ΕΘΝΙΚΑ Μπαγιάτικο ξαναζεσταμµένο πιᾶτο ᾿Απὸ τὴν χαραυγὴ τῆς δημιουργίας τοῦ πολιτισμοῦ, ἀπὸ τὴν σύσταση τῆς πρώτης κοινωνίας µέχρι σήµερα δεκάδες χιλιάδες ἐτῶν ἔχουν παρέλθει. Καὶ ἐνῶ ἐπιφανει- ακὰ οἱ πρόοδοι, ποὺ συντελοῦνται τόσο στὸν πνευματικὸ ὅσο καὶ στὸν ὑλικὸ τοµέα, εἶναι ἀξιοσημείωτες, ἐν τούτοις στὴν οὐσία τῶν πράγµάτων τίποτα ἀπολύτως δὲν ἔχει ἀλλάξει. ᾿Απὸ τὴν ἐποχὴ τῶν σπηλαίων καὶ τῆς ἀνακαλύψεως τοῦ τροχοῦ ἕως τὴν περίοδο τοῦ παιδιοῦ τοῦ σωλήνα καὶ τῆς κατακτήσεως τοῦ διαστήματος οἱ ἄνθρω- ποι δὲν ἔπαψαν διαχρονικὰ νὰ διαχωρίξονται καὶ νὰ κατατάσσονται σὲ δύο δασικὲς χατηγορίες. Στὴν πρώτη ἀνήκουν οἱ δημιουργοὶ τοῦ πολιτισμοῦ, οἱ φωτοδότες τῆς ἀνθρωπότητος καὶ στὴν δεύτερη οἱ καταστροφεῖς τοῦ πολιτισμοῦ, οἱ Φωτοσδέστες τῆς προόδου καὶ τῆς ἐπιστημονικῆς ἔφευνας. ᾿Εὰν ἀναξητήσουμε τὰ αἴτια ἐκεῖνα ποὺ ὁημιούργησαν τήν κατάταξη αὐτή, θὰ παρατηρήσουμε χαὶ πάλι, ὅτι ἐπιφανει- ακὰ εἶναι πολλά: θρησκευτικά, κοινωνικά, πολιτικά, οἰκονομικὰ καὶ ἄλλα, ἀλλὰ στὴν οὐσία µία καὶ μοναδικὴ εἶναι ἡ πηγὴ ἐκπορεύσεως, τὸ δασικὸ αἴτιο δημιουργίας τῆς δεύτερης ὁμάδος: Ἢ ἐξουσία καὶ ἡ θέληση διατηρήσεως καὶ ἐπιδολῆς της. Μὲ τὴν πάροδο τῶν ἐτῶν ἀπὸ τὴν πρωτοεμφάνισῃ τῆς ἐξουσιαστικῆς δομῆς μέσα στὶς ἀνθρώπινες κοινωνίες ἄρχισαν νὰ διαμορφώνονται στὴν ὑφήλιο δύο τάσεις, καὶ ἡ ἀόριοτη ἔννοια τῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὸ ἐπίπεδο τῆς μικρῆς ὁμάδας νὰ ἐπεκτείνεται σὲ ἐκεῖνο τῆς χρατικῆς ὀντότητας, τῆς αὐτοχρατορίας. ο κόσμος χωρίζεται στὰ δύο: Στὶς ἀνατολικὲς αὐτοκρατορίες τοῦ ἐξουσιασμοῦ καὶ στὶς δυτικὲς-ἑλλη νικὲς πόλεις- κράτη. Χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τῶν ἀνατολικῶν αὐτοκρατοριῶν εἶναι ἡ συ- γκεντρωτικὴ ἐξουσία, ὁ ἐξουσιαστῆς μονάρχης, ποὺ ταυτίξεται μὲ μία ἄλλη μορφή ἐξουσίας, ποὺ καλεῖται θεός, ᾗ ἀνυποληψία τοῦ ἀτόμου, ποὺ χάνεται μέσα στὴν ἀπρόσωπη μάζα, ἡ γνώση, ποὺ περιορίζεται σὲ κάστες ἐξουσίας καὶ τέλος ὁ φόόος. Τέτοια κράτη ἦταν ἡ Αἴγυπτος, ἡ ᾿Ασσυρία, ἡ Βαδυλωνία, ἡ Περσία καὶ ἄλλα, ποὺ ἀνῆκαν στὸ ἴδιο πρότυπο ἐξουσιοκρατίας. Στὸν ἀντίποδα, στὸν χῶρο τῆς Δύσεως, ἕνα καὶ µόνο «κράτος», µία καὶ μόνο φι- λοσοφία ἓ ἔρχεται νὰ ἀντιταχθή σθεναρὰ στὴν προσπάθεια ἐξουσιασμοῦ τοῦ ἀνθρω- πίνου γένους. Ἢ Ελλάδα. ᾿Εδῶ, σ᾽ αὐτὸν τὸν χῶρο καὶ σὲ ὅσους τόπους ἐπηρέαξε ἀκόμα τὸ ᾿Ελληνικὸ Πνεῦμα, μετὰ ἀπὸ τοὺς διωγμοὺς ποὺ ὑπέστη ἀκόμα καὶ στὸν χῶρο τῆς᾽ Ανατολῆς, ὅπου κυριαρχοῦσε πρὸ τῆς ἐμφανίσεως τῶν ἐξουσιαστικῶν καὶ ἐκφυλιστικῶν τάσεων ποὺ ἀνέπτυξαν ὅσοι δὲν ἀνέχονταν τὴν ἐλευθερία σκέψεως, λό- γου καὶ κατ᾽ ἐπέχτασιν γνώσεως, παρατηροῦμε νὰ ἀναπτύσσονται οἱ ἀχριθῶς ἀντί- θετες πολιτισμικὲς ἔννοιες καὶ ἀξίες ἀπὸ αὐτὲς τῆς μετέπειτα ἐξουσιαστικῆς ᾿Ανα- τολῆς: ᾿᾽Αποχέντρωση, ὅπου ἡ πόλις- -κράτος κυριαρχεῖ, ἀπουσία ἐπαγγελματικοῦ ἱ ἐε- ρατείου, ἐναλλαγὴ στὴν ἐξουσία καὶ συμμετοχή τοῦ δήμου ἀκόμα καὶ στὰ ὀνομα- ζόμενα ὀλιγαρχικὰ καθεστῶτα στὶς διαδικασίες λήψεως ἀποφάσεων. 'Ο ὅρος πολί- της καθίσταται οὐσιαστικὸς παράγων προόδου καὶ ἀναπτύξεως τῶν Ελληνικῶν κοινωνιῶν, ἡ γνώση ἁπλόχερη διασκορπίζξεται σὲ ὅλες τὶς κοινωνικὲς τάξεις τῶν Ελληνικῶν πόλεων, ἀλλὰ καὶ σὲ ὅσους μὴ "Έλληνες φυλετικὰ τὴν ζητοῦν, μὲ ἀπο- τέλεσµα σὺν τῷ χρόνῳ τὸν ἐκ νέου ἐκπολιτισμό, ἐξελληνισμὸ τῆς οἰκουμένης. Καὶ λέ- µε τὸν ἐκ νέου ἐκπολιτισμό, γιατὶ ὁ πρῶτος ἐξελληνισμὸς ἔγινε, ὅταν στὰ δάθη τῆς προϊστορίας Ἕλληνες ὃ ὅπως ὁ Ηρακλῆς, ὁ Διόνυσος, οἱ ᾿Αργοναῦτες καὶ ἄλλοι πολ- λοὶ εἰχαν ἀναλάδει τὴν ἐξάπλωση τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως σὲ ὁλόκληρη τὴν οἰκουμένη πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως τῶν ἐν δυνάμει ἐξουσιαστικῶν στοιχείων, ποὺ εὑρίσκοντο στοὺς τόπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, φοδούμενοι τὸ ζωογόνο ἑλληνικὸ φῶς