῦ,
οἱ μεγάλες φιλοσοφικὲς καὶ κοινωνικὲς θεωρίες τοῦ αἰώνα µας κατέρρευσαν. Ὃ πα-
ραλογιομὸς μὲ πρωτοφανῆ ἀναίδεια προδάλλεται μὲ σκοπὸ τὴν ἐξουσιαστικὴ ἐπιόο-
λή. Τὸ ἦθος χάνεται χαὶ οἱ ἀνίκανοι προσπαθοῦν νὰ διαόρώσουν ὄχι μόνον τὴν κοι-
γωνία, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ τὴν ἐπιστημονικὴ κοινότητα. Ἡ Φιλοσοφία τῶν νεοτέρων χρό-
νων, ἀνίκανη νὰ προσφέρει θετικὸ ἔργο καὶ νὰ προσαρμοσθεῖ στὶς ἐπιστημονικὲς κα-
τακτήσεις, ἐπεδόθη στὸν ἄχαρο πόλεμο κατὰ τῆς) Αριστοτελικῆς τυπικής λογικῆς καὶ
τοῦ ὀρθοῦ λόγου. Οἱ ἔ ἔννοιες τῆς γνώσης καὶ τῆς ἀλήθειας διέτρεξαν ἕ ἕνα φάσμα πα-
ραλογισμοῦ στηριγμένο σὲ ἕναν συγκαλυμμένο σκεπτικισμό, τὸν ὁποῖον ἐπένδυσαν
μὲ πρακτικὴ σκοπιμότητα. Τὴν λογικὴ συνέπεια τῆς ἐπιστήμης τὴν περιόρισαν στὰ
ὅρια μιᾶς μεθόδου, ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ εἶναι ἀποτελεσματικὴ ἀνεξάρτη τα ἀπὸ κάθε ἀντι-
κειμενικὴ γνώσῃ. ο «νομιναλισμὸς» διαγράφει τὴν οὐσιαστικὴ προσφορὰ τῆς ἐπι-
στήµης στὴν ἀντικειμενικὴ γνώση. Αὐτὴ εἰναι δυστυχῶς ἡ ἢ πνευματικὴ κατάσταση
τῶν τελευταίων χρόνων τοῦ εἰκοστοῦ αἰώνα. Μιὰ σύντομη ἀναδρομὴ στὴν ἱστορία
τῶν νεοτέρων ἐξελίξεων τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πνεύματος εἶναι ἀναγκαία, γιὰ νὰ ἀντιλη-
φθοῦμε, πῶς φθάσαμε σ’ αὐτὴ τὴν πνευματικὴ καὶ ἠθικὴ παρακμή.
ς
ἀνάπτυξη τῆς ἐπιστήμης δὲν εἶναι μόνον ἡ ἀναμφισδήτητη προὔπόθεση τῆς
τεχνολογικῆς κυριαρχίας, ἀλλὰ κυρίως εἶναι ἡ ἀφύπνιση τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς, ἢ
ὁποία ἀπαλλάσσεται ἀπὸ τοὺς φόδους τῆς ἄγνοιας καὶ ἀναζητεῖ τὴν ἐλευθερία της.
Ἢ ἐξουσιαστικὴ ἀρχὴ δέχεται εὐχαρίστως τὴν τεχνολογικὴ κυριαρχία, παρόλα τὰ
προθλήµατα ποὺ δημιουργεῖ, γιατὶ τῆς παρέχει δυνατότητες ἐπιδολῆς. ᾿Αντιθέτως
ὅμως δὲν μπορεῖ νὰ συνυπάρξει μὲ τὴν ἐλευθερία τοῦ ὀρθοῦ λόγου, γι’ αὐτὸ συντάσ-
σει καὶ ὀργανώνει ὅλες τὶς ἀντιδραστικὲς δυνάμεις, γιὰ νὰ καθυποτάξει τὴν ἐλεύθερη
σκέψη, χωρὶς νὰ ἀναστείλει τὴν τεχνολογικὴ κυριαρχία. Ἢ διατεταγμένη φιλοσοφία
περιορίζεται στὴν ἀναζήτηση μεθόδων καὶ ἀντιεπιστημονικῶν θεωριῶν, μὲ τὶς ὁποῖες
προσπαθεῖ νὰ ἐλέγξει καὶ νὰ καταστείλει τὴν πνευματικὴ ἐπανάσταση, ποὺ προκαλεῖ
ἢ ὀρθολογικὴ ἀντικειμενικὴ γνώση τῆς προηγμένης σύγχρονης ἐπιστήμης. Μέσα ἀπὸ
μιὰ δάναυση περιπέτεια τῆς ἀνθρώπινης σκέψης ἡ φιλοσοφικὴ παράνοια μὲ φορέα τὸ
πυκνὸ σκότος τοῦ σκεπτικισμοῦ μᾶς ὁδηγεῖ στὴν ἀκύρωση τῆς ἐπιστημονικῆς ἐγκυ-
ρότητας.
4 ιακηρύττουν μὲ κάθε τρόπο, πὼς ἡ ἐπιστημονικὴ γνώση δὲν ἐ ἔχει Καμμία σχέση μὲ
τὴν ἄγνωστη ἀντικειμενικὴ πραγματικότητα. Σὲ ὁρισμένες περιπτώσεις ἡ ἐπιστημο-
νικὴ θεωρία καθιστᾶ κατανοητὸ τὸ φαινόμενο, προσφέροντας κάποια δυνατότητα
πρόόδλεψης. ᾿Επιδάλλεται ἀπὸ τὶς ἀνάγκες τῆς τεχνολογίας, νὰ ἀσχολούμαστε μὲ τὴν
ἐπιστήμη μόνον, ὅταν ἔχουμε προοπτικὴ ἐπιτυχίας -- κάθε ἄλλη περίπτωση εἶναι μα-
ταιοπονία. Οἱ περιοριομένες ἀποτυχίες τῆς ἐπαγωγῆς καὶ τῆς παραγωγῆς, οἱ ὁποῖες
σὲ μία ἐρευνὴ τικὴ προσπάθεια εἶναι ἀναπόφευκτες, κλονίξουν κακόδουλα τὴν πίστη
στὴν ἀντικειμενικὴ γνώση καὶ μειώνουν ἀδικαιολόγητα τὸ κῦρος τῶν ἐπιστημονικῶν